Cam Giydirme Cephe (Curtain Wall) Teknik Şartnamesi 2026:
Cephe Mühendisliğinin Kırmızı Çizgileri
Mimarlar, İnşaat Mühendisleri, Cephe Tasarımcıları ve Yapı Sahipleri İçin Ön Söz
Cam giydirme cephe, modern mimarinin en görsel ve en teknik gerektiren bileşenidir. Bir yüksek yapının tüm yüzeyini oluşturur; rüzgar, deprem, ısı ve yangına karşı bariyer işlevi görür. Bu sistemin tasarım hatası düşen cam, sızan su, ısınan iç mekan veya yangın yayılmasıyla sonuçlanabilir. Türkiye'de cam giydirme cephe hatalarının büyük çoğunluğu şu noktalarda toplanır: alüminyum profil termal kesme olmadan seçildiğinde yoğunlaşma ve buz oluşumu başlar; yapısal silikon (SSG) yanlış uygulandığında cam düşer; su drenaj kanalları doğru tasarlanmadığında sızıntı kaçınılmaz olur; rüzgar yükü hesabı yapılmadan profil boyutlandırılırsa aşırı defleksiyon oluşur ve sızdırır; döşeme seviyesinde yangın bariyeri atlanırsa yangın tüm cephe boyunca yayılır. Bu şartname, TS EN 13830, EN 12152/12154/12179, ETAG 002, EN ISO 12631, EN 1991-1-4, TBDY 2018 ve 20 yıllık cephe mühendisliği ile yüksek yapı deneyimiyle hazırlanmıştır.
CAN GÜVENLİĞİ UYARISI: Cam giydirme cephe sisteminde her cam düşme riski bir can tehlikesidir. SSG sisteminde yapısal silikon boyutlandırması, laminated cam gereklilikleri ve cam güvenlik sınıflandırması bu şartnamenin tartışmasız zorunlulukları olarak ele alınmaktadır.
Şartname İçindekiler
- Sistem Tipleri ve Seçim Kriterleri
- 1. Alüminyum Profil — Alaşım, Termal Kesme ve Isı Köprüsü
- 2. Cam Seçimi — Kalınlık, Tip ve Güvenlik Sınıflandırması
- 3. Hava Geçirgenliği ve Su Sızdırmazlığı Sınıfları
- 4. Rüzgar Yükü Hesabı ve Profil Defleksiyon Sınırı
- 5. Yapısal Silikon (SSG) — ETAG 002 Boyutlandırma ve Protokol
- 6. Su Drenaj Sistemi — Kanallar ve Basınç Dengeleme
- 7. Bina Yapısına Ankraj ve Bağlantı Sistemi
- 8. Termal Performans ve BEP-TR Uygunluğu
- 9. Döşeme Seviyesi Yangın Bariyeri
- 10. Deprem Performansı — TBDY 2018 Uyumu ve Cam Güvenliği
- 11. Galvanik Korozyon ve Bimetalik Temas Önleme
- 12. Test Protokolü — Prototip, Fabrika ve Saha Testleri
- 13. Hata Maliyet Tablosu
Cam Giydirme Cephe Sistem Tipleri ve Seçim Kriterleri
Curtain wall ile window wall aynı sistem değildir. Curtain wall döşemeler arasında asılı, kendi ağırlığını ve yükleri bina döşemesine aktaran bağımsız bir kabuk sistemidir. Window wall ise döşeme üstünde veya altında oturur. Bu ayrım hem yapısal tasarımı hem yangın detayını hem de su sızdırmazlığını temelden etkiler.
| Sistem Tipi | Montaj | Avantaj | Tercih |
|---|---|---|---|
| Çubuk sistem (Stick) | Sahadaki montaj | Esneklik, düşük nakliye | Küçük-orta yapılar |
| Ünite sistem (Unitized) | Fabrika üretim paneli | Hız, kalite kontrol | Yüksek yapı — tercih |
| SSG (Yapısal Silikon) | Çubuk veya ünite | Görsel temizlik | Premium estetik |
| Nokta bağlantılı (Spider) | Çelik konstrüksiyon | Maksimum şeffaflık | Atrium, büyük açıklık |
Madde 1: Alüminyum Profil Sistemi — Alaşım Sınıfı, Termal Kesme ve Isı Köprüsü
Resmi Şartname Metni
Alüminyum alaşım sınıfı:
— EN AW-6063 T6 veya EN AW-6060 T66 (TS EN 755-2 uyarınca)
— Minimum çekme mukavemeti: 160 MPa (6060 T66), 195 MPa (6063 T6)
— Anodizasyon: EN 12373-1, minimum 20 µm (dış yüzey)
— PVDF boya kaplama: EN 12206-1, minimum 60 µm
— Sertifikasız profil kabul edilmeyecektir — mill certificate zorunludur
Termal kesme (Thermal break) — zorunluluğu:
— Tüm dış cephe profilleri ısıl köprü kesen termal kesme (polyamide PA66-GF25 termal kesme çubuğu) içerecektir
— Termal kesme genişliği: minimum 24 mm (standart), 34 mm veya üzeri (yüksek performanslı)
— Polyamide PA66-GF25: camfiber takviyeli — uzun vadede boyutsal stabilite
— Termal kesme olmayan profil ("mono profil") dış cephede kesinlikle kullanılamaz — Türkiye iklim koşullarında profil iç yüzeyinde kış aylarında yoğunlaşma ve buz oluşur
Profil Uf değeri (EN ISO 10077-2 veya EN ISO 12631):
— Minimum beklenti: Uf ≤ 2.0 W/m²K (24 mm termal kesme)
— Yüksek performanslı sistem: Uf ≤ 1.6 W/m²K (34 mm+ termal kesme)
— EN AW-6063 T6 veya EN AW-6060 T66 (TS EN 755-2 uyarınca)
— Minimum çekme mukavemeti: 160 MPa (6060 T66), 195 MPa (6063 T6)
— Anodizasyon: EN 12373-1, minimum 20 µm (dış yüzey)
— PVDF boya kaplama: EN 12206-1, minimum 60 µm
— Sertifikasız profil kabul edilmeyecektir — mill certificate zorunludur
Termal kesme (Thermal break) — zorunluluğu:
— Tüm dış cephe profilleri ısıl köprü kesen termal kesme (polyamide PA66-GF25 termal kesme çubuğu) içerecektir
— Termal kesme genişliği: minimum 24 mm (standart), 34 mm veya üzeri (yüksek performanslı)
— Polyamide PA66-GF25: camfiber takviyeli — uzun vadede boyutsal stabilite
— Termal kesme olmayan profil ("mono profil") dış cephede kesinlikle kullanılamaz — Türkiye iklim koşullarında profil iç yüzeyinde kış aylarında yoğunlaşma ve buz oluşur
Profil Uf değeri (EN ISO 10077-2 veya EN ISO 12631):
— Minimum beklenti: Uf ≤ 2.0 W/m²K (24 mm termal kesme)
— Yüksek performanslı sistem: Uf ≤ 1.6 W/m²K (34 mm+ termal kesme)
USTA
"Termal kesme olmayan profil koyduk şefi, daha ucuz — soğuk ülkeler için o, bizim iklim ılıman."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Türkiye'nin İstanbul gibi ılıman ikliminde bile kış gecelerinde dış sıcaklık -5°C ile 0°C'ye düşer. Termal kesme olmayan alüminyum profilde iç yüzey sıcaklığı bu koşullarda 8-12°C'ye kadar iner. İç mekan havası yüzde 50 nem içerdiğinde çiğ noktası yaklaşık 13°C'dir — profil üzerinde yoğunlaşma başlar. Yoğunlaşma suyu profil altından çerçeveye, oradan kartonpiyere, duvar kaplamasına ve zemine akar. 5 yılda görünür nem hasarı başlar. Termal kesme bu mekanizmayı fiziksel olarak keser.
Madde 2: Cam Seçimi — Kalınlık, Tip ve Güvenlik Sınıflandırması
Resmi Şartname Metni
Isıcam (IGU — Insulating Glass Unit) gereksinimleri:
— Curtain wall'da tek cam (monolitik) kullanılamaz — çift cam IGU zorunludur
— IGU standartı: TS EN 1279-1/5/6
— Ara dolgu gazı: argon (Ar) veya kripton (Kr) — kuru hava yeterli değildir
— Spazer (ayırıcı): warm-edge (düşük iletkenlik) tercih — alüminyum spazer ısı köprüsü
Cam kalınlığı minimumları (EN 1991-1-4 rüzgar yükü + EN 356 çarpma):
— Panel alanı ≤ 1.0 m²: minimum 5+5 mm laminated veya 6 mm tek cam (SSG dışı)
— Panel alanı 1.0-2.5 m²: minimum 6+6.2 mm laminated
— Panel alanı 2.5-4.0 m²: minimum 8+8.2 mm laminated
— Panel alanı > 4.0 m²: minimum 10+10.2 mm laminated veya mühendislik hesabı
— Yüksek yapı (> 60 m): tüm cam: laminated zorunludur
Güvenlik cam gereksinimleri:
— Yaya geçişi seviyesi (zemin kat, 1. kat): EN 12600 — minimum 1B1 (pendulum testi)
— SSG sistemde: tüm camlar laminat
— Tavan camı (overhead glazing): tüm camlar laminat — tempere cam tavanı için yeterli değildir
Kaplamalı cam (coated glass):
— Düşük yayınım (Low-E) kaplama: EN 1096-4 uyarınca, pozisyon 2 veya 3 (IGU içi)
— Güneş kontrolü kaplama: gSGL değeri binanın güneş kazanımı hedefine göre seçilecektir
— Hard-coat Low-E dışarıda / soft-coat Low-E IGU içinde — soft-coat dışarıda kullanılamaz
— Curtain wall'da tek cam (monolitik) kullanılamaz — çift cam IGU zorunludur
— IGU standartı: TS EN 1279-1/5/6
— Ara dolgu gazı: argon (Ar) veya kripton (Kr) — kuru hava yeterli değildir
— Spazer (ayırıcı): warm-edge (düşük iletkenlik) tercih — alüminyum spazer ısı köprüsü
Cam kalınlığı minimumları (EN 1991-1-4 rüzgar yükü + EN 356 çarpma):
— Panel alanı ≤ 1.0 m²: minimum 5+5 mm laminated veya 6 mm tek cam (SSG dışı)
— Panel alanı 1.0-2.5 m²: minimum 6+6.2 mm laminated
— Panel alanı 2.5-4.0 m²: minimum 8+8.2 mm laminated
— Panel alanı > 4.0 m²: minimum 10+10.2 mm laminated veya mühendislik hesabı
— Yüksek yapı (> 60 m): tüm cam: laminated zorunludur
Güvenlik cam gereksinimleri:
— Yaya geçişi seviyesi (zemin kat, 1. kat): EN 12600 — minimum 1B1 (pendulum testi)
— SSG sistemde: tüm camlar laminat
— Tavan camı (overhead glazing): tüm camlar laminat — tempere cam tavanı için yeterli değildir
Kaplamalı cam (coated glass):
— Düşük yayınım (Low-E) kaplama: EN 1096-4 uyarınca, pozisyon 2 veya 3 (IGU içi)
— Güneş kontrolü kaplama: gSGL değeri binanın güneş kazanımı hedefine göre seçilecektir
— Hard-coat Low-E dışarıda / soft-coat Low-E IGU içinde — soft-coat dışarıda kullanılamaz
USTA
"4 m² panel için 6 mm cam koyduk şefi — kalın cam ağır, sistem zorlanır."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
4 m²'lik 6 mm cam, yüksek yapıda rüzgar yükü altında tasarım gerilmesini aşar. Cam desteksiz geniş alanlarda en zayıf noktasında kırılır; kırılan tempere cam milyonlarca küçük parçaya dağılır ve yağmur gibi yere düşer. Laminated 8+8.2 mm cam kırıldığında folyo katmanı parçaları bir arada tutar — düşme önlenir. Bu fark mühendislik standardı değil can güvenliği standardıdır.
Cam giydirme cephe teknik şartname, cam boyutlandırması ve rüzgar yükü danışmanlığı için yazın.
Danışmanlık AlınMadde 3: Hava Geçirgenliği ve Su Sızdırmazlığı Sınıflandırması
Resmi Şartname Metni
Hava geçirgenliği — EN 12152/12153:
| Sınıf | Maks. Hava Geçirgenliği | Test Basıncı | Önerilen Uygulama |
|---|---|---|---|
| A1 | 50 m³/(hm²) | 150 Pa | Korunaklı, düşük yükseklik |
| A2 | 12.5 m³/(hm²) | 300 Pa | Standart ticari |
| A3 | 0.50 m³/(hm²) | 600 Pa | Çoğu ticari yapı — minimum |
| A4 | 0.25 m³/(hm²) | 600 Pa | Yüksek yapı ve sahil |
Su Sızdırmazlığı — EN 12154/12155
| Sınıf | Test Basıncı | Uygulama |
|---|---|---|
| R4 | 100 Pa | Korunaklı, iç kentsel |
| R5 | 150 Pa | Standart ticari — minimum |
| R6 | 300 Pa | Yüksek maruz, sahil |
| R7 | ≥ 450 Pa | Şiddetli maruz, yüksek yapı |
Resmi Şartname Metni (Devam)
Minimum performans sınıfları: hava A3, su R5. Bina yüksekliği 40 m üzeri veya sahil konumu: hava A4, su R6/R7. Bu sınıflar EN 12153 ve EN 12155 laboratuvar testleriyle belgelenecektir. Üretici beyanı değil bağımsız test raporu esas alınacaktır.
USTA
"Test raporu şefi, sistemi biz seçtik iyi bir marka — gerek yok teste."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
"İyi marka" belirsiz bir güvencedir. EN 12153 testi belirli koşullarda sistemin gerçek performansını ölçer — saha montaj kalitesi, profil-cam birleşimi ve sızdırmazlık conta sürekliliği dahil. Test raporundaki sınıf değeri müteahhitle yapılan teknik sözleşmenin hukuki dayanağıdır. Binanın 20 yıl sonra sızdırması durumunda test raporu sorumluluğun nerede olduğunu belirler.
Madde 4: Rüzgar Yükü Hesabı ve Profil Defleksiyon Sınırı
Resmi Şartname Metni
Cam giydirme cephede rüzgar yükü en belirleyici yapısal tasarım parametresidir. Rüzgar hesabı yapılmadan seçilen profil boyutu kabul edilmeyecektir.
Rüzgar yükü hesabı (TS EN 1991-1-4 — Eurocode 1):
— Referans rüzgar hızı: bölgeye ve yüksekliğe göre (İstanbul için Vref = 26-30 m/s)
— Bina formu ve çevre pürüzlülük faktörleri
— Tepe basınç katsayıları (Cp) ve yüzey faktörleri
— Köşe ve kenar bölgelerinde rüzgar emme kuvveti cephe merkezinin 2-3 katıdır — bölgesel profil takviyesi
Profil defleksiyon sınırları (EN 13830):
— Yatay mulyon (horizontal transom): maksimum L/200, en fazla 15 mm
— Düşey mulyon (vertical mullion): maksimum L/200, en fazla 15 mm
— Görsel sınır: L/300 (estetik bozulma olmaksızın)
— Defleksiyon sınırının aşılması cam kenar gerilmesini artırır ve conta sızdırmazlığını bozar
Cam rüzgar yükü kapasitesi:
— Cam kalınlığı ve boyutuna göre EN 1991-1-4 ile hesaplanmış rüzgar basıncını karşılamalıdır
— Güvenlik katsayısı: minimum 1.5 (ULS — limit durum)
— Cam mühendislik hesabı müstakil dokümanda bulunacaktır
Rüzgar yükü hesabı (TS EN 1991-1-4 — Eurocode 1):
— Referans rüzgar hızı: bölgeye ve yüksekliğe göre (İstanbul için Vref = 26-30 m/s)
— Bina formu ve çevre pürüzlülük faktörleri
— Tepe basınç katsayıları (Cp) ve yüzey faktörleri
— Köşe ve kenar bölgelerinde rüzgar emme kuvveti cephe merkezinin 2-3 katıdır — bölgesel profil takviyesi
Profil defleksiyon sınırları (EN 13830):
— Yatay mulyon (horizontal transom): maksimum L/200, en fazla 15 mm
— Düşey mulyon (vertical mullion): maksimum L/200, en fazla 15 mm
— Görsel sınır: L/300 (estetik bozulma olmaksızın)
— Defleksiyon sınırının aşılması cam kenar gerilmesini artırır ve conta sızdırmazlığını bozar
Cam rüzgar yükü kapasitesi:
— Cam kalınlığı ve boyutuna göre EN 1991-1-4 ile hesaplanmış rüzgar basıncını karşılamalıdır
— Güvenlik katsayısı: minimum 1.5 (ULS — limit durum)
— Cam mühendislik hesabı müstakil dokümanda bulunacaktır
USTA
"Profil 60×120 mm seçtik şefi, bu projede böyle çalıştı — hesap şart mı."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Bir önceki projede çalışan profil boyutu farklı yapı yüksekliği, form ve konumda çalışmayabilir. 30 m yükseklikte çalışan profil 60 m yükseklikte rüzgar emme kuvvetinin artmasıyla L/100 defleksiyona gidebilir. Bu defleksiyonda cam kenar conta basıncı düşer, sızdırmazlık bozulur ve su girer. Hesap yapmak profil seçimini 2-3 saat içinde netleştirir. Aşırı defleksiyonlu cepheyi sonradan güçlendirmek tüm camı söküp profil değiştirmek demektir.
Curtain wall rüzgar yükü hesabı, cam boyutlandırması ve SSG protokol danışmanlığı için yazın.
WhatsApp'tan Ön Görüşme AlınMadde 5: Yapısal Silikon (SSG) — ETAG 002 Boyutlandırma ve Protokol
Resmi Şartname Metni
SSG sistemde cam çerçeveye yapısal silikon ile yapıştırılır. Dışarıdan görünür metal profil yoktur. SSG sistemi en yüksek uygulama kalitesi gerektiren cephe tipidir — hata camı serbest bırakır.
ETAG 002 uyarınca silikon boyutlandırması:
— Silikon bağ genişliği (e): cam ağırlığı + rüzgar yüküne göre hesaplanır
— Tasarım gerilmesi: σ ≤ 0.14 MPa (uzun vadeli), τ ≤ 0.11 MPa (kesme)
— Minimum silikon boyutları:
• Bağ genişliği (e): minimum 12 mm, hesapla belirlenen değer
• Bağ derinliği (g): minimum 6 mm veya e/3, hangisi büyükse
Yapısal silikon markası ve onayı:
— ETA (European Technical Assessment) veya eşdeğer belge zorunludur
— Dow Corning 993, Sika SG-500, Momentive SSG4000 veya eşdeğer onaylı ürün
— Sertifikasız silikon SSG bağlantısında kullanılamaz
Uygulama öncesi yapışma testi (adhesion test):
— Her cam ve profil kombinasyonu için yapıştırıcı uygunluk testi zorunludur
— Primer seçimi: silikon üreticisinin onayladığı primer
— Yüzey temizliği: izopropil alkol veya onaylı temizleyici
Uygulama koşulları:
— Uygulama sıcaklığı: +5°C ile +40°C arası
— Bağıl nem: yüzde 40-80
— Kürleme: 21 gün tam yükleme öncesi bekletme
ETAG 002 uyarınca silikon boyutlandırması:
— Silikon bağ genişliği (e): cam ağırlığı + rüzgar yüküne göre hesaplanır
— Tasarım gerilmesi: σ ≤ 0.14 MPa (uzun vadeli), τ ≤ 0.11 MPa (kesme)
— Minimum silikon boyutları:
• Bağ genişliği (e): minimum 12 mm, hesapla belirlenen değer
• Bağ derinliği (g): minimum 6 mm veya e/3, hangisi büyükse
Yapısal silikon markası ve onayı:
— ETA (European Technical Assessment) veya eşdeğer belge zorunludur
— Dow Corning 993, Sika SG-500, Momentive SSG4000 veya eşdeğer onaylı ürün
— Sertifikasız silikon SSG bağlantısında kullanılamaz
Uygulama öncesi yapışma testi (adhesion test):
— Her cam ve profil kombinasyonu için yapıştırıcı uygunluk testi zorunludur
— Primer seçimi: silikon üreticisinin onayladığı primer
— Yüzey temizliği: izopropil alkol veya onaylı temizleyici
Uygulama koşulları:
— Uygulama sıcaklığı: +5°C ile +40°C arası
— Bağıl nem: yüzde 40-80
— Kürleme: 21 gün tam yükleme öncesi bekletme
USTA
"Ucuz genel amaçlı silikon kullandık şefi — yapışıyor zaten, SSG fark etmez."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Genel amaçlı silikon sertleştikten sonra uzun vadede UV, ısı ve mekanik döngü altında modülü artar ve kırılganlaşır. Yapısal silikon ise tasarım ömrü boyunca (25+ yıl) elastik kalacak şekilde formüle edilmiştir. ETAG 002'deki 0.14 MPa değeri bu uzun vadeli davranış için belirlenmiştir. Genel amaçlı silikonun bu değeri 3-5 yıl sonra karşılayıp karşılamadığı bilinmez — bağ arızası camın 5-10 yıl içinde düşmesiyle sonuçlanır.
Madde 6: Su Drenaj Sistemi — Kanallar ve Basınç Dengeleme
Resmi Şartname Metni
Cam giydirme cephede su sızdırmazlığı iki savunma hattı üzerine kurulur: birincil bariyer (sızdırmazlık contası) ve ikincil bariyer (drenaj + basınç dengeleme).
Basınç dengeleme prensibi (Pressure Equalized Rain Screen):
— Curtain wall kanalı, dış basınç ile kanal içi basıncı eşitleyecek şekilde açık drenaj noktalarına sahip olacaktır
— Basınç farkı ortadan kalkınca su içeri çekilme kuvveti de ortadan kalkar
— Kapalı kanal sistemi (hava geçişi olmayan) basınç dengeleme yapamaz — yüksek rüzgar altında sızdırır
Drenaj kanal tasarımı:
— Her alt transom (yatay profil) drenaj kanalı bulunacaktır
— Drenaj delikleri: minimum 5×10 mm, her 500-600 mm'de bir
— Su yönlendirme: kanalda birikerek mukavemat üstünden taşmayacaktır
— Drenaj deliği tıkandığında sistem birincil bariyere güvenmek zorunda kalır — bakım erişimi zorunlu
Contalar (EPDM gasket):
— Dış conta: EPDM, UV ve ozon dirençli
— İç conta: EPDM, düşük sıkıştırma yükü
— EPDM conta sürekli ve kesintisiz olacaktır — ek yeri en zayıf nokta
— Köşe conta: fabrikada kalıplanmış köşe (molded corner) — yerinde kesme ve birleştirme sızıntı noktası yaratır
Basınç dengeleme prensibi (Pressure Equalized Rain Screen):
— Curtain wall kanalı, dış basınç ile kanal içi basıncı eşitleyecek şekilde açık drenaj noktalarına sahip olacaktır
— Basınç farkı ortadan kalkınca su içeri çekilme kuvveti de ortadan kalkar
— Kapalı kanal sistemi (hava geçişi olmayan) basınç dengeleme yapamaz — yüksek rüzgar altında sızdırır
Drenaj kanal tasarımı:
— Her alt transom (yatay profil) drenaj kanalı bulunacaktır
— Drenaj delikleri: minimum 5×10 mm, her 500-600 mm'de bir
— Su yönlendirme: kanalda birikerek mukavemat üstünden taşmayacaktır
— Drenaj deliği tıkandığında sistem birincil bariyere güvenmek zorunda kalır — bakım erişimi zorunlu
Contalar (EPDM gasket):
— Dış conta: EPDM, UV ve ozon dirençli
— İç conta: EPDM, düşük sıkıştırma yükü
— EPDM conta sürekli ve kesintisiz olacaktır — ek yeri en zayıf nokta
— Köşe conta: fabrikada kalıplanmış köşe (molded corner) — yerinde kesme ve birleştirme sızıntı noktası yaratır
USTA
"Drenaj deliğini açmadık şefi, o kanalda su olmaz zaten — sızdırmazlık conta halleder."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Hiçbir sızdırmazlık contası mükemmel değildir. Curtain wall'un uzun vadeli su geçirmezliği "drenaj yoluyla tahliye" prensibine dayanır: içeri giren az miktarda su, drenaj kanalından kontrollü biçimde boşaltılır. Drenaj delikleri olmadığında su kanalda birikirir ve basınç altında iç tarafa itilir. Bu ıslanma görünürde "conta arızası" olarak tanımlanır ama gerçek sebep drenaj tasarım hatasıdır.
Madde 7: Bina Yapısına Ankraj ve Bağlantı Sistemi
Resmi Şartname Metni
Curtain wall bağlantı sistemi, cephenin ağırlığını ve rüzgar yükünü bina iskeletine aktarır. Her bağlantı noktası mühendislik hesabıyla boyutlandırılacaktır.
Ankraj sistemi tipleri:
— Kayma ankrajı (sliding anchor): düşey ve yatay ayar, yatay kuvvet aktarımı — rüzgar
— Sabit ankraj (fixed anchor): ağırlık aktarımı — genellikle her panelde bir
— Her cephe paketi için minimum: 1 sabit + 2 kayma ankraj
Ankraj ayar kapasitesi:
— Yatay: ±25 mm (yapısal tolerans karşılama)
— Düşey: ±15 mm
— Cephe içi-dışı: ±10 mm
— Ankraj ayar kapasitesi, bina konstrüksiyon toleransını karşılamalıdır
Ankraj malzemesi:
— Paslanmaz çelik AISI 316 veya sıcak daldırma galvanize çelik (S350GD+Z275)
— Alüminyum-çelik temasında galvanik izolasyon zorunludur (Madde 11)
— Ankraj kaynak bölgeleri: çinko kaplama tamir boyasıyla korunacaktır
Döşeme bağlantısı:
— Ankraj, döşeme kenarlığına veya yüzüne monte edilecektir
— Beton kapasitesi: ankraj yüklerine göre doğrulanacak (TS EN 1992-4)
Ankraj sistemi tipleri:
— Kayma ankrajı (sliding anchor): düşey ve yatay ayar, yatay kuvvet aktarımı — rüzgar
— Sabit ankraj (fixed anchor): ağırlık aktarımı — genellikle her panelde bir
— Her cephe paketi için minimum: 1 sabit + 2 kayma ankraj
Ankraj ayar kapasitesi:
— Yatay: ±25 mm (yapısal tolerans karşılama)
— Düşey: ±15 mm
— Cephe içi-dışı: ±10 mm
— Ankraj ayar kapasitesi, bina konstrüksiyon toleransını karşılamalıdır
Ankraj malzemesi:
— Paslanmaz çelik AISI 316 veya sıcak daldırma galvanize çelik (S350GD+Z275)
— Alüminyum-çelik temasında galvanik izolasyon zorunludur (Madde 11)
— Ankraj kaynak bölgeleri: çinko kaplama tamir boyasıyla korunacaktır
Döşeme bağlantısı:
— Ankraj, döşeme kenarlığına veya yüzüne monte edilecektir
— Beton kapasitesi: ankraj yüklerine göre doğrulanacak (TS EN 1992-4)
USTA
"Ankrajları hesapsız koyduk şefi, genel uygulama — her cephede böyle gidiyor."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Curtain wall ağırlığı kW başına çubuk sistem için m² başına 35-60 kg, ünite sistem için 50-80 kg'dır. Hesapsız ankraj bu ağırlığı ve rüzgar yükünü karşılayıp karşılamadığı bilinmeyen bağlantıyla tutmak demektir. Deprem durumunda ankraj hesabı daha kritik — sismik yüklerde cephe panel ankrajı yatay kayma kapasitesini karşılamalıdır. Türkiye'nin sismik riski yüksek bölgelerinde hesapsız ankraj cephenin depremde çökmesine yol açabilir.
Madde 8: Termal Performans ve BEP-TR Uygunluğu
Resmi Şartname Metni
Curtain wall U değeri EN ISO 12631 uyarınca hesaplanacaktır. Bu hesap cam, profil ve doğrusal ısı köprüsü (PSI değerleri) bileşenlerini kapsar:
Ucw hesabı:
Ucw = (Af × Uf + Ag × Ug + ΣΨ × L) / (Af + Ag)
Af = profil alanı, Uf = profil U değeri
Ag = cam alanı, Ug = cam U değeri
ΨL = lineer ısı köprüsü (cam-profil birleşimi)
Türkiye BEP-TR uygunluğu (Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği):
— Yaşam alanları dış duvar: U ≤ 0.70 W/m²K (3. iklim bölgesi)
— Curtain wall cephede bu değer profil ve cam birlikte sağlanacaktır
— Cephe U değeri enerji kimlik belgesi (EKB) hesabına dahil edilecektir
Güneş kazanımı kontrolü:
— Güneş ısı kazanım katsayısı g-değeri: güneye bakan cephelerde g ≤ 0.30 (yoğun güneş koşulları) tercih edilir
— Brise soleil (güneş kırıcı) veya dış gölgeleme ile desteklenebilir
— Güneş korumasız yoğun cam cephe yaz aylarında iç mekan ısıl konforunu ciddi bozar ve soğutma yükünü artırır
Ucw hesabı:
Ucw = (Af × Uf + Ag × Ug + ΣΨ × L) / (Af + Ag)
Af = profil alanı, Uf = profil U değeri
Ag = cam alanı, Ug = cam U değeri
ΨL = lineer ısı köprüsü (cam-profil birleşimi)
Türkiye BEP-TR uygunluğu (Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği):
— Yaşam alanları dış duvar: U ≤ 0.70 W/m²K (3. iklim bölgesi)
— Curtain wall cephede bu değer profil ve cam birlikte sağlanacaktır
— Cephe U değeri enerji kimlik belgesi (EKB) hesabına dahil edilecektir
Güneş kazanımı kontrolü:
— Güneş ısı kazanım katsayısı g-değeri: güneye bakan cephelerde g ≤ 0.30 (yoğun güneş koşulları) tercih edilir
— Brise soleil (güneş kırıcı) veya dış gölgeleme ile desteklenebilir
— Güneş korumasız yoğun cam cephe yaz aylarında iç mekan ısıl konforunu ciddi bozar ve soğutma yükünü artırır
USTA
"U değeri hesabı şefi, cam kalın — enerji hesabı ayrıca baktırmaya gerek yok."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Cam kalın olması U değerinin düşük olduğu anlamına gelmez. 10 mm monolitik cam U değeri 5.8 W/m²K'dır. 4+16 Ar+4 Low-E IGU U değeri 1.1 W/m²K'dır. Aralarındaki fark 5 kattır. Profil U değeri de eklenmeden yapılan "cam kalın, iyi" değerlendirmesi binanın enerji kimlik belgesinde D veya E sınıfı olmasına yol açar. BEP-TR Yönetmeliği bu hesabı zorunlu kılar.
Madde 9: Döşeme Seviyesi Yangın Bariyeri
Resmi Şartname Metni
Döşeme seviyesi yangın bariyeri, Türkiye'de cam giydirme cephe uygulamalarının en çok ihmal edilen ve can güvenliğini en doğrudan tehdit eden detayıdır.
Yangın yayılma mekanizması (bariyersiz):
Bir kattaki yangın camı kırar → alev ve sıcak duman curtain wall ile bina döşemesi arasındaki boşluktan (cavity) yukarı çıkar → üst katın cam/profilini ısıtır → üst kata geçer. Bu kompartıman bütünlüğünü tamamen yok eder.
Yangın bariyeri gereksinimleri (Türkiye Binalarda Yangından Korunma Yönetmeliği):
— Curtain wall ile beton döşeme arasındaki boşluk her katta mineral yün yangın bariyeri ile doldurulacaktır
— Mineral yün sınıfı: minimum Euroclass A1, yoğunluk minimum 80 kg/m³
— Yangın dayanımı: minimum EI 60 (dumanın yanında ısı iletimini de engeller)
— Bariyer montaj detayı: üretici teknik onaylı detayına uygun
— Galvanize çelik ankraj braketleri bariyerden geçtiğinde yangın doldurma macunu (intumescent sealant) ile kapatılacaktır
Test belgesi:
— Yangın bariyeri sistemi CE belgeli olacaktır (EN 1366-4)
— Yangın bariyeri saha kontrolörü tarafından her katta kontrol edilecek ve fotoğrafla belgelenecektir
Yangın yayılma mekanizması (bariyersiz):
Bir kattaki yangın camı kırar → alev ve sıcak duman curtain wall ile bina döşemesi arasındaki boşluktan (cavity) yukarı çıkar → üst katın cam/profilini ısıtır → üst kata geçer. Bu kompartıman bütünlüğünü tamamen yok eder.
Yangın bariyeri gereksinimleri (Türkiye Binalarda Yangından Korunma Yönetmeliği):
— Curtain wall ile beton döşeme arasındaki boşluk her katta mineral yün yangın bariyeri ile doldurulacaktır
— Mineral yün sınıfı: minimum Euroclass A1, yoğunluk minimum 80 kg/m³
— Yangın dayanımı: minimum EI 60 (dumanın yanında ısı iletimini de engeller)
— Bariyer montaj detayı: üretici teknik onaylı detayına uygun
— Galvanize çelik ankraj braketleri bariyerden geçtiğinde yangın doldurma macunu (intumescent sealant) ile kapatılacaktır
Test belgesi:
— Yangın bariyeri sistemi CE belgeli olacaktır (EN 1366-4)
— Yangın bariyeri saha kontrolörü tarafından her katta kontrol edilecek ve fotoğrafla belgelenecektir
USTA
"Yangın bariyeri koymadık şefi, profil ile döşeme arası küçük boşluk — yangın geçmez o kadar yerden."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Curtain wall ile döşeme arasındaki "küçük" boşluk tipik olarak 50-150 mm'dir. Bu boşluk, binanın tüm yüksekliğini boydan boya kesen dikey bir kanal oluşturur — çıktıkça hızlanan sıcak gaz ve alev için mükemmel bir yol. Çok sayıda yangın vakasında bu boşluktan kat kat yangın yayılması belgelenmiştir. Mineral yün bariyeri bu kanalı her katta fiziksel olarak keser — yangın yukarı çıkamaz.
Madde 10: Deprem Performansı — TBDY 2018 Uyumu ve Cam Güvenliği
Resmi Şartname Metni
Curtain wall deprem anında bina taşıyıcı sisteminden bağımsız hareket eder. Bu rölatif hareket sistemi tasarlanmamışsa cam kırılmasına ve panel düşmesine yol açar.
Sismik tasarım gereksinimleri (TBDY 2018 ve EN 1998-1):
— İnter-story drift (göreli kat ötelemesi) kapasitesi: bina yapısal analizinden elde edilen maksimum göreli kat ötelemesini karşılayacaktır
— Türkiye'de tipik değer: h/100 ile h/200 arası (h = kat yüksekliği)
— Curtain wall sistemi bu deplasmanı cam kırılmadan ve yapısal hasarsız absorbe etmelidir
Sismik kapasite testleri:
— AAMA 501.4 (siklık test): sistemin göreli kat ötelemesini karşılayıp karşılamadığı
— Ünite sistemde panel-panel birleşim noktaları sismik deplasman için serbestlik derecesine sahip olacaktır
Cam ve panel güvenliği deprem için:
— Deprem sırasında kırılan cam bina içine veya dışına düşmemelidir
— Bu nedenle, sismik riskli bölgelerde (> TBDY DD-2 bölgesi) tüm cam laminat zorunludur
— Laminat camın kırılan parçaları PVB veya SGP folyo tarafından tutulur — düşme önlenir
Sismik tasarım gereksinimleri (TBDY 2018 ve EN 1998-1):
— İnter-story drift (göreli kat ötelemesi) kapasitesi: bina yapısal analizinden elde edilen maksimum göreli kat ötelemesini karşılayacaktır
— Türkiye'de tipik değer: h/100 ile h/200 arası (h = kat yüksekliği)
— Curtain wall sistemi bu deplasmanı cam kırılmadan ve yapısal hasarsız absorbe etmelidir
Sismik kapasite testleri:
— AAMA 501.4 (siklık test): sistemin göreli kat ötelemesini karşılayıp karşılamadığı
— Ünite sistemde panel-panel birleşim noktaları sismik deplasman için serbestlik derecesine sahip olacaktır
Cam ve panel güvenliği deprem için:
— Deprem sırasında kırılan cam bina içine veya dışına düşmemelidir
— Bu nedenle, sismik riskli bölgelerde (> TBDY DD-2 bölgesi) tüm cam laminat zorunludur
— Laminat camın kırılan parçaları PVB veya SGP folyo tarafından tutulur — düşme önlenir
USTA
"Deprem hesabı şefi, alüminyum esnek — hareket eder, cam kırılmaz zaten."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Alüminyum profilin esnekliği deprem deplasmanını karşılamaz — bu elastik süneklik değil geometrik hareket meselesidir. Kat ötelemesi, üst ankraj ile alt ankraj arasındaki bina deplasmanıdır. Panel bu deplasmanı absorbe edemezse cam kenar gerilmesi artar ve kırılır. Kırılan tempere cam anlık milyonlarca parçaya dönüşerek hem içeriye hem dışarıya saçılır. 2023 Kahramanmaraş depreminde pek çok cam cepheli yapıda bu mekanizma tam olarak gözlemlendi.
Madde 11: Galvanik Korozyon ve Bimetalik Temas Önleme
Resmi Şartname Metni
Curtain wall sisteminde birden fazla metal türü bir arada kullanılır. Galvanik korozyon sistemi uzun vadede harap eder.
Kritik metal kombinasyonları:
— Alüminyum + galvanize çelik ankraj (doğrudan temas): YASAK
— Alüminyum + beton temas: YASAK — beton alkalisi alüminyumu çözdürür
— Alüminyum + paslanmaz çelik AISI 316: güvenli
— Paslanmaz çelik + galvanize çelik: kontrollü (su temasında sınırlı)
İzolasyon önlemleri:
— Alüminyum-çelik bağlantısında: polyamide veya neopren izolasyon plakası zorunludur
— Alüminyum-beton temasında: bitu kaplama veya polyethylene bant
— Vidalar: alüminyum ile temas eden vida paslanmaz çelik A4
Nem tuzağı önleme:
— Su birikintisi oluşacak noktalarda: drenaj açıklığı veya eğim
— Kapalı profil kesitlerinde nem sıkışmaması için drenaj delikleri
Kritik metal kombinasyonları:
— Alüminyum + galvanize çelik ankraj (doğrudan temas): YASAK
— Alüminyum + beton temas: YASAK — beton alkalisi alüminyumu çözdürür
— Alüminyum + paslanmaz çelik AISI 316: güvenli
— Paslanmaz çelik + galvanize çelik: kontrollü (su temasında sınırlı)
İzolasyon önlemleri:
— Alüminyum-çelik bağlantısında: polyamide veya neopren izolasyon plakası zorunludur
— Alüminyum-beton temasında: bitu kaplama veya polyethylene bant
— Vidalar: alüminyum ile temas eden vida paslanmaz çelik A4
Nem tuzağı önleme:
— Su birikintisi oluşacak noktalarda: drenaj açıklığı veya eğim
— Kapalı profil kesitlerinde nem sıkışmaması için drenaj delikleri
USTA
"Galvanize ankrajı alüminyum profile doğrudan taktık şefi — pas tutmaz, galvanize."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Galvanik seride alüminyum (-0.76 V) ve çinko/galvanize (-0.76 V) birbirine yakındır ama ıslak temas durumunda küçük potansiyel farkı bile uzun vadede galvanik hücre oluşturur. Daha kritik olan ise galvanize kaplama aşındığında altındaki demirin (-0.44 V) alüminyumla oluşturduğu güçlü galvanik çift — alüminyum anot olarak hızla çözünür. 10-15 yılda ankraj bölgesinde ciddi alüminyum profil hasarı oluşabilir. Polyamide ayırıcı bu elektriksel devreyi keser.
Madde 12: Test Protokolü — Prototip, Fabrika ve Saha Testleri
Resmi Şartname Metni
Cam giydirme cephe sistemi üç aşamada test edilecektir:
Aşama 1 — Prototip (Mock-up) Testi (üretim öncesi):
— Tam ölçekli sistem prototipi CWCT (Centre for Window and Cladding Technology) veya EMPA eşdeğeri akredite laboratuvarda test edilecektir
— Test kapsamı:
• Hava geçirgenliği: EN 12153
• Su sızdırmazlığı: EN 12155 (statik) ve dinamik test
• Rüzgar yükü: EN 12179
• Isıl performans (isteğe bağlı): EN ISO 12631
— Mock-up test raporu, proje onay süreci için ön koşuldur — testsiz üretim başlanmayacaktır
Aşama 2 — Fabrika Kalite Kontrol Testleri:
— Her IGU biriminde: kenar dolgu ve ara boşluk gaz sızdırmazlık testi
— SSG sistemde: yapışma testi (butterfly test veya H-piece tensile test) — üretim süresince
— Profil anodizasyon/boya kalınlığı ölçümü: rastgele örnekleme
Aşama 3 — Saha Testleri (montaj sırasında ve sonrası):
— Saha su testi: AAMA 501.2 veya CWCT saha yöntemiyle
— Yangın bariyeri saha kontrolü: her katta fotoğraflı belgeleme
— Ankraj tork kontrolü: her ankraj vidası tork anahtarıyla kontrol
Aşama 1 — Prototip (Mock-up) Testi (üretim öncesi):
— Tam ölçekli sistem prototipi CWCT (Centre for Window and Cladding Technology) veya EMPA eşdeğeri akredite laboratuvarda test edilecektir
— Test kapsamı:
• Hava geçirgenliği: EN 12153
• Su sızdırmazlığı: EN 12155 (statik) ve dinamik test
• Rüzgar yükü: EN 12179
• Isıl performans (isteğe bağlı): EN ISO 12631
— Mock-up test raporu, proje onay süreci için ön koşuldur — testsiz üretim başlanmayacaktır
Aşama 2 — Fabrika Kalite Kontrol Testleri:
— Her IGU biriminde: kenar dolgu ve ara boşluk gaz sızdırmazlık testi
— SSG sistemde: yapışma testi (butterfly test veya H-piece tensile test) — üretim süresince
— Profil anodizasyon/boya kalınlığı ölçümü: rastgele örnekleme
Aşama 3 — Saha Testleri (montaj sırasında ve sonrası):
— Saha su testi: AAMA 501.2 veya CWCT saha yöntemiyle
— Yangın bariyeri saha kontrolü: her katta fotoğraflı belgeleme
— Ankraj tork kontrolü: her ankraj vidası tork anahtarıyla kontrol
USTA
"Mock-up testi şefi, pahalı — sistemi iyi biliyoruz, daha önce de yaptık."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
"Daha önce de yaptık" ifadesi bu projede aynı detayların kullanıldığını, aynı cam boyutlarıyla çalışıldığını ve aynı rüzgar yükü koşullarında olunduğunu garanti etmez. Mock-up testi bu proje için, bu ölçüler için geçerliliği doğrular. Projeye özgü test raporuyla sözleşme kapsamındaki performans yükümlülüğü hukuki olarak belgelenmiş olur. Mock-up testi genellikle proje maliyetinin binde ikisini geçmez; hasarlı teslim edilen cephenin yenilenmesi bütçenin önemli bir bölümünü tüketir.
Madde 13: Hata Maliyet Tablosu
Aşağıdaki tablo, 5000 m² cam giydirme cephe için 2026 piyasa koşullarında ihmallerin gerçek bedelini özetler:
| İhmal Edilen Madde | Gerçek Sonuç | Risk ve Maliyet |
|---|---|---|
| Termalsiz profil (Madde 1) | Kış yoğunlaşması, profil üstü nem | +3.000.000 - 8.000.000 TL (tüm profil değişimi) |
| Yetersiz cam kalınlığı (Madde 2) | Rüzgar altında cam kırılması | Can kaybı riski + sorumlu tutulma + büyük tazminat |
| Mock-up testi yok (Madde 12) | Gizli performans açığı tespit edilemez | +2.000.000 - 10.000.000 TL (saha onarımı) |
| SSG sertifikasız silikon (Madde 5) | 5-10 yılda cam düşmesi riski | Can kaybı riski + tüm cam değişimi |
| Drenaj deliği yok (Madde 6) | İlk ciddi yağışta su sızıntısı | +500.000 - 2.000.000 TL (söküm + yeniden) |
| Yangın bariyeri yok (Madde 9) | Yangın kat kat yayılır | Can kaybı riski + cezai sorumluluk + yangın hasarı |
| Sismik hesap yok (Madde 10) | Depremde cam düşmesi | Can kaybı riski + tüm cephe yenileme |
| Galvanik izolasyon yok (Madde 11) | 10-15 yılda ankraj bölgesi korozyon | +2.000.000 - 6.000.000 TL (sistem yenileme) |
| Hesapsız ankraj (Madde 7) | Deprem veya rüzgarda panel düşmesi | Can kaybı riski + hukuki süreç |
Cam giydirme cephe sisteminde her hata binlerce insanın bulunduğu yapının kabuğunu etkiler. SSG silikonun yanlış uygulanması veya yangın bariyerinin atlanması kaza değil, mühendislik ihmalidir. Bu şartnemenin her maddesi, gerçek dünyada gerçekleşmiş cephe arızalarının ve can kayıplarının analizi üzerine kurulmuştur. Cephe mühendisliği pahasına kısmak, en pahalı mühendislik kararlarından biridir.
Cam giydirme cephe teknik şartname, mock-up test koordinasyonu, SSG ve yangın bariyeri danışmanlığı için hemen yazın.
WhatsApp'tan Yazın