Bu Makalede Ne Öğreneceksiniz?
İki yeni yönetmeliği sade Türkçe ile; kim etkileniyor (küçük villalar muaf mı?); BIM, IFC ve e-PYS ne demek; 2027–2033 geçiş takvimi adım adım; CAD ile BIM arasındaki yeni kural; hangi yazılımlar kullanılabilir; şimdiden ne yapmanız gerekiyor.
Tüm konular için hazırladığımız kapsamlı rehbere de göz atın:
BIM Zorunluluğu 2027–2033 Rehberi →
Neden Önemli? — Tek Cümlede Özet
5 Ağustos 2026 itibarıyla Türkiye'de yeni yapılacak binalarda mimarlık ve mühendislik projelerinin dijital formatta, BIM tabanlı ve IFC standardında hazırlanması ve elektronik olarak teslim edilmesi zorunlu hâle geliyor. Bu değişim kademeli işliyor — 2027'de ilk yönetmelik yürürlüğe giriyor, 2033'e kadar tüm binalar kapsama alınıyor.
Bir cümleyle: Kâğıt çizim dönemi bitiyor. Ama bunun tam olarak ne zaman ve kimi etkilediği, yönetmelik metninde çok önemli ayrıntılara bağlıdır.
En Çok Atlanan Nokta
Konut dışı binalar — ofis, hastane, okul, AVM, fabrika — 1 Eylül 2033 tarihine kadar her iki yönetmelikten de tamamen muaftır. Yani BIM önce konut projelerini hedef alıyor, ticari yapılar değil.
Etkilenenler ve Etkilenmeyenler
Kapsam İçinde — Yönetmelik Uygulanır
- Uygulama imar planı olan alanlardaki yeni binalar
- Konut projeleri (villa, apartman, rezidans)
- Ticaret + konut karma kullanımlı binalar
- Kapsam içinde olan binaların ekleri ve tadilat projeleri (yeni ruhsat gereken)
Muaf Tutulanlar — Uygulanmaz
- En fazla 2 katlı VE toplam 200 m² altındaki müstakil yapılar (kalıcı muafiyet)
- Tarım ve hayvancılık amaçlı yapılar (kalıcı muafiyet)
- Konut dışı yapılar: ofis, hastane, okul, AVM, fabrika — 2033'e kadar muaf
- Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce ruhsat başvurusunda bulunulmuş yapılar
Küçük Villa Sahipleri Rahat Nefes Alsın
Bodrum katı hariç en fazla 2 katlı ve toplam yapı inşaat alanı 200 metrekareyi geçmeyen müstakil yapılar kalıcı olarak muaftır. Bu eşiğin altındaki villa, bungalov ve müstakil konut projeleri ne BIM ne de e-PYS kapsamına girmeyecek.
İki Yönetmelik, İki Farklı Tarihe
Y1
Dijital Hazırlama
BIM, IFC, PDF/A formatlarında proje hazırlama kuralları. Yürürlük: 1 Eylül 2027
Y2
Elektronik Teslim
e-PYS üzerinden dijital teslim, inceleme ve onay süreçleri. Yürürlük: 1 Eylül 2028
e-PYS
Elektronik Platform
Bakanlık bünyesinde oluşturulacak Elektronik Proje Yönetim Sistemi
2027–2033 Geçiş Takvimi
5 Ağustos 2026
Resmî Gazete'de Yayın
Her iki yönetmelik Resmî Gazete Sayı 33.331'de yayımlandı. Sayaç başlıyor.
1 Eylül 2027
Dijital Hazırlama Yönetmeliği Yürürlükte
BIM, IFC ve PDF/A kuralları resmî olarak yürürlüğe giriyor. Bununla birlikte kapsamlı geçiş süreçleri başlıyor — hemen herkes için zorunlu değil.
1 Eylül 2028
e-PYS Yönetmeliği Yürürlükte
Elektronik Proje Yönetim Sistemi aktif. Proje teslimi, inceleme ve onay süreçleri dijital platforma taşınıyor.
1 Mart 2029
2B / PDF/A Zorunlu — Büyük Şehirler
Nüfusu 2 milyonu aşan illerin nüfusu 600 binden fazla olan belediyelerinde 5.000 m² üzerindeki binalar için 2B/PDF/A teslim zorunlu hâle geliyor.
1 Eylül 2029
BIM / IFC Zorunlu — 1. Aşama
Nüfusu 2 milyonu aşan illerin nüfusu 600 binden fazla olan belediyelerindeki 10.000 m² üzeri konut projeleri. (Pratik karşılık: İstanbul, Ankara, İzmir'in büyük ilçeleri)
1 Eylül 2030
BIM / IFC Zorunlu — 2. Aşama
Nüfusu 2 milyonu aşan illerin nüfusu 400 binden fazla olan belediyelerindeki 10.000 m² üzeri konut projeleri.
1 Eylül 2031
BIM / IFC Zorunlu — 3. Aşama
Nüfusu 1 milyonu aşan illerin nüfusu 300 binden fazla olan belediyelerindeki 10.000 m² üzeri konut projeleri.
1 Eylül 2032
BIM / IFC Zorunlu — Tüm Konut Projeleri
Yukarıda sayılmayan tüm binalar (büyük şehir–küçük şehir ayrımı kalmaksızın) kapsama giriyor. Bu noktada 2B/PDF/A zorunluluğu kalkıyor, yerine doğrudan BIM/IFC geliyor.
1 Eylül 2033
Konut Dışı Binalar da Kapsama Giriyor
Ofis, hastane, okul, AVM, fabrika, depo dahil tüm bina türleri her iki yönetmelik kapsamına alınıyor. Tam kapsama ulaşılıyor.
Tam Geçiş Rehberi
Takvim, yazılım seçimi, e-PYS hazırlığı ve 20 soruluk SSS — tek sayfada.
BIM Rehberini Aç →
BIM, IFC ve e-PYS: Ne Demek?
BIM (Yapı Bilgi Modellemesi)
BIM, bir yapının yalnızca geometrisini değil; malzemelerini, maliyetini, zaman planını, enerji performansını ve daha fazlasını tek bir dijital modelde birleştiren bir yaklaşımdır. Klasik CAD çiziminde "duvarın kalınlığı" yalnızca iki çizgi arasındaki mesafedir. BIM'de aynı duvar bir nesne olarak tanımlıdır: betonun hangi sınıf olduğu, kalınlık kaç cm, yalıtım var mı, yangın dayanımı nedir — hepsi modelin içindedir.
CAD ile BIM Arasındaki Kritik Fark
CAD'de çizersiniz, sonra yaparsınız. BIM'de önce modellersiniz; ardından her türlü çizim ve bilgi bu modelden otomatik olarak çıkar. Yönetmelik de bunu zorunlu kılıyor: CAD çizim dosyaları BIM modelinden üretilecek (Madde 9/1). BIM modeli ile CAD çiziminin PDF/A nüshasının birbiriyle uyumlu olması zorunludur.
IFC Formatı
IFC (Industry Foundation Classes / Endüstri Temel Sınıfları), BIM modellerinin farklı yazılımlar arasında açık standartta paylaşılabilmesini sağlayan uluslararası bir veri formatıdır. TS EN ISO 16739-1 standardıyla tanımlanmıştır.
Basit bir analoji: PDF nasıl ki herhangi bir bilgisayarda açılabiliyorsa, IFC de herhangi bir BIM yazılımında açılabilir. Bir mimar Revit kullanırken yapı denetim firması farklı bir yazılım kullanabilir — IFC ikisi arasındaki ortak dildir.
e-PYS
Elektronik Proje Yönetim Sistemi. Bakanlık bünyesinde geliştirilecek ve tüm proje süreçleri bu platformda yönetilecek: teslim, inceleme, eksiklik bildirimi, onay ve saklama. 1 Eylül 2028'de yürürlüğe girecek.
| Bugün (Kâğıt Süreçler) | e-PYS ile (Dijital Süreçler) |
|---|
| Çizimler kâğıda basılıp teslim edilir | PDF/A veya IFC olarak elektronik teslim |
| Kurum kurum dolaşılır, imza beklenir | Tüm işlemler tek platformda |
| Eksiklik sözlü veya yazılı bildirilir | Eksiklikler gerekçeleriyle e-PYS'de kayıt altına alınır |
| Süreçler izlenemez, süre belirsiz | Tüm adımlar kayıt altında, izlenebilir |
| Proje arşivleme dağınık | Merkezi dijital arşiv |
| Güvenli e-imza gerekmez | Güvenli e-imza varsa kâğıt baskı gerekmiyor |
Önemli Koruma Maddesi
Yönetmeliğe göre idare; teslim edilen dijital projeyi üçüncü kişilere devredemez, müellifin izni olmaksızın projeyi çoğaltamaz, değiştiremez ve farklı projelerde kullanamaz. Bu hüküm, mimarların fikri mülkiyet kaygısını doğrudan yanıtlıyor.
Hangi Yazılımlar Kullanılabilir?
Yönetmelik belirli bir yazılımı zorunlu kılmıyor. IFC formatında çıktı alabilen her BIM platformu geçerlidir.
| Yazılım | Disiplin | IFC Desteği | Ücret Modeli |
|---|
| Autodesk Revit | Mimari, Statik, MEP | Var | Abonelik |
| Graphisoft ArchiCAD | Mimari | Var (native IFC) | Abonelik / Kalıcı |
| Trimble Tekla Structures | Statik, Çelik | Var | Abonelik |
| Nemetschek Allplan | Mimari, Statik | Var | Abonelik |
| Vectorworks Architect | Mimari | Var | Abonelik / Kalıcı |
| FreeCAD + BlenderBIM | Mimari | Var (açık kaynak) | Ücretsiz |
Mevcut CAD Kullanıcılarına Not
AutoCAD, MicroStation gibi klasik 2B CAD araçları tek başına yönetmeliği karşılamıyor. Ancak bu yazılımların BIM eklentileri veya entegrasyonları mevcut. Geçiş sürecinde 2B teslim seçeneği daha uzun süre kullanılabilecek — yani her şeyin bir anda değişmesi zorunlu değil.
Elektronik İmza Meselesi
Güvenli elektronik imza kullanımına göre proje teslimi iki farklı şekilde işliyor:
| Durum | Dijital Teslim | Basılı Teslim |
|---|
| Güvenli e-imza VAR | PDF/A veya IFC — yeterli | Gerekmiyor |
| Güvenli e-imza YOK | PDF/A veya IFC — zorunlu | Ayrıca basılı teslim zorunlu |
Uzun vadede güvenli elektronik imzanın edinilmesi hem zaman kazandıracak hem de basılı kopyadan kurtaracak. TMMOB üyelerinden KEP (Kayıtlı Elektronik Posta) kullanıcısı olanlar için bu süreç zaten tanıdık olacak.
CAD'den BIM'e Geçişte Pratik Adımlar
01
Takvimi Öğrenin
Belediyenizin nüfusuna ve proje büyüklüğüne göre hangi geçiş tarihinin sizi etkilediğini belirleyin. 2032 genel tarihi herkese uygulanır.
02
BIM Yazılımı Seçin
Disiplininize ve bütçenize uygun, IFC destekli bir BIM yazılımı belirleyin. Lisans maliyetini ve eğitim sürecini hesaba katın.
03
Eğitim Planlayın
BIM'e geç kalmadan geçmek avantaj sağlar. Üniversiteler, TMMOB şube kursları ve çevrimiçi platformlar BIM eğitimi sunuyor.
04
Pilot Proje Yapın
Zorunluluk gelmeden önce mevcut bir projenizi BIM ile deneyin. İş akışını anlayın, eksiklerinizi görün, ekibinizi hazırlayın.
05
Güvenli e-İmza Edinin
e-PYS aktif olduğunda güvenli elektronik imzanız hazır olsun. Basılı kopya zorunluluğunu ortadan kaldırıyor, süreç hızlanıyor.
06
Ekibi Bilgilendirin
Ofisinizdeki her mimar ve mühendis bu değişimi biliyor olsun. Ortak bir geçiş planı hazırlamak ilerleyen yıllarda son dakika paniklerini önler.
Geçiş Sürecinde İşinize Yarayacak 3 Ücretsiz Araç
Yönetmelik eklerini ezbere bilmeden doğru BIM teslimi için hazırladığımız araçlar:
- Dosya Adı Üreteci — EK-2'deki 9 alanlı dosya isimlendirme şablonunu otomatik kurar (190 öge kodu, 12 disiplin, 64 kat kodu)
- IFC Sınıf Sözlüğü — 136 IFC sınıfının Türkçe karşılığı, zorunlu/isteğe bağlı durumu ve öznitelikleri
- Mahal Sözlüğü — EK-3 kapsamında 152 standart mahal kısaltması, aranabilir tablo
3 Ücretsiz BIM Aracına Git
Daha Fazla Detay
Hangi yazılımı seçmeli, e-PYS'ye nasıl kayıt olunur, LOD seviyeleri ne demek? Bu soruların yanıtlarını ve 9 bölümlük kapsamlı rehberi
forumcad.com/bim.php adresinde bulabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
BIM Türkiye'de ne zaman zorunlu oluyor?
Büyük şehirlerdeki 10.000 m² üzeri konut projeleri için 1 Eylül 2029'dan itibaren başlıyor. Diğer binalar 2030–2032 arasında kademeli olarak kapsama giriyor. Konut dışı binalar 2033'e kadar muaftır.
Küçük villa projeleri etkileniyor mu?
Bodrum hariç en fazla 2 katlı ve toplam 200 m² altındaki müstakil yapılar kalıcı olarak muaftır. Bu eşiğin altındaki villa ve konutlarda BIM ile e-PYS zorunlu değildir.
CAD çizimimi BIM modelinden ayrı olarak sunabilir miyim?
Hayır. Yönetmeliğe göre CAD çizim dosyaları BIM modelinden üretilmek zorundadır — ayrı çizilip sonradan BIM oluşturulamaz. BIM modeli ile CAD çiziminin PDF/A nüshası birbiriyle uyumlu olmak zorundadır.
Ofis ya da hastane projeleri ne zaman kapsama giriyor?
1 Eylül 2033'te. Konut dışı tüm binalar bu tarihe kadar her iki yönetmelikten de muaftır.
Hangi BIM yazılımını kullanmam gerekiyor?
Yönetmelik belirli bir yazılımı zorunlu kılmıyor. TS EN ISO 16739-1 standardında tanımlanan IFC formatında çıktı alabilen herhangi bir BIM platformu geçerlidir: Revit, ArchiCAD, Tekla, Allplan ve diğer IFC destekli yazılımlar.
e-PYS ne zaman başlıyor?
Elektronik Teslim Yönetmeliği 1 Eylül 2028'de yürürlüğe giriyor. e-PYS'nin aktif olabilmesi için Bakanlığın platformu geliştirmesi gerekiyor.
Güvenli elektronik imzam yoksa ne olur?
e-imza olmadan dijital teslimin yanı sıra basılı (kâğıt) teslim de zorunlu oluyor. Güvenli e-imzanız varsa yalnızca dijital teslim yeterli — basılı kopya gerekmiyor.
Şimdiden ruhsat başvurusu yapılmış projeler etkileniyor mu?
Hayır. Geçiş tarihlerinden önce ruhsat başvurusunda bulunulmuş projeler ile kamu ihalesi kararı alınmış yapılar yeni yönetmelik hükümlerine tabi tutulmuyor.
BIM geçişi, proje dijitalleştirme veya yönetmelik uyumluluğu konusunda danışmanlık için yazın.
WhatsApp'tan Yazın
BIM Zorunluluğu 2027–2033 Rehberi — tüm bölümler, SSS ve interaktif takvim. | Bu makale 5 Ağustos 2026 tarih ve 33331 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan iki yönetmeliğin resmi metnine dayanmaktadır. İlgili yönetmelikler: Mimarlık ve Mühendislik Projelerinin Dijital Olarak Hazırlanması Hakkında Yönetmelik (Yürürlük: 1 Eylül 2027) · Mimarlık ve Mühendislik Projelerinin Elektronik Ortamda Teslimi ve Yönetilmesi Hakkında Yönetmelik (Yürürlük: 1 Eylül 2028).