Duvar-Zemin Seramik Kaplama Teknik Sartnamesi 2026:
Usta Bahaneleri ve Santiye Gercekleri
Mimar ve Muhendisler Icin On Soz
Seramik kaplama, santiyenin en yanlis anlasilan imalatidir. "Herkes yapar" denen bu is, yanlis yapildiginda en gorunus ve en pahali hasari uretir. Taze sap uzerine yapistirilan seramik, rutubeti alt tabakadan alarak yillar icinde patlayarak kalkar. 60x60 cm formatlarda back-buttering yapilmadan doseyen seramik, koselerinden havalanarak rezonans sesi cikarir. Islak hacimlerde su yalitimi yapilmadan doseyen banyo seramigi, altindaki betonarme doseyme su sizdiriyor. Yapistirici acik bekleme suresi asildigi seramik ust tabakasina tutunmaz. Bu sartname, TS EN 14411, TS EN 12004, TS EN 13888 ve DIN 18157 cercevesinde, sahada gercekten yasanan hatalari ve bahanleri belgeler.
Sartname Icindekiler
- Genel Standartlar ve Siniflar
- 1. Seramik Sinifi: PEI, Kayma ve Su Emme
- 2. Zemin Hazirligi ve Sap Kur Suresi
- 3. Islak Hacimlerde Su Yalitimi Onceligi
- 4. Yapistirici Sinifi: C1/C2/S1/S2
- 5. Yapistirici Karistirma, Kivam ve Yuzey Tarama
- 6. Back-Buttering: Buyuk Formatlarda Zorunlu
- 7. Acik Bekleme Suresi Asilmamasi
- 8. Tava (Ucan Kose) Yasagi - Yuzde 85/100 Temas
- 9. Dilatasyon Derzi Plani
- 10. Kaplama Plani ve Gorsel Hizalama
- 11. Derz Genisligi, Fugalama ve Epoksi Derz
- 12. Zemin Egimi ve Yapistirici Kur Koruma Suresi
- 13. Hata Maliyet Tablosu
- 14. Genlesme ve Gecis Profilleri
Genel Standartlar ve Seramik Siniflandirmasi
Malzeme Standartlari
Seramik kaplama plakalari: TS EN 14411
Seramik yapistiricilar: TS EN 12004
Derz dolgu malzemeleri: TS EN 13888
Seramik test metodlari: TS EN ISO 10545
Uygulama esaslari: DIN 18157
Yapistirici Siniflari
C1 - Standart cimento bazli yapistirici
C2 - Gelismis cimento bazli yapistirici
S1 - Deformasyona dayanim (min. 2.5 mm)
S2 - Yuksek deformasyona dayanim (min. 5 mm)
D - Dispersiyon bazli (ic mekan)
Madde 1: Seramik Sinifi - PEI, Kayma Direnci ve Su Emme
Resmi Sartname Metni
Seramik kaplama malzemesi, kullanim alanina gore asagidaki minimum degerleri karsilayacaktir. PEI (Porselen Email Enstitusu) asinma direnci sinifi: yaya trafigi az olan konut ic mekan icin min. PEI II, konut genel alanlari icin min. PEI III, yuksek yaya trafigi olan ticari ve kamusal alanlar icin min. PEI IV-V. Zemin kaplamasi kayma direnci (DIN 51130): ic islak hacimlerde min. R10, dis mekanda min. R11. Su emme orani (EN ISO 10545-3): ic mekan icin E yuzde 10 ve alti, dis mekan ve don-cozunme etkisine maruz yuzeyler icin E yuzde 3 ve alti.
USTA
"Guzel gorunen seramik sectim sefi, sinifina mi bakiyoruz - rengi ve deseni uyuyor zaten."
Santiye Gercegi: Neden Izin Vermemelisin?
Duvar seramigi PEI I, zemine uygulandiginda birkac ayda gorsel asinmayla matlasiyor. R9 kaymaz dereceli parlak ic mekan seramigi, islak banyoda hayati kayma riski olusturuyor. Su emme orani yuksek (E yuzde 3 ustu) seramik dis mekanda don cozunme dongusuyle yuzeyden ufalaniyor. Seramik ambalajlarindaki teknik veri sayfasi veya test sertifikasi olmadan malzeme kabulu yapilmayacaktir.
| Kullanim Alani | PEI Sinifi | Kayma (DIN 51130) | Su Emme |
|---|---|---|---|
| Ic mekan duvar (banyo, mutfak) | PEI I-II (duvar) | Sart degil | E max. yuzde 10 |
| Konut zemin (yatak odasi, salon) | Min. PEI III | R9 veya uzeri | E max. yuzde 6 |
| Islak zemin (banyo, hamam) | Min. PEI III | Min. R10 | E max. yuzde 6 |
| Ticari zemin (AVM, ofis) | Min. PEI IV | Min. R10 | E max. yuzde 3 |
| Dis mekan (teras, balkon) | Min. PEI IV | Min. R11 | E max. yuzde 3 |
Madde 2: Zemin Hazirligi ve Sap Kur Suresi
Resmi Sartname Metni
Seramik kaplama, cimento esasli sap uzerine uygulanacak ise sap yuzeyinin minimum 28 gun kur suresi tamamlamis olmasi zorunludur. Yuzey; kir, yag, toz, serbest parca ve yapismay engelleyici kalintilarden arindirilmis olacaktir. Yuzey duzluk toleransi, 2 metrelik mala ile maksimum 5 mm olacaktir. Bag dayaniminin teyidi icin yuzey cekme direnci minimum 1.0 N/mm2 olacaktir.
USTA
"Sap dokuldu 10 gun oldu, yuzey kati gorunuyor sefi - seramigi yapistirip bitirelim."
Santiye Gercegi: Neden Izin Vermemelisin?
Taze sapin icinde yuksek oranda serbest nem bulunuyor. Bu nem, kur tamamlanmadan uzeri yapistirici uygulanan alanlarda kimyasal reaksiyonu bozuyor. 28. gunden once dosenen seramik birkac mevsimde yapistirici bagi kirilarak patlar kalkar ve zemin boyunca dalga dalga sokulmeye yol aciyor.
Zemin nem testi zorunlulugu: Sap yuzeyinin gozle kuru gorunmesi icindeki nemin bittigi anlamina gelmiyor. Plastik ortu testi (bantlanmis seffaf ortu 24 saat birakilir) veya CM aleti ile nem kontrolu yapilmalidir. Cimento esasli sapta nem orani yuzde 3 altina inmeden uygulama yapilmayacaktir.
Madde 3: Islak Hacimlerde Su Yalitimi Onceligi
Resmi Sartname Metni
Banyo, dus, hamam, mutfak gibi islak hacimler ile balkon ve teras gibi dis mekana acilan zeminlerde seramik uygulamasina baslamadan once zemin ve en az 20 cm yukseklige kadar duvar yuzeyler uygun su yalitim sistemiyle kapplanacaktir. Yalitim katmani kurunu tamamlamadan seramik uygulamasina gecilmeyecektir.
USTA
"Seramik ve fugasi zaten su tutuyor sefi, onun altina izolasyon ne geregi var."
Santiye Gercegi: Neden Izin Vermemelisin?
Seramik derz dolgusu su gecirmeyi geciktirir ama engelleyemez. Fuga zamanla mikrocoatlaklar olusturarak nem gecirgen hale geliyor. Altindaki su yalitimi olmadan bu nem beton doseye, sonra alt kat tavanina ulasir. Turkiye'de komsu sikayetlerinin ve apartman kat mulkiyeti davalarinin en yaygin nedeni budur.
Madde 4: Yapistirici Sinifi Secimi - C1/C2/S1/S2
Resmi Sartname Metni
Yapistirici sinifi kullanim alanina ve seramik formatina gore secilecektir: Kuru ic mekan konut zeminleri icin C1 minimum; islak hacimlerde, yerden isitmali zeminlerde ve 60x60 cm ve uzeri formatlarda C2S1 minimum; dis mekanlarda, havuz kenarlarinda ve yuksek isil degisimlere maruz yuzeyerde C2S2 minimum kullanilacaktir. Yapistirici ambalaji uzerindeki sinif kodu numune kabulunde kontroluge gosterilecektir.
USTA
"Sefi ne olursa olsun hep bu torbadan kullaniyoruz, hem ucuz hem de tutuyor, sinifina bakma."
Santiye Gercegi: Neden Izin Vermemelisin?
C1 yapistirici isil degisime maruz yuzeyerde yetersiz deformasyon kapasitesi gosteriyor. 60x60 cm seramik yaz-kis sicaklik farkinla birkaç mikron genlesir ve bu genlesme C1 yapistirici bagini kopartiyor. Yerden isitmali zeminlerde C1 yapistirici kullanimi neredeyse kesinlikle erken doseme kalkmasina yol aciyor.
Seramik kaplama imalati denetimi ve teknik sartname danismanligi icin yazin.
Danismanlik AlinMadde 5: Yapistirici Karistirma, Kivam ve Yuzey Tarama
Resmi Sartname Metni
Yapistirici uretici talimatina gore temiz suya toz eklenerek dusuk devirli (max. 400 rpm) karistirici ile topaksiz ve homojen kivama ulasana dek karistirilacaktir. Karisim 5-10 dakika dinlendirildikten sonra bir kez daha karistirilerek kullanilacaktir. Yapistirici zemin veya duvar yuzeyine disli mala ile taranarak uygulanacaktir. Disli mala boyutu seramik formatina gore secilecektir: 30x30 cm icin 6 mm, 60x60 cm icin 10 mm, 120x60 cm ve uzeri icin 12 mm veya uzeri.
USTA
"Yapistiriciyi hizli karistiririz sefi, ayni sey zaten - disli mala da buyugu kucugu ne fark eder."
Santiye Gercegi: Neden Izin Vermemelisin?
Yuksek devirli karistirici yapistiriciyi fazla hava karistirir. Kucuk disli mala buyuk seramik altinda yeterli yapistirici kutlesi birakmaz ve seramik koselerini havada birakar. 5-10 dakika bekletme yapistirici tam aktivasyonunu saglar.
Madde 6: Back-Buttering - 60x60 cm ve Uzeri Formatlarda Zorunlu
Resmi Sartname Metni
60x60 cm ve uzeri formatlarda back-buttering (cift tarafli yapistirici) zorunludur. Zemine disli mala ile yapistirici uygulandiktan sonra seramigin arka yuzeyine de ince duz bir yapistirici tabakasi surulecektir. Seramik bu sekilde iki tarafli yapistiriciyla zemine bastirilacaktir. Bu uygulama temas yuzeyini yuzde 95 ve uzerine cikarmayi hedefler.
USTA
"60x60 icin de sadece zemine suruyoruz sefi, boyyle daha hizli - zaten yapistirici dolduruyor."
Santiye Gercegi: Neden Izin Vermemelisin?
Buyuk format seramik, disli mala izlerini tam dolduracak kadar agirlikla zemine oturmuyor. Back-buttering seramigin arka yuzeyindeki duzensizlikleri kapatir ve zemine sururulen disli mala izleriyle birlesesrek yuzde 95 temas hedefine ulasir. Temas yuzeyi dusuk seramik hafif carpma veya nokta yuk altinda kirilir ve kitirdama sesi cikarir.
Madde 7: Acik Bekleme Suresi Asilmamasi
Resmi Sartname Metni
Yapistirici zemine uygulandiktan sonra acik bekleme suresi icinde seramik yerlestirilecektir. Standart C1/C2 yapistiricilar acik bekleme suresi +20 derece C kosullarinda 10-15 dakikayi asmayacaktir. Uzun acik bekleme sureli (E - Extended) yapistiricilar uretici talimatina gore belirlenir. Yuzeydeki yapistirici deri tutup tutmadigi parmak testi ile kontrol edilecektir; deri tutmus yapistirici uzerine seramik yapistirmayacak, sokulup yenisi uygulanacaktir.
USTA
"Yapistiriciyi surduk, biraz gec kaldik ama seramigi bastirinza tutacak sefi - zaten sertlesmemis."
Santiye Gercegi: Neden Izin Vermemelisin?
Acik bekleme suresi dolmus yapistirici yuzeyinde ince bir kurlenme tabakasi olusturuyor. Seramik bu "deri" uzerine yapistirildigi seramik gercekte yapistirici kurlenmus yuzeyine degil yalnizca kendi yuzeyine tutunuyor. Birkac ay icinde isil genlesme basladikta seramikler birbirini kaldirarak patlama sesiyle kalkar.
Madde 8: Tava (Ucan Kose) Yasagi - Yuzde 85/100 Temas Zorunlulugu
Resmi Sartname Metni
Doseyen her seramikte yapistirici temas yuzeyi zemin uygulamalarinda minimum yuzde 85, dis mekan islak hacim ve buyuk format uygulamalarinda minimum yuzde 95 olacaktir. Temas yuzeyi seramik yerlestirilir yerlestirilmez sokulereek arkasina bakilarak kontrol edilecektir. "Tava" tabiriyle bilinen seramigin koselerinin havalandigi (ortada tutunup kosesi bos) durum kesinlikle kabul edilmeyecektir.
USTA
"Koselerden biraz bosluk olabilir sefi, ortadan tutuyor zaten - gorunmez, ne cikar."
Santiye Gercegi: Neden Izin Vermemelisin?
Koselesrden bos kalan seramik, tam orta noktaya uygulanan nokta yuk altinda kirilir. Islak hacimlerde kose boslugu o bosluktaki suyu altinda biriktirir. Yuzde 85 temas kontrolu icin en az her 20 seramikte bir sokulup kontrol yapilmali ve tutanak tutulmalıdir.
Seramik kaplama imalati denetimi, temas yuzeyi testi ve teknik sartname hazirgi icin yazin.
WhatsApp'tan On Gorusme AlinMadde 9: Dilatasyon Derzi Plani
Resmi Sartname Metni
Seramik kaplamalarda her 25-30 metrekare de bir, oda koselerinde, kolon diplerinde, yapisal dilatasyon derzleri uzerinde ve kapi gecislerinde dilatasyon derzi (genlesme derzi) birakilacaktir. Dilatasyon derzleri minimum 8 mm genislginde olacak ve elastik silikona veya renkli dolgu bantiyla doldurulacaktir. Dilatasyon derzi konumlari uygulama oncesinde proje uzerinde isaretlenecek ve kontrolukce onaylanacaktir.
USTA
"Buyuk salonu kesintisiz yaptik sefi, dilatasyon derzi guzel gorunmuyor - fuga yeterli."
Santiye Gercegi: Neden Izin Vermemelisin?
25 metrekare kesintisiz seramik yuzey yaz-kis sicaklik farkinla 0.5-1 mm boylamasina genlesebiliyor. Bu hareketin bosalatilacagi dilatasyon derzi yoksa gerilim birikimiyle seramikler birbirini iter ve "patlar" seklinde kalkar. Fuga bu goreli hareketi absorbe edemiyor.
Madde 10: Kaplama Plani ve Gorsel Hizalama
Resmi Sartname Metni
Uygulama oncesinde kaplama baslangic noktasi ve desen hizalama plani hazirlanarak kontroluge onaylatilacaktir. Zemin kaplamasinda ana aks ve calisma hatlari su teraziyle belirlenerek yuzeye isaretlenecektir. Kesik seramikler kapi onleri, koseler ve gorunus kenarlar yerine gorunmez alanlara (mobilya alti, dolap arkasi) atacak sekilde planlanacaktir.
USTA
"Plan ne gerek sefi, biz deneyimliyiz - kapi agzindan baslariz, nereye gelirse oraya keseriz."
Santiye Gercegi: Neden Izin Vermemelisin?
Plansiz baslanan kaplama gorunus noktalarda cok kucuk seramik kesikleri ve desenli seramikte desen tersinmesi uretir. Plan hazirlamak 30 dakika, yeniden yapmak birkac gun ve ciddi maliyet demektir.
Madde 11: Derz Genisligi, Fugalama ve Epoksi Derz
Resmi Sartname Metni
Seramikler arasi derz genisligi: duvar icin minimum 2 mm, zemin icin minimum 3 mm ve buyuk formatlarda (60x60 cm ve uzeri) minimum 5 mm olacaktir. Fugalama islemi yapistirici tam kurunu tamamlamasinden sonra yapilacaktir (C1/C2 yapistiricilar icin minimum 24 saat, yerden isitmali sistem icin minimum 7 gun). Mutfak tezgahi etrafi, banyo/dus teknesi kenarlari ve islak hacim zeminlerde epoksi derz dolgusu kullanilacaktir.
USTA
"Seramik yapistirdik, hemen fugayi da ativerlelim sefi - zaten donar, isi bitiririz."
Santiye Gercegi: Neden Izin Vermemelisin?
Yapistirici kuru tamamlanmadan yapilan fugalama, yapistirici nem buharini derz kanallarindan kacirmasini engelliyor. Yerden isitmali zeminlerde bu etki cok daha belirgin. Cimento bazli fuga islak hacimlerde zamanla kufleniyor - epoksi derz kimyasal direnci ve hijyen kalitesi acisindan zorunludur.
Madde 12: Zemin Egimi ve Yapistirici Kur Koruma Suresi
Resmi Sartname Metni
Dus teknesi, banyo zemini ve teras gibi su drene edilmesi gereken alanlarda, su gideri yonunde minimum yuzde 2 egim saglanacaktir. Egim seramik dosenmendem once sap asamasinda olusturulacaktir. Seramik uygulamasi tamamlandiktan sonra yapistirici tam kurunu saglayan (minimum 24 saat) zemine basilmayacak ve yuk bindirilmeyecektir.
USTA
"Banyo zeminine egim sapla zor sefi - seramikleri biraz egik koyariz, egim olur."
Santiye Gercegi: Neden Izin Vermemelisin?
Seramik kalinligiyla olusturulan egim iki sorun yaratiyor: egim miktari yetersiz kaliyor ve su gider gitmez yuzeyden toplasiyor. Buyuk formatlarda egimli doseyen seramikte citirtma ve kirik riski artiyor. Egim her zaman sap asamasinda olusturulmalidir.
Madde 13: Hata Maliyet Tablosu
| Ihmal Edilen Madde | Gercek Sonuc | Onarim Maliyeti |
|---|---|---|
| Yanlis PEI/kayma sinifi (Madde 1) | Asinma, matlasma, kayma kazasi | +30.000 - 80.000 TL (komple yenileme) |
| Taze sap uzerine uygulama (Madde 2) | Seramik patlamasi, toplu kalma | +40.000 - 100.000 TL (soukm + yeniden) |
| Islak hacimde su yalitimi yok (Madde 3) | Alt kat tavan sizintisi, komsu hasari | +60.000 - 180.000 TL + komsu tazminati |
| Yanlis yapistirici sinifi (Madde 4) | Yerden isitmada, buyuk formatta kalma | +35.000 - 90.000 TL |
| Acik bekleme suresi asimi (Madde 7) | Yapistirici tutmaz, seramik toplu kalkar | +30.000 - 75.000 TL |
| Tava / yuzde 85 temas saglanmaması (Madde 8) | Kirilma, rezonans sesi, islak hacimlerde nem | +25.000 - 65.000 TL |
| Dilatasyon derzi planlanmamasi (Madde 9) | Seramik patlama sesiyle toplu kalma | +40.000 - 100.000 TL |
| Kaplama plani yapilmamasi (Madde 10) | Kucuk kesik, ters desen, estetik ret | +20.000 - 50.000 TL |
| Erken fugalama (Madde 11) | Fuga renk farki, erken catla | +10.000 - 25.000 TL |
| Yanlis banyo egimi (Madde 12) | Su birikmesi, kayma riski | +15.000 - 40.000 TL |
| Back-buttering yapilmamasi (Madde 6) | Buyuk formatlarda tava, kirilma | +20.000 - 55.000 TL |
Seramik hasarinda asil maliyet malzeme degil isciliktir. 200 metrekare seramik soukm islcilik maliyeti yeni doseme isciliginin yaklasik iki katidir. Islak hacimlerde su yalitimi da yeniden yapilir. Dogru yapilmis bir ilk uygulama, bu maliyetlerin tamamini sifirlar.
Seramik kaplama imalati denetimi ve teknik sartname hazirlaig icin hemen yazin.
WhatsApp'tan YazinMadde 14: Genleşme ve Geçiş Profilleri
Resmi Sartname Metni
Seramik kaplama sisteminde dilatasyon derzleri, kenar bitisleri, kose gecisleri ve farkli kaplama malzemeleri arasindaki gecislerde, seramik uygulamasiyla birlikte uygun sistem profilleri kullanilacaktir. Profil secimi, kullanim alani, nem kosullari ve estetik gereksinime gore belirlenecektir. Kabul goren sistemler: Schluter-Schiene, Schluter-Dilex, DURAL, Raul ve sistem uyumlu muadilleri. Profiller sertifikalandirilmis yapistirici ile montaj edilecek; vida ile mekanik montaj islak hacimlerde ve gorunus alanlarda uygulanmayacaktir.
USTA
"Profil koymayalim sefi, silikon ile kapatiruz — profil pahal, kimse bakmaz zaten."
Santiye Gercegi: Neden Izin Vermemelisin?
Silikonla kapatilan dilatasyon derzi 2-3 yil icinde renklenir, kupukur ve hijyen sorunu olusturur. Yanlis profil secimi (PVC kose profili islak ortamda) zamanla sarimsak — acilan profilin altinda nem birikir. Sistem profilinin birincil gorevi estetik degil, seramik kenarini korumak ve genlesme hareketini absorbe etmektir. Profil olmayan kosede seramik kenari kirilmaya, yuzeyden ufalanmaya ve darbeyle kopup kalkmaya acik hale gelir.
Profil Türleri ve Zorunlu Kullanım Alanları
| Profil Türü | Kullanım Alanı | Malzeme | Not |
|---|---|---|---|
| Kose Profili (Jolly/Schiene) | Tüm dis koseler: tezgah kenari, basamak burnu, duvar-zemin gecisi | Paslanmaz celik veya alüminyum | Islak hacimde paslanmaz zorunlu |
| Dilatasyon Profili (Dilex/Bewegungsfuge) | Her 25-30 m2 dilatasyon derzleri, yapi dilatasyon derzleri | Alüminyum + EPDM/silikon kanal | Derz genisligi ile eslesecek |
| Gecis Profili (Transition) | Seramik ile ahsap, halı, beton gibi farkli kaplama geçisleri | Alüminyum veya pirinc | Kot farkina gore secilir |
| Kenar Baslangic Profili | Serbest seramik kenarlari (tezgah alti, nish kenari) | Paslanmaz celik | Seramik kalinligiyla eslesecek |
| Islak Hacim Kose Profili | Banyo duvar-zemin ic kose birlesimleri | PVC veya silikon bazli | Hareket absorpsiyonu kritik |
Profil Seçimi ve Montaj Esasları
Profil yüksekliği: Seramik kalinligiyla tam eslesecektir. 10 mm seramik icin 10 mm profil — yanlis secilen profil seramik kenari icin destek saglamaz.
Islak hacim profil malzemesi: Banyo, hamam, havuz cevresi ve mutfak tezgahlari givi deliklerinden nem sizdirmamasi icin vida montaji yapilmayacak, profil seramik yapistiricisi veya epoksi yapistirici ile monte edilecektir. Vida montaji islak hacimlerde uzun vadede korozyon ve sizinti odagi olusturur.
Dilatasyon profilinde EPDM kanal: Dilatasyon profilinin ortasindaki EPDM veya silikon kanal, serbestce hareket edebilmelidir — yapistiriciya gommeyecektir. Bu kanal genlesme hareketini absorbe eden esnek unsurdir.
Profil montaj sirasi: Profil once zemine veya duvara sabitleniyor, seramik profil kanali icine girecek sekilde doseeniyor. Seramik profil uzerine degil, profil cercevesine oturacak bicimde kesilecektir.
USTA
"Profili sonra takayiz sefi, once seramikleri bitirelim — profil isi 10 dakika."
Santiye Gercegi: Neden Izin Vermemelisin?
Profil sonradan takilan seramige uydurulamaz. Profil once monte edilip seramik profil kanal boyutuna gore kesilir — tersi yapilamaz. "Sonra takarim" denilen profilsiz kosede seramik kenarinin korunmasi icin tek secenek silikon olur, bu da uzun vadede yukarida anlatilan sorunlari olusturur. Dilatasyon profilinde de ayni durum gecerlidir: once profil konur, seramik iki tarafindan profil flansiyla cevelinir. Sonradan takilacak profil icin mevcut seramik sokulur.
Fiyatlandirma notu: Sistem profilleri, seramik imalat kaleminden ayri olarak metre bazinda fiyatlandirilir. Kose profili, dilatasyon profili ve gecis profili her biri ayri POZ kalemi olarak kesite dahil edilecektir. Profil malzeme ve isciligi seramik birim fiyatina dahil degildir.