FORUMCAD
Teknik Şartname Serisi — FCAD-TS-069
Spider Cephe Teknik Şartnamesi
Spider cam cephe sistemi — paslanmaz nokta bağlantı elemanları ve taşıyıcı arka konstrüksiyon
Bu Şartname Kimlere Hitap Eder?
Cephe mühendisleri, uygulayıcı firmalar, yapı denetim görevlileri, proje müellifleri, yüklenici ve taşeronlar ile spider cam cephe imalatı, montajı veya kontrolünü üstlenecek her paydaş. Bu doküman, sözleşme özel şartlarına ek olarak uygulanır ve ihale/sözleşme eki teknik şartname olarak kullanılabilir.
Cephe mühendisleri, uygulayıcı firmalar, yapı denetim görevlileri, proje müellifleri, yüklenici ve taşeronlar ile spider cam cephe imalatı, montajı veya kontrolünü üstlenecek her paydaş. Bu doküman, sözleşme özel şartlarına ek olarak uygulanır ve ihale/sözleşme eki teknik şartname olarak kullanılabilir.
Şartname İçindekiler
- Madde 1 — Kapsam ve Amaç
- Madde 2 — Tanımlar ve Kısaltmalar
- Madde 3 — Uygulanacak Standart ve Yönetmelikler
- Madde 4 — Cam Malzemesi Teknik Özellikleri
- Madde 5 — Spider Bağlantı Elemanları ve Taşıyıcı Sistem
- Madde 6 — Yapısal Hesap Esasları
- Madde 7 — Yangın Güvenliği ve Duman Tahliyesi
- Madde 8 — Enerji Performansı ve Akustik Özellikler
- Madde 9 — Cam Delme, Kenar Mesafeleri ve Toleranslar
- Madde 10 — Derz, Sızdırmazlık ve Su Tahliyesi
- Madde 11 — Taşıma, Depolama ve Şantiye Koşulları
- Madde 12 — Montaj Esasları ve Toleranslar
- Madde 13 — Kalite Kontrol ve Test Şartları
- Madde 14 — İş Güvenliği ve Çalışma Şartları
- Madde 15 — Bakım ve Periyodik Kontrol
- Madde 16 — Garanti Şartları
- Madde 17 — Teslim Belgeleri
- Madde 18 — Reddedilme Kriterleri
Madde 1 — Kapsam ve Amaç
Genel Hükümler
Bu şartname; bina cephelerinde, atriyum örtülerinde, giriş saçaklarında ve iç mekân camlı bölmelerinde uygulanacak nokta bağlantılı (spider) cam cephe sistemlerinin malzeme, imalat, statik hesap, montaj ve kalite kontrol esaslarını kapsar. Şartname; temperli/lamine güvenlik camı üniteleri, paslanmaz çelik spider bağlantı elemanları, rotiller, gergi çubukları/kabloları ve arka taşıyıcı konstrüksiyonu (çelik veya cam fin) içerir.
Bu doküman; klasik alüminyum profilli giydirme cephe (curtain wall) sistemlerini kapsamaz — bu sistemler için ForumCAD'in ayrı giydirme cephe şartnamesine bakılmalıdır.
Madde 2 — Tanımlar ve Kısaltmalar
Terminoloji
| Terim | Açıklama |
|---|---|
| Spider (Örümcek) Bağlantı | 2, 3 veya 4 kollu paslanmaz çelik nokta tutucu; cam panelleri delik noktalarından taşıyıcı sisteme bağlar |
| Rotil | Cam ile spider kolu arasındaki, sınırlı dönme hareketine izin veren küresel/silindirik bağlantı elemanı |
| Isıl Banyo Testi (Heat Soak Test) | Temperli camdaki nikel sülfür (NiS) kalıntılarını tetikleyerek kendiliğinden kırılma riskini fabrika ortamında elemek için uygulanan ısıl işlem |
| Cam Fin | Taşıyıcı sistemin bir parçası olarak kullanılan, düşey konumlu temperli/lamine cam kanat |
| SSGS | Structural Sealant Glazing System — Yapısal silikon yapıştırma sistemi (ETAG 002 kapsamı) |
| Kat Arası Göreli Ötelenme | Deprem sırasında iki kat arasında oluşan yatay yer değiştirme farkı; cephe bağlantıları bu hareketi karşılayacak şekilde tasarlanır |
Madde 3 — Uygulanacak Standart ve Yönetmelikler
Referans Doküman Listesi
Bu şartname kapsamındaki tüm imalat, hesap ve montaj işleri aşağıdaki standart ve yönetmeliklere uygun yürütülecektir. Standartların en güncel revizyonu esas alınır.
| Standart / Yönetmelik | Konu |
|---|---|
| Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY 2018) — Bölüm 6 | Cephe ve yapısal olmayan elemanlar için eşdeğer deprem yükü hesabı |
| TS EN 1991-1-4 | Rüzgar yükü hesap esasları (Eurocode) |
| TS EN 1991-1-1 | Zati ağırlık ve sabit yükler |
| TS EN 13830 | Giydirme cepheler — mamul standardı, genel performans şartları |
| TS EN 12179 | Giydirme cepheler — rüzgar yüküne dayanım deney metodu |
| TS EN 12152 / 12154 | Hava geçirgenliği ve su sızdırmazlığı performans sınıflandırması |
| TS EN 14019 | Darbe dayanımı performans şartları |
| ETAG 002 (Structural Sealant Glazing Kits) | Yapısal silikon ve nokta bağlantılı cam cephe sistemleri için Avrupa teknik onay esasları |
| TS EN 12150-1/2 | Isıl temperlenmiş soda kireç silikat emniyet camı |
| TS EN 14179-1/2 | Isıl temperlenmiş ve ısıl banyolanmış (heat soak) emniyet camı |
| TS EN ISO 12543 | Lamine cam ve lamine emniyet camı |
| TS EN 1279 | Yalıtım cam birimleri (ısıcam) |
| TS EN 12488 | Cam takma önerileri — düşey ve eğimli camlar için montaj esasları |
| TS EN 356 | Darbeye/saldırıya dayanıklı güvenlik camı sınıflandırması (gerektiğinde) |
| TS EN 13501-2 | Yapı elemanlarının yangına karşı sınıflandırılması |
| TS EN 673 / TS EN 410 | Camın ısı geçirgenlik katsayısı (U) ve güneş enerjisi geçirgenliği (g) hesabı |
Rüzgar yükü hesabında kullanılacak temel rüzgar hızı (vb,0) ve arazi kategorisi değerleri, TS EN 1991-1-4'ün Türkiye Ulusal Eki (National Annex)'nde tanımlı rüzgar hızı haritalarından alınır; Avrupa geneli varsayılan değerler kullanılmaz.
Madde 4 — Cam Malzemesi Teknik Özellikleri
Malzeme Şartları
Spider cephede kullanılacak camlar, delik noktalarında yoğunlaşan gerilmeler nedeniyle standart cephe camlarından daha sıkı üretim ve test şartlarına tabidir.
- Cam tipi: Isıl temperlenmiş + ısıl banyolanmış (heat soak) temperli lamine güvenlik camı (TS EN 12150 + TS EN 14179 + TS EN ISO 12543), minimum 2 kat lamine yapı.
- Minimum kalınlık: Tekli cam uygulamalarında 12 mm, ısıcam (yalıtım camı) uygulamalarında dış tabaka min. 10+10 mm lamine, iç tabaka min. 8-10 mm temperli.
- Delik açma: Sadece temperleme öncesi, fabrika CNC hattında yapılır. Delik kenarları taşlanarak (arris/pah) keskin kenar bırakılmaz.
- Renk/kaplama: Low-E veya solar control kaplama proje ısı yalıtım hesabına göre belirlenir; kaplamanın delik bölgesinde soyulmamış olması kontrol edilir.
Zorunlu Şart: Tüm temperli cam panellere TS EN 14179'a uygun ısıl banyo (heat soak) testi uygulanacak ve test raporu her cam partisi için ayrı ayrı teslim edilecektir. Isıl banyo testi yapılmamış cam, spider cephede kullanılamaz.
Isıl banyo (heat soak) testi — TS EN 14179 kapsamında NiS kalıntı kontrolü
Renk toleransı: Kaplamalı camlarda parti başı renk sapması (ΔE) proje onaylı referans numuneye göre en fazla 1,0-1,5 birim olmalıdır. Farklı üretim partilerine ait camlar, aynı cephe yüzeyinde yan yana veya aynı görüş açısında kullanılamaz; renk farkı çıplak gözle fark edilebilir düzeye ulaşabilir.
Kırılma sonrası davranış: Lamine cam kırıldığında ara film (PVB/SGP) kırık parçaları geçici olarak bir arada tutar, ancak bu kalıcı bir taşıma durumu değildir. Uzun süreli yük (rüzgar, kar, titreşim) ve sıcaklık değişimi filmin gevşemesine ve parçaların düşmesine yol açabilir; kırık panel tespit edildiğinde üzerine yük bindirilmez ve acil değişim prosedürü devreye alınır (bkz. Madde 15).
Usta Der Ki
"Cam kalın olsun yeter, temperli cam zaten kırılmaz."
Şantiye Gerçeği
Temperli cam darbe veya ısıl şok altında binlerce küçük parçaya ayrılarak kırılabilir; kalınlık bu riski ortadan kaldırmaz. Üretimden kaynaklanan nikel sülfür (NiS) kalıntıları, aylar hatta yıllar sonra camın kendiliğinden patlamasına yol açabilir. Bu riski üretim aşamasında elemek için TS EN 14179'a göre ısıl banyo testi zorunludur; test raporu olmayan cam asla kabul edilmemelidir.
Usta Der Ki
"Delik cama göre gelmedi, şantiyede matkapla genişletiriz."
Şantiye Gerçeği
Temperli camın moleküler gerilme dengesi fabrika sürecinde sabitlenir; temperleme sonrası her türlü delme, kesme veya taşlama işlemi bu dengeyi bozar ve camı anında veya gecikmeli olarak kırılmaya götürür. Şantiyede yapılan hiçbir müdahale kabul edilmez; hatalı ölçülen cam iade edilip yeniden üretilir.
Madde 5 — Spider Bağlantı Elemanları ve Taşıyıcı Sistem
Bağlantı Elemanı Şartları
- Malzeme: Spider kolu, rotil ve bağlantı plakaları AISI 316 (veya kıyı/endüstriyel ortam dışında AISI 304) kalite paslanmaz çelikten imal edilir.
- Kol sayısı: Proje geometrisine göre 1, 2, 3 veya 4 kollu spider seçilir; köşe ve kenar noktalarında yük dağılımına uygun kol tipi kullanılır.
- Rotil hareketi: Rotiller, termal genleşme ve deprem ötelenmesini karşılayacak sınırlı açısal hareket kabiliyetine sahip olmalıdır (tipik ±3°–5°).
- Taşıyıcı arka konstrüksiyon: Epoksi boyalı çelik profil, paslanmaz çelik boru/HEA-HEB profil veya cam fin sisteminden proje statiğine uygun seçilir.
- Gergi kablo/çubuk sistemleri: Kullanılması halinde, ön germe (pre-tension) değeri statik projede belirtilir ve montaj sonrası ölçülerek tutanağa geçirilir.
| Malzeme Sınıfı | Kullanım Alanı |
|---|---|
| AISI 304 | İç mekân, düşük nem/kirlilik oranına sahip şehir içi projeler |
| AISI 316 | Kıyı bölgeleri, yüksek nem, endüstriyel/kirli atmosfer, havuz çevresi |
| Epoksi boyalı St-37.2 | Görünmeyen arka taşıyıcı konstrüksiyon (bütçe/estetik tercihi) |
Cam fin detayı: Taşıyıcı eleman olarak cam fin kullanılan projelerde, fin'in kendisi de lamine temperli yapıda olmalı; fin-kiriş bağlantı noktasındaki delik geometrisi ve kenar mesafesi, düşey camdan farklı bir yük durumuna (eğilme + burkulma) göre ayrıca hesaplanmalıdır.
Kablolu sistemlerde titreşim kontrolü: Gergi kablo/çubuk kullanılan cephelerde rüzgarın neden olduğu titreşim (galloping/flutter) ve zamanla oluşabilecek ön germe kaybı, periyodik kontrol kapsamına (Madde 15) dahil edilir; gerekli görülmesi halinde sönümleyici (damper) elemanlar projeye eklenir.
Spider bağlantı detayı — paslanmaz rotil, delik-kenar mesafesi ve tork kontrol noktası
Usta Der Ki
"Spider rotil zaten paslanmaz, malzeme raporu istemeye gerek yok."
Şantiye Gerçeği
304 kalite paslanmaz çelik, tuzlu deniz havası veya endüstriyel kirlilik ortamında zamanla nokta korozyonuna (pitting) uğrayabilir. Kıyı bölgesi veya yüksek nem oranına sahip projelerde 316 kalite zorunludur. Her spider partisi için malzeme sertifikası (mill certificate) istenmeli ve şantiyede alaşım kontrolü yapılmalıdır.
Madde 6 — Yapısal Hesap Esasları
Statik ve Dinamik Hesap
Spider cephe sistemi, aşağıdaki yük kombinasyonları dikkate alınarak proje mühendisi tarafından ayrı ayrı hesaplanacak ve hesap raporu teslim belgeleri arasında sunulacaktır.
- Zati ağırlık: TS EN 1991-1-1'e göre cam + bağlantı elemanı toplam ağırlığı.
- Rüzgar yükü: TS EN 1991-1-4'e göre bina yüksekliği, arazi kategorisi, cephe bölgesi (köşe/orta alan) ve şehir rüzgar hızı esas alınarak hesaplanır; tekil değer kullanılmaz.
- Deprem yükü: TBDY 2018 Bölüm 6 uyarınca cephe ve bağlantı elemanları için eşdeğer deprem yükü ayrıca hesaplanır; kat arası göreli ötelenme (δ) bağlantı detayında karşılanacak şekilde tasarlanır.
- Termal yük: Cam yüzey sıcaklık farkına bağlı genleşme/büzülme payı derz ve bağlantı toleranslarına yansıtılır.
- İzin verilen sehim: Taşıyıcı elemanlarda L/200 veya 15 mm'den küçük olanı esas alınır (TS EN 13830 / EN 13116 esasına göre).
Önemli: Cephe statik hesabı, bina taşıyıcı sistem projesinden bağımsız fakat onunla uyumlu ayrı bir mühendislik raporu olarak hazırlanır. Yapı denetim ve ilgili idareye sunulacak rapor, yükleme kombinasyonlarını ve kritik nokta gerilme kontrolünü içerir.
Usta Der Ki
"Deprem hesabı bina iskeletinde yapıldı zaten, cepheye ayrı hesap gerekmez."
Şantiye Gerçeği
TBDY 2018 Bölüm 6, taşıyıcı sisteme bağlı fakat bağımsız çalışan cephe elemanları için ayrı bir deprem hesabını zorunlu kılar. Taşıyıcı iskelet hesabı, cephenin kat arası göreli ötelenmeyi karşılayıp karşılamadığını göstermez; bu hesap yapılmazsa deprem sırasında rijit bağlantılar kırılıp cam düşmesine yol açabilir — geçmiş depremlerde taşıyıcı sistemi sağlam kalan binalarda bile cephe camı düşmesinden kaynaklanan can kayıpları yaşanmıştır.
Usta Der Ki
"Rüzgar yükü büyükşehirlerde standarttır, proje bazlı hesaba gerek yok."
Şantiye Gerçeği
TS EN 1991-1-4'e göre rüzgar yükü; bina yüksekliği, arazi pürüzlülük kategorisi, cephenin köşe veya orta bölgede olması ve yerel rüzgar hızı verilerine göre önemli ölçüde değişir. Sabit bir "standart değer" kullanmak, özellikle yüksek katlı binaların köşe bölgelerinde ciddi ölçüde yetersiz taşıyıcı kapasiteye yol açabilir.
Madde 7 — Yangın Güvenliği ve Duman Tahliyesi
Yangın Senaryosu
Spider cam cepheler, özellikle atriyum örtüleri ve yangın bölgesi geçişlerinde, yangın dumanı tahliye stratejisinin bir parçası olarak değerlendirilmelidir. Yangın senaryosu proje mekanik/yangın danışmanı ile birlikte tanımlanır.
- Camın yangın altında davranışı: TS EN 1363-1 (standart yangın dayanım testi) ve TS EN 1364-1 (taşıyıcı olmayan eleman yangın dayanımı) esaslarına göre değerlendirilir.
- Yangın sınıflandırması: Proje gereksinimine göre TS EN 13501-2'ye uygun yangın direnç sınıfı (örn. E, EI 30, EI 60) belirlenir ve spider sisteminin bu sınıfa uygunluğu belgelenir.
- Sprinkler ile kontrollü kırılma (glass breakage sprinklers): Atriyum gibi hacimlerde duman tabakasının tahliyesi için belirli panellerin yangın anında kontrollü kırılması planlanabilir; bu durumda ilgili tüm paneller aynı yangın performans sınıfını taşımalıdır.
- Lamine camın asılı kalma süresi: Yangın altında camın çerçevede/bağlantıda kalma süresi, binanın tahliye planındaki kaçış süresiyle uyumlu olmalıdır; bu süre proje yangın raporunda belgelenir.
Usta Der Ki
"Spider cephe açık sistem, yangın dumanı zaten çıkar."
Şantiye Gerçeği
Atriyum gibi kapalı hacimlerde duman birikmesi kısa sürede ölümcül hale gelebilir; "açık sistem" olması otomatik tahliye sağlamaz. Proje yangın senaryosuna göre belirli panellerin sprinkler ile kırılarak duman tahliyesi sağlanması planlanabilir. Bu planlamada rastgele panel seçimi yapılamaz — tüm ilgili paneller aynı yangın performans sınıfını taşımak zorundadır.
Madde 8 — Enerji Performansı ve Akustik Özellikler
BEP-TR Uyumu
Binaların Enerji Performansı Yönetmeliği (BEP-TR) kapsamında, spider cephe camının ısı ve güneş kontrol performansı proje bazında hesaplanır; tek başına "Low-E kaplama var" ifadesi yeterli değildir.
| Parametre | Açıklama / Referans |
|---|---|
| Uw (Isı iletkenlik katsayısı) | Cephe bütününde bina sınıfına göre proje hedef değeri; TS EN 673 |
| g-değeri (Güneş enerjisi geçirgenliği) | TS EN 410 — cam tipi ve kaplama konumuna göre belirlenir |
| LT (Işık geçirgenliği) | TS EN 410 — iç mekan doğal aydınlatma hesabı için |
| Rw (C; Ctr) — Akustik | TS EN ISO 717-1 / TS EN ISO 10140 — otel, hastane, ofis gibi projelerde talep halinde |
Isı köprüsü (thermal bridge) etkisi; spider bağlantı noktalarının cam yüzeyi deldiği ve taşıyıcı metal ile doğrudan temas ettiği noktalarda oluşur. Bu etki Uw hesabına dahil edilmeli, gerekirse termal ayırıcı (thermal break) elemanlarla azaltılmalıdır.
Usta Der Ki
"Cam kalın olsun, ısı yalıtımı zaten olur."
Şantiye Gerçeği
Kalınlık tek başına U-değerini düşürmez; belirleyici olan katmanlar arası gaz dolgusu (Argon), Low-E kaplamanın hangi yüzeyde konumlandığı ve spider bağlantı noktalarındaki metal-cam temasının oluşturduğu ısı köprüsüdür. Proje bazında Uw hesabı yapılmazsa BEP-TR uyum raporu çıkmaz ve bu durum yapı kullanma izni sürecini engelleyebilir.
Madde 9 — Cam Delme, Kenar Mesafeleri ve Toleranslar
İmalat Toleransları
| Parametre | Değer / Kural |
|---|---|
| Delik çapı toleransı | ±0,5 mm (spider bağlantı elemanı üretici tablosuna göre kesinleştirilir) |
| Delik-kenar mesafesi | Minimum delik çapının 2 katı, cam kalınlığına göre üretici mühendislik tablosuyla teyit edilir |
| Delikler arası mesafe | Proje statiğinde tanımlanan minimum değerin altına inilmez |
| Cam köşe/kenar taşlaması | Tüm kesim kenarları ve delik çevresi pahlanır (arris), keskin kenar bırakılmaz |
Delik ve kenar mesafeleri göz kararı değil, cam kalınlığı, panel boyutu ve yükleme koşuluna göre üretici mühendislik tablosu veya sonlu elemanlar analiziyle belirlenir. Standart dışı delik konumu, gerilme yoğunlaşması (stress concentration) yaratarak erken kırılmaya yol açar.
Usta Der Ki
"Kenar mesafesi göz kararı yeterli, birkaç mm fark cam kırmaz."
Şantiye Gerçeği
Delik-kenar mesafesi yetersiz olduğunda, delik çevresinde oluşan gerilme yoğunlaşması kritik seviyeye çıkar ve cam düşük yükte bile kırılabilir. Bu mesafeler TS EN 12488 esaslarına ve üretici mühendislik tablosuna göre hesaplanmalı, imalat öncesi proje mühendisi tarafından onaylanmalıdır.
Madde 10 — Derz, Sızdırmazlık ve Su Tahliyesi
Sızdırmazlık Detayları
- Derz genişliği: Termal genleşme ve deprem ötelenmesi payı dahil edilerek projede hesaplanır; tipik aralık 10-16 mm, tek tip sabit değer kullanılmaz.
- Silikon: UV dayanımlı, yapısal veya hava şartlarına dayanıklı (weatherproofing) sınıf silikon kullanılır; genel amaçlı silikon kabul edilmez.
- Su tahliyesi: Alt derzlerde ve bağlantı ceplerinde biriken suyun tahliyesi için drenaj delikleri ve yönlendirici eğim projede tanımlanır.
- Açık derz sistemleri: Silikon yerine mekanik conta tercih edilen projelerde EPDM sızdırmazlık elemanı kullanılır ve UV/ozon dayanımı belgelenir.
Usta Der Ki
"Silikon derz her şeyi kapatır, birkaç mm fazla derz sorun olmaz."
Şantiye Gerçeği
Derz genişliği; termal genleşme ve deprem ötelenmesi hesabına göre proje aşamasında belirlenir. Standart dışı geniş veya dar derz, silikonun erken çatlamasına, su/rüzgar sızdırmazlığının bozulmasına ve camın bağlantı noktalarına ek yük binmesine yol açar. "Fazladan derz sorun olmaz" yaklaşımı sızdırmazlık garantisini geçersiz kılar.
Usta Der Ki
"Su tahliyesi gerekmez, cam zaten dikey akıtır."
Şantiye Gerçeği
Alt derzlerde, bağlantı ceplerinde ve profil kesişimlerinde su birikmesi kaçınılmazdır. Drenaj deliği ve eğim tanımlanmadığında biriken su donma-çözünme çevriminde contayı ve silikonu tahrip eder, uzun vadede korozyon ve sızıntıya yol açar.
Madde 11 — Taşıma, Depolama ve Şantiye Koşulları
Nakliye ve Saha Şartları
Şantiyedeki cam kırılmalarının ve yüzey hasarlarının büyük bölümü montaj öncesi taşıma ve depolama hatalarından kaynaklanır. Aşağıdaki kurallar tüm cam paneller için geçerlidir.
- A-çıta ile taşıma/depolama: Cam paneller yalnızca A-çıta (A-rack) üzerinde, 80°-85° eğimle ve alt kenarı kauçuk profilli olarak taşınır/depolanır; yatay istifleme yapılmaz.
- Destek noktaları: Depolamada alt destekler arası mesafe tipik 50-60 cm aralıklarla düzenlenir; destekler camla doğrudan metal temas etmeyecek şekilde kauçuk/keçe kaplı olmalıdır.
- Nem ve UV koruması: Isıcam ünitelerinin fabrika ambalajı açıldıktan sonra uzun süre doğrudan güneş veya açık havada bekletilmemesi; kenar contasına nem girişi riskine karşı koruma sağlanması gerekir.
- Geçici depolama alanı: Şantiye trafiğinden uzak, rüzgara karşı korunaklı, düşme riski oluşturmayan alanlarda konumlandırılır.
- Koruyucu film: Montaj sonrası uygulanan koruyucu film, iş bitiminde sökülür; film altında asidik veya alkalik temizlik maddesi kullanılmaz.
Usta Der Ki
"Cam palet üzerinde yatay kalsın, şantiyede yer az."
Şantiye Gerçeği
Isıcam üniteleri ve lamine paneller yatay depolandığında kendi ağırlıkları, iç basınç farkı ve nem etkisiyle kalıcı optik deformasyona uğrayabilir. A-çıta üzerinde dikey depolama zorunludur; yatay istiflenmiş cam paneller şantiyede teslim alınmadan reddedilmelidir.
Madde 12 — Montaj Esasları ve Toleranslar
Uygulama Kuralları
- Montaj öncesi taşıyıcı arka konstrüksiyonun aplikasyon toleransı lazer nivo ile kontrol edilir; sapma ±2 mm'yi geçemez.
- Cam paneller vantuzlu vinç veya proje onaylı kaldırma ekipmanıyla taşınır; kenar/köşe darbelerine karşı koruyucu takoz kullanılır.
- Spider bağlantı cıvataları üretici tork değerine göre sıkılır ve tork kontrolü tutanağa geçirilir.
- Rotil hizası, camın serbest hareket edebileceği (gerilmesiz) konumda sabitlenir; ön gerilme oluşturacak zorlama montajı kabul edilmez.
- Ön germeli kablo/çubuk sistemlerde germe değeri, ölçüm cihazıyla kontrol edilip tutanağa işlenir.
Usta Der Ki
"Montaj toleransı esnektir, birkaç mm fark önemli değil."
Şantiye Gerçeği
Spider sistemlerde ±2 mm üzerindeki aplikasyon sapmaları, montaj sırasında camın rotil noktasında zorlanarak sabitlenmesine (ön gerilmeli montaj) neden olur. Bu durum, cam üzerinde kalıcı gerilme birikimine yol açar ve kullanım ömrü boyunca beklenmedik kırılma riskini artırır. Aplikasyon toleransı proje başında lazer nivo ile denetlenmelidir.
Madde 13 — Kalite Kontrol ve Test Şartları
Kabul Kriterleri
| Test / Kontrol | Referans Standart |
|---|---|
| Isıl banyo (heat soak) testi | TS EN 14179 |
| Rüzgar yüküne dayanım testi | TS EN 12179 |
| Hava geçirgenliği / su sızdırmazlığı | TS EN 12153 / TS EN 12155 |
| Darbe dayanımı | TS EN 14019 |
| Malzeme sertifikası (paslanmaz çelik) | Mill certificate — alaşım kontrolü |
| Montaj tork kontrolü | Üretici teknik dokümanı |
Kalite Kontrol Notu: Her cam partisinin ısıl banyo test raporu, spider elemanların malzeme sertifikası ve montaj tork/germe tutanakları, iş bitiminde teslim belgeleri dosyasına eklenmeden geçici kabul yapılmaz.
Prototip Test (Tip Test): 1000 m² üzeri cephe alanına veya 20 m üzeri yapı yüksekliğine sahip projelerde, TS EN 13830 kapsamında cephe sisteminin tam ölçekli prototip testi (rüzgar yükü, su sızdırmazlığı, hava geçirgenliği ve gerektiğinde deprem hareketi simülasyonu) zorunludur. Test, TÜRKAK veya muadili akreditasyona sahip bağımsız bir laboratuvarda yaptırılır ve rapor teslim belgeleri dosyasına eklenir.
Usta Der Ki
"Isıl banyo testi ekstra masraf, bu projede atlıyoruz."
Şantiye Gerçeği
Isıl banyo testi (TS EN 14179), temperli camdaki nikel sülfür kalıntılarının kontrollü ortamda tetiklenerek üretim aşamasında elenmesini sağlar. Bu test atlandığında, kusurlu cam yıllar sonra herhangi bir dış etki olmadan kendiliğinden patlayabilir — özellikle yüksek erişimli cephelerde bu ciddi bir can güvenliği riskidir. Test raporu olmayan camın kabulü yapılmamalıdır.
Madde 14 — İş Güvenliği ve Çalışma Şartları
Sahada Güvenlik
- Cam montajı sırasında düşme riskine karşı iskele/platform korkuluk ve ağ sistemleri eksiksiz kurulur.
- Cam taşıma ve kaldırma işlemleri sertifikalı vinç operatörü ve onaylı vantuz ekipmanı ile yapılır.
- Rüzgar hızı üretici/proje limitini aştığında (tipik 12-15 m/s üzeri) cam montajı durdurulur.
- Yüksekte çalışma personeli, iş güvenliği eğitim belgesi ve kişisel koruyucu donanım (KKD) olmadan sahada bulunamaz.
Madde 15 — Bakım ve Periyodik Kontrol
İşletme Dönemi
- Spider bağlantı cıvataları ve tork değerleri yılda en az 1 kez kontrol edilir.
- Silikon derzler görsel olarak yılda 1, detaylı olarak 3-5 yılda bir kontrol edilir; çatlama/ayrılma tespit edilen derzler yenilenir.
- Paslanmaz çelik elemanlarda korozyon/leke oluşumu kontrol edilir, kıyı bölgelerinde kontrol sıklığı artırılır.
- Cam yüzey temizliği, kaplama üreticisinin belirttiği kimyasal uyumluluk sınırları içinde yapılır.
- Gergi kablo/çubuk sistemlerinde ön germe kaybı ve titreşim (galloping/flutter) belirtileri periyodik kontrole dahil edilir.
- Kırılma sonrası güvenlik kontrolü: Herhangi bir panelde çatlak/kırık tespit edildiğinde, panel derhal işaretlenir, üzerine/çevresine yük bindirilmez ve acil değişim prosedürü devreye alınana kadar alan geçici olarak çevrilir.
Madde 16 — Garanti Şartları
Sorumluluk ve Süreler
| Kapsam | Garanti Süresi |
|---|---|
| Cam malzemesi (kırılma, kaplama bozulması) | Üretici garantisi kapsamında, tipik 10 yıl |
| Isıcam ünitesi buğulanma (yalıtım kaybı) | Üretici garantisi kapsamında, tipik 10 yıl |
| Paslanmaz spider bağlantı elemanları | Malzeme ve işçilik hatalarına karşı 5 yıl |
| Montaj işçiliği | 2 yıl |
| Silikon derz sızdırmazlığı | Malzeme kaynaklı arızalarda 5 yıl |
Önemli: Garanti kapsamı; usulsüz temizlik, izinsiz delme/kesme, proje dışı yük bindirme veya bakım ihmalinden kaynaklanan hasarları kapsamaz.
Madde 17 — Teslim Belgeleri
Dosya İçeriği
- Statik hesap raporu (rüzgar, deprem, zati ağırlık, sehim kontrolü)
- Cam ısıl banyo (heat soak) test raporları — her parti için
- Paslanmaz çelik malzeme sertifikaları (mill certificate)
- Montaj tork kontrol ve ön germe tutanakları
- Su sızdırmazlık ve rüzgar yükü performans test raporları (varsa)
- Prototip test raporu (proje büyüklüğü kapsıyorsa)
- Uw / g-değeri enerji performans hesabı ve BEP-TR uyum raporu
- Yangın performans sınıfı belgesi (proje gerektiriyorsa)
- Uygulama projesi (as-built) ve detay çizimleri
- Garanti belgeleri ve bakım talimatı
Madde 18 — Reddedilme Kriterleri
Kabul Dışı Durumlar
- Isıl banyo test raporu sunulmayan temperli cam partileri
- Şantiyede delinmiş, kesilmiş veya taşlanmış temperli cam paneller
- Malzeme sertifikası olmayan veya alaşım kontrolünden geçmeyen paslanmaz spider elemanları
- Proje toleransları dışında aplikasyon sapması gösteren taşıyıcı arka konstrüksiyon
- UV dayanımı belgesiz genel amaçlı silikon ile yapılan derz dolgusu
- Tork/germe kontrolü tutanağa geçirilmemiş montaj imalatı
- Proje statiğinde tanımlanan kenar/delik mesafelerinin altında imal edilmiş cam panelleri
- Yatay depolanmış veya A-çıta dışında taşınmış, deformasyon riski taşıyan cam paneller
- ΔE renk sapması sınırını aşan veya farklı üretim partisine ait karışık cam kullanımı
- Proje kapsamı gerektirdiği halde Uw/enerji hesabı veya yangın performans belgesi sunulmayan sistemler
Spider Cephe Projeniz mi Var?
Statik hesap desteği, malzeme onayı ve şartname uyarlaması için bize ulaşın.
WhatsApp ile İletişime GeçPDF
Resmi Teknik Şartname PDF'ini İndirin
Sözleşmelerinize doğrudan ekleyebileceğiniz resmi format — FCAD-TS-069