Epoksi Zemin Kaplama Teknik Şartnamesi 2026:
Usta Bahaneleri ve Şantiye Gerçekleri
Mimar ve Mühendisler İçin Ön Söz
Epoksi zemin kaplama, fabrikalar, hastaneler, gıda işleme tesisleri, depolar ve temiz odalar için vazgeçilmez bir yüzey sistemidir. Doğru yapıldığında 15-20 yıl sorunsuz hizmet verir; yanlış yapıldığında birkaç ayda kabarır, soyulur ve yeniden yapılmak zorunda kalınır. Türkiye'de epoksi uygulamalarında yapılan en yaygın hatalar şunlardır: shot blasting yapılmadan astar sürülmesi, CM nemi ölçülmeden "gözle kuru" denen beton, A:B komponentlerin gözle tahmin karıştırılması, pot life dolduktan sonra ısıtarak sürülmesi, dilatasyon derzlerinin üstünden geçilmesi ve kış ortasında çiğlenme noktasının altında uygulama. Bu şartname, TS EN 13813, TS EN 1504-2, DIN 51130 ve TS EN 13892 çerçevesinde, sahada gerçekten yaşanan hataları belgeler.
Genel Standartlar ve Sistem Tanımı
Temel Standartlar
Zemin kaplamaları: TS EN 13813
Beton yüzey koruma: TS EN 1504-2
Aşınma dayanımı: TS EN 13892-4
Kayma direnci: DIN 51130 (R sınıfı)
Kimyasal direnç: TS EN ISO 2812
Sistem Gereksinimleri
Beton yaşı: min. 28 gün kür
Yüzey nemi: max. %4 (CM testi)
Beton çekme dayanımı: min. 1.5 N/mm²
Ortam sıcaklığı: +10°C ile +30°C
Yüzey pürüzlülüğü: min. CSP 3
Sistem Bütünlüğü: Epoksi zemin kaplama tek bileşenli bir ürün değildir — astar, orta kat ve yüzey katı aynı üreticinin onaylı sisteminden seçilecektir. Farklı üreticilerin bileşenlerini karıştırmak kimyasal uyumsuzluğa yol açar. Kabul gören üreticiler: Sika (Sikafloor), Mapei (Mapefloor), Weber (Weber.floor), Ardex, Master Builders Solutions ve sistem onaylı muadilleri.
Madde 1: Beton Altyapı Şartları ve Yaş Kuralı
Resmi Şartname Metni
Epoksi zemin kaplama, beton şap veya döşeme üzerine uygulanacak ise beton yüzeyinin minimum 28 gün kür süresini tamamlamış olması zorunludur. Beton sınıfı minimum C20/25 olacaktır. Zemin yüzey düzlük toleransı 2 metrelik mala ile maksimum 3 mm olacaktır; bu sınırı aşan eğrilik ve çöküntüler epoksi uygulamasından önce epoksi veya poliüretan esaslı zemin tamir harcı ile giderilecektir. Portland çimentosu veya kireç sütü gibi eski kaplamalar ile yağ lekesi, boya artığı ve diğer yapışmayı engelleyici maddeler tamamen uzaklaştırılmış olacaktır.
USTA
"Şap döküldü 15 gün oldu şefi, yüzey katı görünüyor — epoksiyi hemen sürelim, program bekliyor."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Taze beton içinde serbest nem oranı 28. günden önce epoksi uygulamasını imkânsız kılar. Epoksi reçinesi nem geçirmez bir bariyer oluşturur — beton içindeki nem buharı bu bariyerin altında birikir ve kabarcık yaratır. 28. günden önce uygulanan epoksi, ilk nem döngüsünde kabarır. Ayrıca taze betonun kimyasal kürü devam ettiğinden yüzey kimyası hâlâ değişkendir ve epoksi-beton bağ dayanımı tamamlanamaz.
Madde 2: Yüzey Nem Testi — CM Testi Zorunluluğu
Resmi Şartname Metni
Epoksi uygulamasından önce beton yüzeyinin nem içeriği CM (Kalsiyum Karbid) ölçüm aleti ile test edilecektir. Beton zemin nem oranı ağırlıkça maksimum %4'ün altında olduğu tespit edilmeden uygulama yapılmayacaktır. CM testi sonucu tutanakla belgelenecek ve kontrollüğe teslim edilecektir. Görsel kontrol veya el teması tek başına yeterli kabul edilmeyecektir. Zemin üzerinde nem bariyeri (buhar bariyeri veya epoksi nem bariyeri astarı) uygulanmış ise nem limiti üretici teknik veri sayfasına göre belirlenecektir.
USTA
"Zemin kuru görünüyor şefi, elimle dokundum soğuk değil — CM aleti getirmeye ne gerek var."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Beton yüzeyi kışın soğuk ve görünürde kuru olabilir, ancak içindeki kapillar nem %8-10 gibi yüksek bir değerde seyredebilir. Epoksi bu nemi kaçacak yol bulamaz ve "osmotik kabarcık" adı verilen nem basıncı kaynaklı kabarma gelişir. Bu kabarcıklar başta küçüktür ama zamanla genişler ve yüzey levha levha kalkar. CM testi 5 dakikada yapılan basit bir ölçümdür; tutanağa bağlanan bu test, ilerleyen aylardaki hasar sorumluluğunu netleştirir.
Madde 3: Mekanik Yüzey Hazırlığı — Shot Blasting ve CSP Profili
Resmi Şartname Metni
Epoksi uygulanacak beton yüzeyler, astar uygulamasından önce mekanik yüzey hazırlığı ile pürüzlendirilecektir. Tercih edilen yöntem shot blasting (bilyeli yüzey pürüzlendirme) olup elmas taşlama (diamond grinding) veya elmas frezeleme de kabul edilir. Yüzey profili, ICRI (International Concrete Repair Institute) sınıflandırmasına göre minimum CSP 3 (orta pürüzlülük) olacaktır. Yalnızca kimyasal aşındırıcı (asit yıkama) ile hazırlanan yüzeyler kabul edilmeyecektir.
USTA
"Bilyeli makine getirtmeye ne gerek şefi — biraz asit çözelti süreriz, pürüzlenir, epoksi tutar."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Asit yıkama, yüzeyin en zayıf kısmını (serbest kireç ve ince çimento süsü) çözerek geçici bir pürüzlülük yaratır. Ancak bu kimyasal yöntemle oluşturulan profil tutarlı değildir ve asit kalıntıları eğer tam nötralize edilmezse epoksi bağ kimyasını bozar. Shot blasting ise betona mekanik profil açarak sağlam agregaları yüzeye çıkarır — epoksi bu agregalara mekanik olarak tutunur. CSP 3 profili, bağ dayanımı testlerinde 2.0 N/mm² üzeri değerler sağlarken asit yıkamalı yüzeylerde bu değer çok daha düşük çıkar.
Madde 4: Beton Çekme Dayanımı Testi
Resmi Şartname Metni
Shot blasting sonrasında beton yüzeyinin çekme dayanımı pull-off testi (TS EN 1542) ile ölçülecektir. Minimum 3 test noktasında gerçekleştirilecek ölçümlerin ortalama değeri minimum 1.5 N/mm², hiçbir tekil değer 1.0 N/mm²'nin altına düşmeyecektir. Bu değerlerin altındaki beton yüzeyler, epoksi uygulamasına hazır kabul edilmeyecek; kontrollük onayıyla zemin takviyesi yapılacaktır. Test tutanakları ataşman dosyasına eklenecektir.
USTA
"Pull-off test cihazı getirtmeye ne gerek şefi, beton sağlam görünüyor zaten."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Zayıf beton, gözle tespit edilemez — yüzey sağlam görünse de içinde laitance tabakası (çimento sütü katmanı) veya yetersiz kürlenmiş bölgeler olabilir. Bu bölgelerde epoksi beton yüzeyine değil, zayıf beton katmanına yapışır. Yük altında veya termal genleşmede epoksi zayıf katmanla birlikte soyulur — tırmık gibi büyük levhalar halinde kalkar. Pull-off test, bu zayıf bölgeleri uygulama öncesinde tespit ederek onarımı mümkün kılar.
Epoksi zemin kaplama denetimi, nem testi ve pull-off test danışmanlığı için WhatsApp'tan yazın.
Danışmanlık Alın
Madde 5: Ortam Koşulları — Sıcaklık ve Çiğlenme Noktası
Resmi Şartname Metni
Epoksi uygulama koşulları:
— Ortam sıcaklığı: minimum +10°C, maksimum +30°C
— Bağıl nem: maksimum %80
— Zemin yüzey sıcaklığı: çiğlenme noktasının en az +3°C üzerinde
Çiğlenme noktası, psikrometre veya dijital higrometre ile ölçülecektir. Yüzey sıcaklığı yüzey termometresiyle kontrol edilecektir. Bu koşullar sağlanmadan uygulama başlanmayacaktır. Kış uygulamalarında zemin ısıtılabilir; ancak zeminin uygulama süresince sabit sıcaklıkta tutulması sağlanacaktır.
USTA
"Dışarısı soğuk ama fabrika içi +8°C şefi — biraz ısıtırız, olur bir şekilde uygulanır."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Düşük sıcaklıkta epoksi reçinesinin kimyasal kürlenmesi yavaşlar veya durur. +10°C altında uygulanan epoksi yüzeyde kürlenmez, yapışkan kalır ve toz tutmaya başlar. Çiğlenme noktası ise daha kritiktir — yüzey sıcaklığı çiğlenme noktasının altındaysa mikroskobik nem filmi oluşur ve epoksi bu nem filmi üzerine yapışır, betona değil. İlk ısı döngüsünde nem filmi buharlaşınca epoksi yerinden kalkar. +3°C emniyet payı, bu filmin oluşmamasını garanti eder.
Madde 6: Komponent Karıştırma — A:B Oranı ve Homojenlik
Resmi Şartname Metni
Epoksi sistemlerin A (reçine) ve B (sertleştirici) komponentleri üretici teknik veri sayfasında belirtilen tam ağırlık oranında karıştırılacaktır. Ölçüm kalibreli terazi ile tartılarak yapılacaktır. Gözle tahmin, hacimsel ölçü veya "yaklaşık" karıştırma kabul edilmeyecektir. Karıştırma işlemi düşük devirli (max. 300 rpm) karıştırıcı ile 3-5 dakika süreyle, kabın kenar ve dibine temas sağlanarak yapılacaktır. Komponentler ayrı ayrı karıştırılmayacak; B komponenti A içine eklenecek ve birlikte karıştırılacaktır.
USTA
"Gözle bakarak karıştırırız şefi, yaklaşık oranı biliyoruz — terazi vakit kaybı."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Epoksi kürlenme reaksiyonu stoikiometrik bir kimyasal işlemdir — A ve B komponentleri molar oranda tam eşleşmeli. Fazla sertleştirici (B > gereğinden fazla): yüzey yapışkan ve yumuşak kalır, plastisizer etkisi yaratır. Az sertleştirici (B < gereğinden az): epoksi tam kürlenmez, mekanik dayanım istenilen değerlerin çok altında kalır. Her iki durumda da görünürde kaplama yapılmış olur ama 2-4 hafta içinde hasar başlar. %5 oransal sapma bile kür kalitesini dramatik biçimde düşürür.
Madde 7: Pot Life ve Kat Arası Açık Bekleme Süresi
Resmi Şartname Metni
Karıştırılmış epoksi karışımı, üretici teknik veri sayfasında belirtilen pot life (kullanım süresi) içinde uygulanacaktır. +20°C koşullarında standart epoksi sistemlerde pot life genellikle 30-60 dakikadır; yüksek sıcaklıkta bu süre kısalır. Pot life dolmuş veya viskozitesi artmış karışım uygulanmayacak, kesinlikle su veya solvent ilave edilerek inceltilmeyecektir. Bir sonraki kat, önceki katın belirlenen recoat window (yeniden kaplama penceresi) içinde uygulanacaktır. Bu pencere aşıldığında yüzey zımparalanarak pürüzlendirilecek ve ardından kat uygulanacaktır.
USTA
"Karışım katılaşmaya başladı ama hâlâ sürülür şefi — biraz tiner ekleyip inceltelim."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Pot life dolduktan sonra epoksi kimyasal reaksiyonunu kısmen tamamlamıştır — sertleşme başlamıştır. Tiner veya solvent eklemek bu reaksiyonu yavaşlatmaz; yalnızca viskoziteyi düşürür ama kimyasal yapıyı bozar. Tinerlerin buharlaşmasıyla epoksi içinde gözenek ağı oluşur ve nihai film kalınlığı belge değerinin altına düşer. Recoat window (örneğin 6-24 saat arası) aşıldığında önceki kat ile yeni kat arasında inter-coat adhesion (ara yüzey yapışması) sağlanamaz — katlar arasından başlayan soyulma kaçınılmaz olur.
Madde 8: Uygulama Sırası — Astar, Orta Kat ve Yüzey Katı
Resmi Şartname Metni
Epoksi zemin kaplama sistemi aşağıdaki sırayla uygulanacaktır:
(1) Epoksi Astar (Primer): Shot blasting sonrası temizlenmiş yüzeye, üretici onaylı epoksi astar uygulanacaktır. Astar, betona nüfuz ederek poz oluşturacak şekilde yeterli miktarda sürülecek ve tüm gözenekleri doldurması sağlanacaktır.
(2) Orta Kat (Body Coat): Astar kürünü tamamladıktan sonra (recoat window içinde) sisteme göre epoksi kaplama, epoksi mortar veya epoksi quartz uygulanacaktır.
(3) Yüzey Katı (Topcoat): Son kat olarak istenen görünüm ve fonksiyona göre epoksi veya poliüretan yüzey katı uygulanacaktır. Her katın film kalınlığı ıslak film ölçüm kombi ile kontrol edilecektir.
USTA
"Zaman az şefi, astarsız direkt kalın kat süreriz — aynı sonuç çıkar."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Astar katı, iki kritik işlevi aynı anda yerine getirir: betona nüfuz ederek mekanik bağ oluşturur ve yüzeyi kapıllar boyunca penetrasyon sağlar. Astarsız uygulanan kalın epoksi, betona yüzeysel olarak temas eder — alt tabakayla gerçek kimyasal bağ kurulamaz. Betondaki poroz bölgeler ise astarsız sistemde hava kabarcıklarına dönüşür. Astar atlandığında uzun vadeli yapışma değerleri, astar kullanılan sistemlerin yüzde kırkı ile yüzde ellisine düşebilir.
Madde 9: Dilatasyon ve Yapısal Derzlerin Geçilmesi
Resmi Şartname Metni
Betondaki mevcut dilatasyon derzleri ve yapısal beton derzleri, epoksi yüzeyde de korunacak ve geçirilecektir. Bu noktalarda epoksi kaplama kesilecek; derz esnek poliüretan veya silikon esaslı derz dolgusu ile doldurulacaktır. Dolgu derinliği en az derz genişliğine eşit olacaktır. Yeni epoksi yüzeyde oluşturulacak dilatasyon derzleri elmas disk ile V veya U kesiti açılarak esnek dolgu uygulanacaktır. Rijit epoksi ile dilatasyon derzi üstünden kesintisiz geçmek yasaktır.
USTA
"Derz üstünden epoksiyi geçeriz şefi — görünmez olur, pürüzsüz yüzey çıkar."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Dilatasyon derzi, betonun iki bağımsız kütlesi arasında kasıtlı olarak bırakılan hareket noktasıdır — isıl genleşme, yapı oturması ve nem değişimiyle beton bu noktada hareket eder. Rijit epoksi bu hareketi kaldıramaz ve derz hizasında çatlayarak tam olarak o noktadan kırılır. Bu çatlak sadece estetik sorun değildir — üretim ortamlarında sıvı, kir ve bakteri bu kırık hattan altta birikir ve hijyen sorunu yaratır. Esnek derz dolgusu hareketi absorbe ederek bu sorunu ortadan kaldırır.
Madde 10: Epoksi Sistem Seçimi — Kullanım Alanına Göre
Resmi Şartname Metni
Epoksi sistem seçimi, kullanım alanının yükleme koşulu, kimyasal maruziyet ve hijyen gereksinimlerine göre yapılacaktır.
| Kullanım Alanı | Önerilen Sistem | Min. Kalınlık | Özel Gereksinim |
| Depo, hafif sanayi | Epoksi self-leveling | 2-3 mm | R10 kayma direnci |
| Ağır sanayi, forklift | Epoksi mortar | 4-6 mm | Armoured screed |
| Gıda, ilaç, hastane | Epoksi self-leveling hygiene | 2-3 mm | Dikişsiz, R10+ veya R11 |
| Elektronik, temiz oda | ESD/Anti-statik epoksi | 2-3 mm | Topraklama sistemi zorunlu |
| Otopark (araç trafiği) | PU-Epoksi hybrid | 2-3 mm | UV dayanımlı, R11 |
| Laboratuvar | Kimyasal dayanımlı epoksi | 3-4 mm | pH 1-14 dayanımı |
Otopark ve Yarı Açık Alan Notu: Kapalı otoparklarda bile UV ve yağmur etkisi, sarkma ve nem döngüsüne maruz kalan yüzeylerde standart epoksi değil, UV dayanımlı poliüretan-epoksi hibrit sistem kullanılacaktır. Açık otoparklar ve rampalarda PU sistem zorunludur.
Madde 11: UV Dayanımı — Dış Mekanda Standart Epoksi Yasağı
Resmi Şartname Metni
Güneş ışığına doğrudan maruz kalan dış mekân yüzeylerde standart epoksi kaplama kesinlikle kullanılmayacaktır. Dış mekânda üretici tarafından UV dayanımlı olarak belgelenmiş poliüretan (PU) veya hibrit PU-epoksi sistemi uygulanacaktır. UV dayanımı sertifikasyon belgesi kontrollüğe teslim edilecektir. Yarı açık alanlarda (sundurma altı, çatılı teras) UV maruziyetin süre ve şiddeti değerlendirilerek sistem seçilecektir.
USTA
"Teras dışarıda ama üstü kapalı şefi — normal epoksi koyarız, güneş direkt değil."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Standart epoksi reçineleri UV ışığı altında kimyasal bozunmaya uğrar — yüzey önce sararır, sonra tebeşirlenir (chalking) ve son olarak kırılgan hale gelir. Bu süreç, yarı açık alanlarda bile 6-18 ay içinde görünür hale gelir. Renk sabitliği ve mekanik dayanım kaybolur. PU sistemler UV kararlıdır çünkü kimyasal yapıları farklı bozunma mekanizmalarına karşı dirençlidir. Standart epoksi için UV dayanımı talebi ne kadar ısrarla yapılırsa yapılsın, bozunma kaçınılmazdır.
Madde 12: Kayma Direnci ve Anti-Statik Gereksinimler
Resmi Şartname Metni
Epoksi zemin kaplamasının kayma direnci sınıfı kullanım alanına göre belirlenecektir. Islak veya yağlı ortamlarda minimum R10, rampalar ve eğimli yüzeylerde minimum R11-R12, endüstriyel mutfak ve kesimhanelerde minimum R12 olacaktır. Anti-statik veya ESD sistemlerde yüzey direnci 10⁴ - 10⁶ Ohm arasında olacak; topraklama iletkenleri zemin altına yerleştirilecek ve topraklama testi tutanakla belgelenecektir. Kayma direnci kumu (quartz kumu veya alumina granülleri) yüzey katına eklenecek ya da son kata serpme yöntemiyle uygulanacaktır.
USTA
"Parlak çıksın şefi, daha güzel görünüyor — kum serpmeye ne gerek, kayıp falan olmaz."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Parlak epoksi yüzey kuru ortamda yeterli sürtünme katsayısı sunar ama ıslak ve yağlı şartlarda kayma riski dramatik biçimde artar. Gıda işleme, hastane ve endüstriyel mutfaklarda parlak epoksi iş güvenliği mevzuatına aykırıdır. ESD sistemlerde topraklama testi zorunludur — test yapılmayan sistem, elektronik hassas ekipmanın elektrosta tjk boşalmayla zarar görmesine zemin hazırlar. Her iki durumda da hasar, malzeme maliyetinden çok kaza ve yaralanmadan kaynaklanan hukuki sorumluluk şeklinde ortaya çıkar.
Madde 13: Hata Maliyet Tablosu
Aşağıdaki tablo, yukarıda anlatılan ihmallerin 1.000 m² epoksi zemin kaplama projesinde 2026 piyasa koşullarında ortaya çıkardığı gerçek onarım bedelini özetler:
| İhmal Edilen Madde | Gerçek Sonuç | Onarım / Yenileme Maliyeti |
| Taze betona uygulama (Madde 1) | Osmotik kabarma, erken soyulma | +150.000 - 350.000 TL (komple söküm + yeniden) |
| CM testi yapılmaması (Madde 2) | Nem kaynaklı kabarcık patlaması | +120.000 - 280.000 TL |
| Shot blasting yapılmaması (Madde 3) | Düşük bağ dayanımı, levha kalkar | +100.000 - 250.000 TL |
| Pull-off testi atlanması (Madde 4) | Zayıf beton bölgelerinden kalkma | +80.000 - 200.000 TL |
| Çiğlenme altında uygulama (Madde 5) | Yüzey yapışmaz, mat ve yapışkan | +100.000 - 250.000 TL (komple yenileme) |
| Yanlış A:B karıştırma (Madde 6) | Tam kürlenmemiş yüzey, erken hasar | +120.000 - 300.000 TL |
| Pot life aşımı / tiner ekleme (Madde 7) | Gözenek ağı, düşük mekanik dayanım | +80.000 - 200.000 TL |
| Astarsız uygulama (Madde 8) | Katlar arası yapışma kaybı | +100.000 - 250.000 TL |
| Derz üstünden geçme (Madde 9) | Derz hizasından kırılma, hijyen sorunu | +30.000 - 80.000 TL (derz hattı yenileme) |
| Yanlış sistem seçimi (Madde 10) | Aşınma, kimyasal hasar, yük hasarı | +150.000 - 400.000 TL (komple yenileme) |
| Dış mekanda standart epoksi (Madde 11) | Sararma, tebeşirlenme, kırılganlaşma | +100.000 - 250.000 TL |
| Kayma direnci eksikliği (Madde 12) | Kayma kazası, iş güvenliği ihlali | +50.000 - 150.000 TL + hukuki sorumluluk |
Epoksi söküm maliyeti, uygulamadan pahalıdır. Epoksi zemin sökmek, döşemekten çok daha emek yoğun ve pahalıdır: elmas taşlama veya scarifier ile soyma, toz kontrolü, atık bertarafı ve yeniden shot blasting dahil 1.000 m² söküm maliyeti 80.000-150.000 TL arasında değişir. Bu maliyet, başlangıçta yapılan yanlış karıştırma veya atlanmış nem testinin bedeline ek olarak gelir.
Epoksi zemin kaplama sistemi denetimi ve teknik şartname hazırlığı için hemen yazın.
WhatsApp'tan Yazın