Proje baslangicinda sistem tipi belirlenerek tum katman kararlarini dogrudan etkiler.

Egim betonu (screed/slope concrete), yagmur suyunun drenaj noktasina yonlendirilmesini saglayan ve membranin uzerine uygulandigi hazir zemini olusturan kritik bir katmandir.

Minimum egim gereksinimleri (EN 12056-3):
— Duz catida minimum egim: yuzde 1.5 (1 m'de 15 mm dusus)
— Onerilen egim: yuzde 2.0 (1 m'de 20 mm dusus)
— Yuzde 1.0 altindaki egim: su birikimi, membran uzerinde gol olusumu ve erken yaslanma
— Egim yonu: dren veya oluk yonune dogru kesintisiz
— Kose noktalarinda (icbkey) egim ikiye katlanir — su toplanma noktasinda minimum yuzde 2.0

Egim betonu malzeme secenekleri:
— Hafif agrega beton (leca/perlit): tercih edilen — dusuk agirlik, kolay sekillendirme
— Normal dozajli cimento serebeti: geleneksel — daha agir
— Kuru-karisan serebeti (ready-mixed): buyuk alanlarda tutarli egim icin
— Minimum beton sinifi: C16 veya egimli serebet equivalenti

Minimum kalınlık:
— Dren noktasinda: minimum 30 mm
— Egimin yuksek noktasinda: egim boyutuna gore hesaplanir (tipik 50-150 mm)

Yuzey hazirlik ve kur:
— Egim betonu tam kur suresi tamamlanmadan membran uygulanamaz: minimum 28 gun
— Yuzey rutubet testi: membran oncesi BM veya Calcium Chloride testi
— Yuzey rutubeti yuzde 4'un uzerindeyse membran uygulanamaz
— Yuzey duzlugu: 2 m mala ile maksimum 5 mm sapma
— Catlak, bosluK ve yuksek noktalar: cimento serebeti ile duzeltme
— Astar (primer): bitumlu veya polimeric, yuzey emilimini dengeler ve yapismay saglar

Buhar bariyeri, is mekandan yukselen nemli havanin isi yalitimi icinde yogunlasmasini onler. Yoklugunda yalitim icerisinde kondensasyon olusur ve zamanla yalitim ozelligi bozulur.

Konvansiyonel sistemde buhar bariyeri konumu:
— Egim betonu uzerinde, su yalitim membraninin altinda
— SD degeri: minimum 100 m (buhar gecirmez)
— Tipik: ince PE film veya aluminyum folyo kaplı bitumlü serit
— Eklemler: minimum 100 mm otelesme, yapistirici bant ile surdurulmus

Ters (inverted) sistemde buhar bariyeri:
— Ters sistemde su yalitim membrani beton uzerinde direkt oturur
— Membran zaten buhar gecirgenligi cok dusuk — ayrica ayri buhar bariyeri gerekli degildir
— Ancak membran-beton arasindan su vaporunun yukselemeyeceginden emin olunmalidir

Buhar bariyerinin zorunlu oldugu durumlar:
— Ic mekan nem yukü yuksek: havuz binalari, mutfaklar, hastane ameliyathaneleri, hastane cevre
— Kapal havuz, sauna ve hamam uzerindeki catilarda: minimum sd 200 m
— Soguk iklim bölgeleri (TBDY iklim bölge 3-4): zorunlu

Kat adedi gereksinimleri:
— Teras ve yurume alanlari: minimum 2 kat bitumlü membran (3+4 mm veya 4+4 mm)
— 2 katin alt kati: yatay zemin kati
— 2 katin ust kati: islevsel su yalitim kati
— Trafik olmayan catigörme: 1 kat 4 mm kabul edilebilir ama 2 kat onerilir
— PVC ve TPO membranlar tek kat uygulanir — minimum 1.5 mm

Membranin temel ozellikleri (EN 13707):
— Uzama kapasitesi: minimum yüzde 30
— Dusuk sicaklik esnekligi: -15°C (SBS) veya -5°C (APP)
— Boyut kararliligi: maksimum yuzde 1 sicaklik değişiminde
— Membran CE belgeli olacaktir

Torc uygulamasi (bitumlü membranlar):
— Torc: propan veya butan gaz torcu
— Altlik yüzey eksiksiz primer yapılmış ve kuru olacaktir
— Membran ısıtilarak beton veya altlik membranin uzerine ezilir
— Erime gostergesi: membran kenarından 5-10 mm bitumlü dalgalanma gorunmesi
— Asiri ısıtma yasakdır: bitumlü membranin yaması ve yanması UPV değeri dusurmekle kalmaz, gaz kabarcigi olusturur

Bindirme (lap) gereksinimleri:
— Yan bindirme (yatay): minimum 80 mm
— Basi bindirme (düsey): minimum 100 mm
— Bindirme noktalari ust katta alt katın bindirme noktasından minimum 300 mm kayirilmis olmalidir — üst üste gelme zayif nokta yaratir
— Egimde montaj: alta gelen serit alt, ust serit altin uzerine binmeli — su akis yonuyle uyumlu

Soguk yapistirici (cold adhesive) uygulama:
— PVC ve TPO membranlar: temas yapistirici veya solventsiz akrilik
— Tam alanlı veya nozul-hat yapistirma: uretici talimati
— Soguk havada performans: minimum uygulama sicakligi +5°C

Mekanik sabitleme (PVC/TPO):
— Paslanmaz çelik vidali sabitleme diskI
— Bindirme arkasindan sabitlenir — serbest kenar kalmaz

Inverted catida EPS yasagi:
— Ters catıda XPS yerine EPS kullanilmasi yasaktir
— EPS su emme orani cok dusuk gorünse de uzun vadede (5-10 yil) yeterince nem emer
— Islanan EPS lambdasin deger kaybeder — isi yalitim performansi bozulur
— XPS'in kapali hucre yapisi su emmeye fisiksel olarak direnclidir

Inverted catida PIR:
— PIR aluminyum folyo yüzey kaplama ile uretilir
— Uzun süreli su temas altında folyo kaplama bozulabilir — ters cati icin uretici onayı olmayan PIR kullanılamaz

Minimum kalinlik (TS 825 — Türkiye iklim bolgeleri):
— Bölge 1 (Antalya, Mersin — kiş hafif): U ≤ 0.40 W/m²K → XPS 80 mm, PIR 60 mm
— Bölge 2 (Istanbul, Izmir — genel): U ≤ 0.30 W/m²K → XPS 100 mm, PIR 80 mm
— Bölge 3 (Ankara, Bursa — soğuk kişler): U ≤ 0.25 W/m²K → XPS 120 mm, PIR 100 mm
— Bölge 4 (Erzurum, Van — cok soguk): U ≤ 0.20 W/m²K → XPS 160 mm, PIR 130 mm
— Tablodaki değerler minimum baslangic noktasidir — enerji verimliligi hesabi ile proje bazinda belirlenir

Yalitim levhası yerlesimi:
— Levhalar tutkal veya mekanik sabitleme ile altliğa monte edilir
— Derzler bindirme yontemiyle yerlestrilir: bir sıranin derzı bir sonrakinin ortasina denk gelir
— Kaçık derzli montaj levhalar arası isi koprusu riskini minimize eder
— Levhalar arası bosluk maksimum 5 mm — daha büyük bosluklarda isi köprüsü olusur

Mekanik sabitleme (konvansiyonel catı):
— Plastikhbaslikli galvanize veya paslanmaz çelik vijda + disk
— Dübel derinligi: betona minimum 35 mm
— Rüzgar yüküne göre hesaplanmiş aralık — tipik 4-6 adet/m²
— Sabitleme diskleri isi köprüsü olusturabilir — termal hesapta dikkate alinir

Yapistirici ile montaj:
— Bitumlü veya poliuretan bazli yapistirici
— PVC ve PIR levhalarla solvent içerikli yapistirici kullanılamaz — levha eriyebilir

Ters catıda XPS montaji:
— XPS membran üzerine serbest döşenir (no adhesive)
— Konumunu balast veya kaplama yük stabilize eder
— Rüzgar emme hesabi: XPS'in kalkmaması için yeterli balast ağırlığı gerektir

Drenaj katmani, membran veya isi yalitimı üzerinde biriken suyun hizlica dren noktasina iletilmesini saglar.

Drenaj mati (HDPE bosalum mati):
— HDPE (yüksek yogunluklu polietilen) nopalı bosalum matı — minimum 8 mm yükseklik
— Su gecirgenlik kapasitesi: yüzde 98 bosluğun altında yuzey akisi saglar
— Uzerine geotekstil filtre katmanı yerlestirilir

Geotekstil filtre:
— Ince kumun drenaj matina girmesini onler
— Birim agirlik: minimum 150 g/m²
— Drenaj mati ile geotekstil arasında baglanma olmalidir — rüzgarda kaymasın

Drenaj sisteminin drene baglantisi:
— Drenaj mati dren boğazına, oluk veya yukseltilmis drene kadar kesintisiz devam etmelidir
— Drenaj matinin kesildiği noktada su birikmeye baslar
— Parapet kenarlarında drenaj mati bitiş profili ile sonlandirılir

Parapet (duvar dibi) detayi — en sik hata noktasi:
— Membran, bitismis yatay teras yüzeyinden minimum 250 mm yukari çekilecektir
— Üst sonlanma: ankraj serit (termination bar) veya mekanik klips + silikon derz
— Köse takviyesi: yatay-dikey kavuşma noktasina 45° pahli korner serit veya şömine tampon — membran dik bükülmez, köse kırılır
— 250 mm altı parapet çıkısı: su seviyesi parapet dibinde yeterince yükselmeden membranın altından geçer

Cati dreni (roof drain) detayi:
— Dren çevresinde 300 mm yaricapta çukur: en az 30 mm alçalma (taslama) — su birikimini önler
— Dren gömlegi: membranın üzerinden geçen, siki kelepçeli iki parcali dren
— Membran dren gömlegi çevresine ek takviye kati uygulanacaktir: minimum 500×500 mm
— Tıkanmaya karsi dren ızgarası (leaf guard/baskula)

Baca ve boru gecisleri:
— Baca veya boru catı yüzeyinden minimum 150 mm yukari uzanacaktir — daha asagisi su seviyesiyle örtüşür
— Mansun: EPDM veya neopren yakalama manşonu — membrana kaynak veya torçla bağlanir
— Boru ile membran arası: birisi sabit tutulup diğeri oynar olmalı — termal hareket farkı

Dilatasyon derzi (expansion joint):
— Yapısal dilatasyon derzinin su yalitimında karşılığı: membran koprü (bridge) detayi
— Kopru: genişliğin 2 katı kadar serbest bırakılan membran, her iki kenarda ankrajlı
— Dilatasyon üzerinde rijit bağlantı: derz açilmasi membranı yırtar

Koruyucu katman zorunlulugu:
— Trafik alacak terasa: membran üzerine koruyucu katman zorunludur
— Koruyucu katman membrany mekanik hasara, UV'ye ve sıcaklık ekstremlerine karşı korur

Koruyucu katman tipleri:
— Çimentolu serebet: minimum 50 mm, taşıyıcı/yürüme yüzeyi için — ayrıştırıcı PE film üzerine
— Seramik/granit kaplama: serebet üzerine ya da pedestal (ayarlı mesnet) sistemi
— Balas: çakıl taşı minimum 50 mm — yalnizca trafik olmayan yüzeyler
— Terast döşeme/ahşap deck: pedestal sistemi üzerine — membran dokunmadan

Ayrıştırıcı (separation layer):
— Serebet ile membran arasına PE film veya geotekstil
— Serebet doğrudan membrana uygulanmaz — kimyasal uyumsuzluk ve boyutsal hareket

Ters catida koruyucu:
— XPS uzerine geotekstil filtre, sonra balas veya kaplama
— Balas: minimum 80 kg/m² — XPS'in rüzgar altında kalkmaması icin

Cati sistemi yangın sinifi (EN 13501-5):
— Bitumlü membranın yüzeyi: BROOF(t1) veya BROOF(t4) — harici ates maruziyetine direnc
— FROOF sınıfına düşen sistem: yüksek yapılarda ve kamusal binalarda kullanılamaz

Yalitim malzemelerinin yangın performansi:
— XPS: EN 13501-1 Euroclass E (yanıcı ama öz söndürücü)
— EPS: Euroclass E
— PIR: Euroclass B veya C (en iyi alev direnci)
— Taş yunu: A1 — yanmaz
— Yanıcı isi yalitimi: mutlaka yanmaz koruyucu katman veya membranla korunmalidir

Membran tamamlanma testleri:
1. Gol testi (flood test): koruyucu katman uygulanmadan once tüm drenleri kapatip 24 saat su tutma testi — minimum 50 mm su derinligi
2. Elektrik iskelet testi (ELD — Electrical Leak Detection): membran yerine geçici iletken katman ile hassas kaçak tespiti
3. Vakum kutusu testi: bitumlü birleşimler uzerinde koypu kontrol

Denetim asamalari (her katman sonrasi):
1. Egim betonu: egim kontrolu ve yuzey düzlüğü
2. Astar/primer: yuzey rutubeti ölçümü
3. Membran: bindirme mesafesi ve kopru detayları
4. Parapet ve dren çevresi: 250 mm üstü teyidi
5. Isi yalitimi: levha arasi bosluklari, montaj
6. Drenaj mati ve geotekstil: dren baglantisi
— Her aşama fotoğrafla belgelenecektir — koruyucu katman kapandıktan sonra erişim olmayacak

Garanti belgelendirmesi:
— Membran üretici garanti belgesi: minimum 10 yil malzeme garantisi
— Uygulayici işçilik garantisi: minimum 5 yil