Dogalgaz Tesisati Teknik Sartnamesi 2026:
Can Guvenliginin Her Maddesi
CAN GUVENLIGI UYARISI: Dogalgaz tesisati, ihmalin olumle sonuclandigi tek insaat disiplinidir. Gaz kacagi gorunmez, patlama saniyede gerceklesir, CO zehirlenmesi fark edilmeden can alir. Bu sartnamede hicbir madde "tasarruf" amaciyla atlanamazz.
Tesisat Yuklenicileri, Makine Muhendisleri ve Yapi Sahipleri Icin On Soz
Dogalgaz, Turkiye'nin 20 milyonu askin konutunda gunluk yasamin temelini olusturur. Dogru tesis edildiginde guvenli ve ekonomik bir yakittir. Yanlis tesis edildiginde patlama, yangin veya CO zehirlenmesiyle insan hayatina mal olur. Bu sartname, TS EN 1775, TS 7363, EPDK Dogalgaz Piyasasi Ic Tesisat Yonetmeligi, DVGW G260/G606 ve 20 yillik makine muhendisligi ile dogalgaz uygulama sirketi muhendisligi deneyimiyle hazirlanmistir.
Sartname Icindekiler
- Sistem Bilesenleri ve Basinc Bolgeleri
- 1. Boru Malzemeleri - PE100, Celik ve Bakir
- 2. Tesisat Boyutlandirmasi - Debi ve Cap Hesabi
- 3. Servis Kutusu, Regulatör ve Sayac Tesisati
- 4. Bina Ici Kolon Hatti ve Boru Guzergah Kurallari
- 5. Daire Ic Tesisati ve Cihaz Baglanti Gereksinimleri
- 6. Esnek Baglanti Hortumu - Kullanim Sinirlari
- 7. Deprem Vanasi ve Dogalgaz Dedektoru
- 8. Havalandirma Sistemi - Yanma Havasi ve CO Onleme
- 9. Baca Sistemi - Olculendirme ve Baglanti Kurallari
- 10. Basinc Testi ve Devreye Alma Protokolu
- 11. Topraklama ve Katodik Koruma
- 12. Isletme Guvenligi ve Periyodik Bakim
- 13. Hata Risk ve Maliyet Tablosu
Dogalgaz Sistem Bilesenleri ve Basinc Bolgeleri
Turkiye dogalgaz dagitim sistemi basinc bolgeleri: Sartname hazirlanmadan once proje konumunun hangi basinc bolgesinde oldugu tespit edilecektir.
| Basinc Bolgesi | Basinc Araligi | Kullanim |
|---|---|---|
| Yuksek Basinc (YB) | > 4 bar | Iletim hatti |
| Orta Basinc A (OBA) | 1 bar - 4 bar | Bolge dagitimi |
| Orta Basinc B (OBB) | 300 mbar - 1 bar | Bolge dagitimi |
| Alcak Basinc (AB) | < 300 mbar | Konut ic tesisat 21-25 mbar |
Madde 1: Boru Malzemeleri - PE100, Celik ve Bakir
Resmi Sartname Metni
PE100 boru (yalnizca zemin alti - TS EN 12007-2):
- Renk: SARI (gaz tesisati ayirt edici rengi)
- SDR sinifi: SDR11 (MOP 4 bar) veya SDR17 (MOP 2 bar)
- Baglanti: elektrofuzyon kaynak veya alin kaynak - vida baglantisi yasaktir
- Zemine yatirma derinligi: trafikli alanda minimum 80 cm, trafiksiz minimum 60 cm
- Diger altyapi tesisatindan mesafe: minimum 30 cm her yonde
- PE100 boru bina icine kesinlikle giremez - bina girisinden itibaren celik veya bakir boru kullanilacaktir
Celik boru (bina ici kolon hatlari - TS EN 10216-1):
- Kaynakli veya dikissiz celik boru
- Boya: sari boya veya SARI renk bant ile isaretlenmis
- Epoksi astar + polyuretan boya dis korozyon korumasi
Bakir boru (daire ic tesisati - EN 1057):
- R250 (yarim sert) veya R220 (tavlanmis)
- Baglanti: sert lehim (brazing) veya press fitting
- Yumusak lehim (soft solder) bakir-gaz baglantisindan yasaktir
- Bakir boru beton icine gomelemez - plastik kilif (sleeve) ile gecirilerek
- Renk: SARI (gaz tesisati ayirt edici rengi)
- SDR sinifi: SDR11 (MOP 4 bar) veya SDR17 (MOP 2 bar)
- Baglanti: elektrofuzyon kaynak veya alin kaynak - vida baglantisi yasaktir
- Zemine yatirma derinligi: trafikli alanda minimum 80 cm, trafiksiz minimum 60 cm
- Diger altyapi tesisatindan mesafe: minimum 30 cm her yonde
- PE100 boru bina icine kesinlikle giremez - bina girisinden itibaren celik veya bakir boru kullanilacaktir
Celik boru (bina ici kolon hatlari - TS EN 10216-1):
- Kaynakli veya dikissiz celik boru
- Boya: sari boya veya SARI renk bant ile isaretlenmis
- Epoksi astar + polyuretan boya dis korozyon korumasi
Bakir boru (daire ic tesisati - EN 1057):
- R250 (yarim sert) veya R220 (tavlanmis)
- Baglanti: sert lehim (brazing) veya press fitting
- Yumusak lehim (soft solder) bakir-gaz baglantisindan yasaktir
- Bakir boru beton icine gomelemez - plastik kilif (sleeve) ile gecirilerek
USTA
"PE boru bina icine cektik sefi, disarida daha ucuz - ayni boru, ne fark eder."
Santiye Gercegi: Neden Izin Vermemelisin?
PE boru esnektir ve elektriksel statik yuk olusturabilir. Bina icinde bir elektrik arizasi veya kivilcim kaynagina yakin PE boruda statik elektrik desarji gaz ile temas halinde tutusma olusturabilir. Bina girisi PE/celik gecis elemani (transition fitting) ile yapilir ve bu noktadan itibaren yalnizca celik veya bakir boru devam eder.
Madde 2: Tesisat Boyutlandirmasi - Debi, Basinc Dusuumu ve Cap Hesabi
Resmi Sartname Metni
Dogalgaz tesisati boyutlandirmasi, bagli cihazlarin toplam gaz debisi ve kabul edilebilir basinc dusuumu esas alinarak yapilacaktir.
Maksimum izin verilen basinc dusuumu (alcak basinc):
- Konut ic tesisatinda: maksimum 1 mbar (sayac cikisi ile cihaz girisi arasi)
Boru capi minimumlari (alcak basinc konut ic tesisati):
Maksimum izin verilen basinc dusuumu (alcak basinc):
- Konut ic tesisatinda: maksimum 1 mbar (sayac cikisi ile cihaz girisi arasi)
Boru capi minimumlari (alcak basinc konut ic tesisati):
| Boru Kullanimi | Tipik Debi (m3/h) | Min. Cap |
|---|---|---|
| Tek cihaz (ocak veya kombi) | 1.5-3.0 | DN 15 (1/2") |
| Daire ana girisi (tum cihazlar) | 3.0-6.0 | DN 20 (3/4") |
| Kat kolonu (2-3 daire) | 6.0-12.0 | DN 25 (1") |
| Bina ana kolonu (4-8 daire) | 12.0-30.0 | DN 32-40 |
| Bina ana kolonu (8+ daire) | 30.0+ | DN 50+ |
Devam
Boyutlandirma hesabi proje dosyasinda bulunacaktir. Dagitim sirketi onay belgesi tesis oncesi alinacaktir.
USTA
"DN 15 cektik sefi, yeterli - kombi calisiyor zaten."
Santiye Gercegi: Neden Izin Vermemelisin?
Yetersiz capli boru tam yukde cihaza ulasan basinci dusurur. Kombi dusuk basinccta nominal kapasitede calisama - isitma yetersiz. Daha kritik: dogalgaz bruloru nominal basinc altindaki degerlerde yakiti-hava karisimini dogru kuramaz. Eksik yanmada CO uretimi 10-100 kat artar.
Dogalgaz tesisat boyutlandirmasi, proje cizimi ve dagitim sirketi onay belgesi danismanligi icin yazin.
Danismanlik AlinMadde 3: Servis Kutusu, Regulatör ve Sayac Tesisati
Resmi Sartname Metni
Servis kutusu (gaz kutusu / sayac nisi):
- Sizdirmaz degil, havalandirmali (ventilated) olacaktir - gaz birikimini onlemek icin
- Alt ve ustte hava acligi: minimum 20 cm2 her biri
- Servis kutusu icinde herhangi bir elektrik bileseni (kablo, sigorta, anahtar) bulunmayacaktir
Basinc regulatoru:
- Sebeke basincini kullanim basincina (21-25 mbar) indirger
- Regulatör cikisi kapali mekana acilmayacaktir - tahliye hatti disariya veya havalandirilan alana
- Servis saglayici onaylu marka ve model
- Sizdirmaz degil, havalandirmali (ventilated) olacaktir - gaz birikimini onlemek icin
- Alt ve ustte hava acligi: minimum 20 cm2 her biri
- Servis kutusu icinde herhangi bir elektrik bileseni (kablo, sigorta, anahtar) bulunmayacaktir
Basinc regulatoru:
- Sebeke basincini kullanim basincina (21-25 mbar) indirger
- Regulatör cikisi kapali mekana acilmayacaktir - tahliye hatti disariya veya havalandirilan alana
- Servis saglayici onaylu marka ve model
USTA
"Servis kutusunu siki kapattik sefi, icine gaz girmesin diye - guvenli boyle."
Santiye Gercegi: Neden Izin Vermemelisin?
Siki kapatilmis servis kutusuna gaz sizarsa birikim olusur. Kutunun acilmasi sirasinda elektrik kivilciml veya surtuunme patlamayi tetikler. Havalandirmali kutu tasarimi tam tersi ilkeyle calisir: kucuk bir sizintida gaz kutuda degil ortama dagir, tehlikeli konsantrasyon olusamaz.
Madde 4: Bina Ici Kolon Hatti ve Boru Guzergah Kurallari
Resmi Sartname Metni
YASAK Guzergahlar:
- Elektrik kablo kanali veya elektrik tesisat boslugu icinden gaz borusu gecemez
- Havalandirma safti icinden gaz borusu gecemez
- Asansor boslugundan gaz borusu gecemez
- Yapisal elemanin (kolon, kiris, perde) icinden veya icine gomerek
- Kapali tavan arasi veya kapali bodrum gibi erisileemez gizli alanlarda baglanti noktalari olamaz
IZIN VERILEN Guzergahlar:
- Gorulur ve erisilebilir alan (en guvenli)
- Dogalgaz safti (sadece gaz borularina ozel, havalandirmali)
- Duvar ici: kilif (sleeve) icinde
Elektrik tesisatindan mesafe:
- Gaz borusu elektrik kablo veya kanalinden minimum 50 mm uzakta
Kolon hatti::
- Her kat girisinde daire kesme vanasi
- Kolon boyunca her iki katta bir boru sabitleme
- Boru genlesme kompansatoru: her 20-25 m'de bir
- Elektrik kablo kanali veya elektrik tesisat boslugu icinden gaz borusu gecemez
- Havalandirma safti icinden gaz borusu gecemez
- Asansor boslugundan gaz borusu gecemez
- Yapisal elemanin (kolon, kiris, perde) icinden veya icine gomerek
- Kapali tavan arasi veya kapali bodrum gibi erisileemez gizli alanlarda baglanti noktalari olamaz
IZIN VERILEN Guzergahlar:
- Gorulur ve erisilebilir alan (en guvenli)
- Dogalgaz safti (sadece gaz borularina ozel, havalandirmali)
- Duvar ici: kilif (sleeve) icinde
Elektrik tesisatindan mesafe:
- Gaz borusu elektrik kablo veya kanalinden minimum 50 mm uzakta
Kolon hatti::
- Her kat girisinde daire kesme vanasi
- Kolon boyunca her iki katta bir boru sabitleme
- Boru genlesme kompansatoru: her 20-25 m'de bir
USTA
"Gaz borusunu elektrik kanalinin yanindan gectirdik sefi, yer vardi - kimse gormez."
Santiye Gercegi: Neden Izin Vermemelisin?
Elektrik kanalinda herhangi bir kablo hatasi kivilcim uretir. Gaz borusunda mikro sizinti oldugunda bu kivilcim gaz-hava karisiminin LEL degerinin (yuzde 5) uzerinde oldugu anda tutusmayi tetikler. Elektrik kanal ici havalandirilmamistir - sizinti fark edilmeden konsantrasyon birikir.
Madde 5: Daire Ic Tesisati ve Cihaz Baglanti Gereksinimleri
Resmi Sartname Metni
Daire giris vanasi:
- Her dairenin gaz girisinde erisilebilir kesme vanasi zorunludur
- Vana tipi: kuresel vana (ball valve) - pozisyon gorulur
- Vana kilit mekanizmasina sahip olacaktir
Cihaz onuunde vanasi:
- Her cihaz (ocak, kombi, sofben) onunde ayri kesme vanasi
- Vana cihaza erisilebilir konumda
Boru baglanti malzemeleri:
- Gaz tesisatinda keten (kenevir) organik sizma malzemeleri kullanilmaz
- PTFE bant: dusuk basinc dogalgaz uygulamasi icin onaylansalmis sinif
- Onaylimaz gazli sizdirmazlik macunu: dagitim sirketi onayliu
Cihaz baglanti mesafe kurallari:
- Gaz borusu isi kaynaginin (ocak, kazan) 150 mm yakininden gecemez
- Her dairenin gaz girisinde erisilebilir kesme vanasi zorunludur
- Vana tipi: kuresel vana (ball valve) - pozisyon gorulur
- Vana kilit mekanizmasina sahip olacaktir
Cihaz onuunde vanasi:
- Her cihaz (ocak, kombi, sofben) onunde ayri kesme vanasi
- Vana cihaza erisilebilir konumda
Boru baglanti malzemeleri:
- Gaz tesisatinda keten (kenevir) organik sizma malzemeleri kullanilmaz
- PTFE bant: dusuk basinc dogalgaz uygulamasi icin onaylansalmis sinif
- Onaylimaz gazli sizdirmazlik macunu: dagitim sirketi onayliu
Cihaz baglanti mesafe kurallari:
- Gaz borusu isi kaynaginin (ocak, kazan) 150 mm yakininden gecemez
USTA
"Cihaz vanasi koymadik sefi, daire girisinde zaten var - yeterli."
Santiye Gercegi: Neden Izin Vermemelisin?
Daire giris vanasi tum ic tesisati devre disi birakirmadir. Cihaz onuu vanasi yalnizca o cihazi devre disi birakirmadir - diger cihazlar calismaya devam eder. Servis teknisyeni ocak servisi icin gaz baglantisinmii kesmek istediginde daire girisine kadar gitmez.
Dogalgaz tesisat denetimi, deprem vanasi kontrolu ve baca sistemi uygunluk belgesi icin yazin.
WhatsApp'tan On Gorusme AlinMadde 6: Esnek Baglanti Hortumu - Kullanim Sinirlari ve Guvenlik
Resmi Sartname Metni
Esnek baglanti hortumu (flex boru), son cihaz baglantisindam kullanilan bir konektordur. En cok yanlis kullanilan ve Turkiye'de en fazla kaza uretici olan komponenttir.
Standart: TS EN 14800 uyumlu (bolunmez esnek metalik hortum) - paslanmaz celik
Maksimum uzunluk: 1.5 m - bu uzunlugu asan esnek baglanti kabul edilmeyecektir
Gorunurluk ve erisim - en kritik kural:
- Esnek baglanti hortumu tamamen gorulur ve erisilebilir konumda olacaktir
- Dolap icine, duvar arkasina, doseme altina veya gizli alana cekilmis esnek hortum kesinlikle yasaktir
Degistirme periyodu:
- Her 5 yilda bir degistirilecektir
- Hasar, ezilme veya korozyon belirtisinde derhal degistirilecektir
- Eski tip lastik/plastik hortum derhal paslanmaz celik ile degistirilecektir
Standart: TS EN 14800 uyumlu (bolunmez esnek metalik hortum) - paslanmaz celik
Maksimum uzunluk: 1.5 m - bu uzunlugu asan esnek baglanti kabul edilmeyecektir
Gorunurluk ve erisim - en kritik kural:
- Esnek baglanti hortumu tamamen gorulur ve erisilebilir konumda olacaktir
- Dolap icine, duvar arkasina, doseme altina veya gizli alana cekilmis esnek hortum kesinlikle yasaktir
Degistirme periyodu:
- Her 5 yilda bir degistirilecektir
- Hasar, ezilme veya korozyon belirtisinde derhal degistirilecektir
- Eski tip lastik/plastik hortum derhal paslanmaz celik ile degistirilecektir
USTA
"Esnek hortumu dolabin arkasina cektik sefi, gorunmuyor ama ocaga bagli - sorun yok."
Santiye Gercegi: Neden Izin Vermemelisin?
Mutfak dolabi arkasina gizlenmis esnek hortum yillarca gorulmez. Dolap icindeki kacak burada birikir - gaz yogunlugu patlamanin LEL degerine ulasir. Dolap acildiginda olusan kivilcim veya dogan tutusma kaynagi patlamayi tetikler. Turkiye'deki mutfak patlamalarinin onemli bir bolumu gizlenmis hasarli hortumsurdan kaynaklanmaktadir.
Madde 7: Deprem Vanasi (Sismik Kesici) ve Dogalgaz Dedektoru
Resmi Sartname Metni
Deprem vanasi (sismik kesici) - Turkiye icin zorunlu:
- Her bagimsiz bolumun gaz girisinde deprem vanasi (sismik kesici) zorunludur
- Tetikleme esigi: 0.2g (200 gal) ivme degeri
- Deprem sonrasi uzman kontrolu sonrasi manuel resetlenecektir
- Konum: sayac sonrasi, ilk erisilebilir noktada
Dogalgaz (metan - CH4) dedektoru:
- Ticari, sanayi ve kamuya acik yapilarda zorunlu - konutlarda siddetle tavsiye edilir
- Metan (CH4) havadan hafiftir (ozgul agirlik 0.7) - yukari cikar
- Dedektour tavana yakin: tavandan maksimum 30 cm asagida
- Alarm esigi: LEL yuzde 10'unda alarm
Karbonmonoksit (CO) dedektoru:
- Her gaz yakici cihaz bulunan mekanda CO dedektoru zorunludur
- Goz hizasina monte edilecektir: 1.0-1.7 m
- Alarm: CO 50 ppm ve uzerinde
- Her bagimsiz bolumun gaz girisinde deprem vanasi (sismik kesici) zorunludur
- Tetikleme esigi: 0.2g (200 gal) ivme degeri
- Deprem sonrasi uzman kontrolu sonrasi manuel resetlenecektir
- Konum: sayac sonrasi, ilk erisilebilir noktada
Dogalgaz (metan - CH4) dedektoru:
- Ticari, sanayi ve kamuya acik yapilarda zorunlu - konutlarda siddetle tavsiye edilir
- Metan (CH4) havadan hafiftir (ozgul agirlik 0.7) - yukari cikar
- Dedektour tavana yakin: tavandan maksimum 30 cm asagida
- Alarm esigi: LEL yuzde 10'unda alarm
Karbonmonoksit (CO) dedektoru:
- Her gaz yakici cihaz bulunan mekanda CO dedektoru zorunludur
- Goz hizasina monte edilecektir: 1.0-1.7 m
- Alarm: CO 50 ppm ve uzerinde
USTA
"Deprem vanasi koymadik sefi, binaya yeni yapi - deprem olmadi ki."
Santiye Gercegi: Neden Izin Vermemelisin?
Turkiye'nin toplam yuzolcumunun yuzde sekseninden fazlasi aktif deprem bolgesidir. 2023 Kahramanmaras depreminde yuzlerce binada gaz borulari hasarlandi - deprem vanasi olan binalarda gaz akisi otomatik kesildi, olmayan binalarda gaz kacaklari yanginlara yol acti. Deprem vanasi maliyeti bugunkii 200-500 TL arasindadir.
Madde 8: Havalandirma Sistemi - Yanma Havasi ve CO Onleme
Resmi Sartname Metni
Yanma havasi hesabi:
- Her 1 kW isil guc icin yaklasik 1.6-2.0 m3/saat yanma havasi gerekir
- 24 kW kombi: 38-48 m3/saat taze hava
Havalandirma acliklari (atmosferik brulорlu cihazlar):
- Alt hava girisi: minimum 6 cm2 / kW cihaz kapasitesi
- Ust hava cikisi: minimum 6 cm2 / kW
- Kazan dairesi veya kombi odasi tamamen hava sizdirmaz yapilamaz
Hermetik (C tipi) cihazlar:
- Disaridan dogrudan hava alan, atik gazi dogrudan disariya veren
- Oda havalandirmasi gerektirmez
- En guvenli dogalgaz cihazi tipi - tercih edilmelidir
Havalandirma acikliginin kapatilmasi yasaktir:
- Gaz yakici cihaz bulunan herhangi bir mekandaki havalandirma acikligi hicbir kosulda kapat'ilamaz
- Her 1 kW isil guc icin yaklasik 1.6-2.0 m3/saat yanma havasi gerekir
- 24 kW kombi: 38-48 m3/saat taze hava
Havalandirma acliklari (atmosferik brulорlu cihazlar):
- Alt hava girisi: minimum 6 cm2 / kW cihaz kapasitesi
- Ust hava cikisi: minimum 6 cm2 / kW
- Kazan dairesi veya kombi odasi tamamen hava sizdirmaz yapilamaz
Hermetik (C tipi) cihazlar:
- Disaridan dogrudan hava alan, atik gazi dogrudan disariya veren
- Oda havalandirmasi gerektirmez
- En guvenli dogalgaz cihazi tipi - tercih edilmelidir
Havalandirma acikliginin kapatilmasi yasaktir:
- Gaz yakici cihaz bulunan herhangi bir mekandaki havalandirma acikligi hicbir kosulda kapat'ilamaz
USTA
"Havalandirma delikler'ini kapattik sefi, kis soguyor - isi kayiyor."
Santiye Gercegi: Neden Izin Vermemelisin?
Gaz yanan bir ortamda oksijen azaldiginda yanma "eksik" olmaya baslar. Eksik yanmada CO (karbonmonoksit) uretilir. CO renksiz ve kokusuzur. 200 ppm'de bas agrisi, 400 ppm'de tehlike, 1600 ppm'de 1 saatte olum. Turkiye'de kis aylarinda yasanan olumlerin onemli bir bolumu havalandirmayi kapatan kullaniciler nedeniyle gerceklesmsektedir.
Madde 9: Baca Sistemi - Olculendirme, Cekis ve Baglanti Kurallari
Resmi Sartname Metni
Baca sistemi hatasi, CO zehirlenmesinin en yaygin teknik nedenidir.
Baglanti borusu (baca baglanti hatti) kurallari:
- Egim: minimum yuzde 3 (30 mm/m) yukari dogru - bacaya ilerledikce yukselecektir
- Yatay baca baglantisinin uzunlugu maksimum 1 m
- Baca baglanti borusu: aluminyum veya paslanmaz celik - asit direncli
- Iki cihazin baca baglantisi birbirine seri olarak baglanamaz - her cihaz ayri baglanti ile bacaya girer
Hermetik cihaz (C tipi) baca:
- Cift cidarli, koaksiyel boru
- Disariya dogrudan islemden
- Koaksiyel bacanin cikis yonu: karsisinda pencere, kapi, hava girisi bulunmayacaktir
Baglanti borusu (baca baglanti hatti) kurallari:
- Egim: minimum yuzde 3 (30 mm/m) yukari dogru - bacaya ilerledikce yukselecektir
- Yatay baca baglantisinin uzunlugu maksimum 1 m
- Baca baglanti borusu: aluminyum veya paslanmaz celik - asit direncli
- Iki cihazin baca baglantisi birbirine seri olarak baglanamaz - her cihaz ayri baglanti ile bacaya girer
Hermetik cihaz (C tipi) baca:
- Cift cidarli, koaksiyel boru
- Disariya dogrudan islemden
- Koaksiyel bacanin cikis yonu: karsisinda pencere, kapi, hava girisi bulunmayacaktir
USTA
"Iki kombiye ayni bacayi bagladik sefi, baca buyuk - ikisi de sigir."
Santiye Gercegi: Neden Izin Vermemelisin?
Iki cihaz ayni bacayi paylatiginda biri calisirken bacada yaratilan suruklenme, diger cihazin baglanti noktasindan ters akis olusturabilir. Atik gaz, calismayan cihazin yanma odasindan odaya kacabilir. Seri baglanmsida calisan cihaz digerinin atik gazini da surer - oda icine CO karisir.
Madde 10: Basinc Testi ve Devreye Alma Protokolu
Resmi Sartname Metni
Tesisat, dagitim sirketi baglantisi yapilmadan once basinc testine tabi tutulacaktir.
Basinc testi proseduru (TS 7363 ve EPDK Yonetmeligi):
- Test ortami: kuru hava veya azot - gaz ile test yapilmaz
- Test basinci: alcak basinc tesisati icin minimum 150 mbar
- Test suresi: minimum 30 dakika basinc sabit tutulacaktir
- Kabul kriteri: 30 dakika boyunca basinc dusmesi yuzde 0
Kopuk (bubble) testi - tum baglanti noktalarinda:
- Test gazi (hava) basinc altindayken tum baglanti noktalari kopuklu sabun cozeltisinne ile kontrol edilecektir
- Kabarcik olusumu: sizinti - giderilmeden baglanti yapilmaz
Devreye alma protokolu:
1. Basinc testi tamamlanmis ve tutanakla belgelenmis
2. Dagitim sirketi devreye alma ekibi sahada
3. Ilk gaz girisinde tum baglanti noktalari tekrar kopuk testi
4. Cihazlar tek tek devreye alinir
5. Baca cekis testi: cihaz calisirken mum alevi veya duman kalemi ile
6. Test tutanagi imzalanarak dosyaya eklenecektir
Basinc testi proseduru (TS 7363 ve EPDK Yonetmeligi):
- Test ortami: kuru hava veya azot - gaz ile test yapilmaz
- Test basinci: alcak basinc tesisati icin minimum 150 mbar
- Test suresi: minimum 30 dakika basinc sabit tutulacaktir
- Kabul kriteri: 30 dakika boyunca basinc dusmesi yuzde 0
Kopuk (bubble) testi - tum baglanti noktalarinda:
- Test gazi (hava) basinc altindayken tum baglanti noktalari kopuklu sabun cozeltisinne ile kontrol edilecektir
- Kabarcik olusumu: sizinti - giderilmeden baglanti yapilmaz
Devreye alma protokolu:
1. Basinc testi tamamlanmis ve tutanakla belgelenmis
2. Dagitim sirketi devreye alma ekibi sahada
3. Ilk gaz girisinde tum baglanti noktalari tekrar kopuk testi
4. Cihazlar tek tek devreye alinir
5. Baca cekis testi: cihaz calisirken mum alevi veya duman kalemi ile
6. Test tutanagi imzalanarak dosyaya eklenecektir
USTA
"Basinc testi yapmadik sefi, vidali bagladik - sizdirmiyormus gorunusune gore."
Santiye Gercegi: Neden Izin Vermemelisin?
"Gorunusune gore" gaz guvenliginde hicbir deger tasimaz. Basinc testi gozle veya koku ile tespit edilemeyen mikro sizintilari dogrular. Test tutanagi ise olasi bir olayda dagitim sirketi ve yuklenici arasinda sorumluluk belgesidir.
Madde 11: Topraklama ve Katodik Koruma
Resmi Sartname Metni
Espotansiyel baglama (equipotential bonding - TS HD 60364-4-41):
- Bina ici tum metal gaz borulari elektrik tesisatinin espotansiyel barasi ile baglanacaktir
- Baglama iletkenin kesiti: minimum 10 mm2 bakir
Yalitim birligi (insulating joint):
- PE boru ile celik boru gecisinde zorunludur
- Bina girisinde PE/celik gecis noktasinda
Zemin alti PE boru katodik koruma:
- Zemin alti celik boru kullaniliyorsa katodik koruma zorunludur
- Bina ici tum metal gaz borulari elektrik tesisatinin espotansiyel barasi ile baglanacaktir
- Baglama iletkenin kesiti: minimum 10 mm2 bakir
Yalitim birligi (insulating joint):
- PE boru ile celik boru gecisinde zorunludur
- Bina girisinde PE/celik gecis noktasinda
Zemin alti PE boru katodik koruma:
- Zemin alti celik boru kullaniliyorsa katodik koruma zorunludur
USTA
"Topraklama sefi, elektrik degil ki gaz - ne topraklamasi."
Santiye Gercegi: Neden Izin Vermemelisin?
Metal boru iyi bir elektrik iletkenidir. Yetersiz topraklama olan elektrik tesisatinin kacak akimi metal gaz borusu uzerinden toprak arar. Bu akimlar boru cidarini elektrokimyasal olarak cozundurmekle birlikte delik acar. Espotansiyel baglama bu kacak akimi yoklar.
Madde 12: Isletme Guvenligi ve Periyodik Bakim
Resmi Sartname Metni
Yillik zorunlu kontrol gereksinimleri:
- Tum dogalgaz baglanti noktalari yildat bir kopuk testi ile kontrol edilecektir
- Esnek baglanti hortumu gorsel inceleme ve gerekirse degisim
- Baca cekis testi: mum alevi veya duman testi ile
- CO dedektoru islevsellik testi
- Deprem vanasinin fabrika talimatina gore test/reset kontrolu
Gaz kokusu durumunda acil prosedur:
1. Herhangi bir elektrik dugmesine dokunmayin
2. Sigara yakmayim, cakmak kullanmayin
3. Daire giris vanasini kapatin
4. Tum kapi ve pencereleri acin
5. Binayi tahliye edin
6. Disaridan dagitim sirketi acil hatini arayin (IGDAS: 187, BASKENTGAZ: 186)
7. Icerideekende gaz kokusu gecmeden geri girmeyin
Bu acil prosedur yazili olarak bina yonetimi ve daire sakinlerine teslim edilecektir.
- Tum dogalgaz baglanti noktalari yildat bir kopuk testi ile kontrol edilecektir
- Esnek baglanti hortumu gorsel inceleme ve gerekirse degisim
- Baca cekis testi: mum alevi veya duman testi ile
- CO dedektoru islevsellik testi
- Deprem vanasinin fabrika talimatina gore test/reset kontrolu
Gaz kokusu durumunda acil prosedur:
1. Herhangi bir elektrik dugmesine dokunmayin
2. Sigara yakmayim, cakmak kullanmayin
3. Daire giris vanasini kapatin
4. Tum kapi ve pencereleri acin
5. Binayi tahliye edin
6. Disaridan dagitim sirketi acil hatini arayin (IGDAS: 187, BASKENTGAZ: 186)
7. Icerideekende gaz kokusu gecmeden geri girmeyin
Bu acil prosedur yazili olarak bina yonetimi ve daire sakinlerine teslim edilecektir.
Madde 13: Hata Risk ve Maliyet Tablosu
| Ihmal Edilen Madde | Gercek Sonuc | Risk ve Maliyet |
|---|---|---|
| PE boru bina icinde (Madde 1) | Elektrik kivilciminda patlama riski | Can kaybi riski + cezai sorumluluk |
| Yetersiz boru capi (Madde 2) | Dusuk basinc - eksik yanma - CO | CO zehirlenmesi riski |
| Sizdirmaz servis kutusu (Madde 3) | Kutuda gaz birikimi - patlama | Can kaybi riski |
| Gaz-elektrik ayni kanal (Madde 4) | Elektrik kivilcimi + gaz = patlama | Can kaybi riski |
| Esnek hortum gizli (Madde 6) | Hasarli hortum - gaz birikimi - patlama | Can kaybi riski |
| Deprem vanasi yok (Madde 7) | Depremde hasar - gaz kacagi - yangin | Can kaybi riski + yangin hasari |
| CO dedektoru yok (Madde 7) | CO zehirlenmesi fark edilmeden can alir | Can kaybi riski |
| Havalandirma kapali (Madde 8) | Eksik yanma - CO zehirlenmesi | Can kaybi riski |
| Iki cihaz ayni baca (Madde 9) | Ters baca - CO odaya - zehirlenme | Can kaybi riski |
| Basinc testi yok (Madde 10) | Gizli sizinti - gaz birikimi - patlama | Can kaybi riski |
Dogalgaz tesisatinda her hata olume yol acabilir. Bu sartname, Turkiye'de yasanmis gercek dogalgaz kazalarinin kok neden analizine dayanmaktadir. Her madde, birinin hayatini kaybettigi bir olayin onlenebilir teknik hatasini belgeler.
Dogalgaz tesisat sartname, proje danismanligi, denetim ve acil guvenlik protokolu icin hemen yazin.
WhatsApp'tan Yazin