12 Ağustos 2026
Resmi Gazete Sayı: 33338
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
Yürürlük: Kısmi 2026 — Tam 2027
Bu Rehberin Resmi Şartnamesi
Yapı Yıkımı Teknik Şartnamesi — Sözleşmeye doğrudan eklenebilir format
Şartnameyi İncele
Kısaca Ne Oldu?
12 Ağustos 2026'da Resmi Gazete'de yayımlanan "Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelikte Değişiklik" ile dört önemli kural değişti: Fenni mesul zorunluluğunun sınırı 21,50 metreden 18,50 metreye düşürüldü. Yüksek yapılar için ilk kez özel yıkım kuralları getirildi (EK-5). Patlayıcılı yıkımlarda yeni ekip zorunluluğu ve sensör şartı tanımlandı. Kamu kurumlarına 6306 kapsamında müteahhit ve şantiye şefi istisnası hemen yürürlüğe girdi — diğer tüm değişiklikler 12 Ağustos 2027'de başlıyor.
Yürürlük Takvimi
Bu yönetmeliğin en sık karıştırılan yanı tarih meselesi. Tek bir yürürlük tarihi yok; iki aşamalı.
Yürürlükte
12 Ağustos 2026
Kamu Kurumları İstisnası
6306 kapsamında kamu kurumları yıkımlarında müteahhit ve şantiye şefi aranmayacak. Fenni mesuliyet kamu kurumunca üstlenilecek.
12 Ay Hazırlık
12 Ağustos 2027
Tüm Diğer Değişiklikler
Fenni mesul eşiği (18,50 m), yüksek yapı tanımları, patlayıcılı yıkım ekibi, EK-5 yıkım planı, ruhsat uzatma hakkı.
Müteahhitler için Önemli
Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce ihale kararı veya ihale tarihi alınmış, ihalesi yapılmış ancak henüz yıkım ruhsatı düzenlenmemiş kamu yapılarında ruhsat işlemleri eski hükümlere göre tamamlanacak. Dolayısıyla mevcut süreçteki işler sekteye uğramayacak.
Ne Değişti — 5 Ana Başlık
1. Fenni Mesul Eşiği Düşürüldü: 21,50 m → 18,50 m
Eski yönetmelikte bina yüksekliği 21,50 metreyi aşan yapılarda fenni mesul zorunluydu. Yeni düzenlemede bu sınır 18,50 metreye çekildi. Pratik karşılığı: tipik bir 5-6 katlı bina artık fenni mesul kapsamına girebilir. Bu değişiklik 12 Ağustos 2027'de yürürlüğe girecek.
Fenni Mesul Zorunlu
Bina yüksekliği 18,50 m üzeri (2027'den itibaren)
Patlayıcıyla yapılacak tüm yıkımlar
İkiden fazla bodrum katı olan her bina
İdare kararıyla: bitişik nizam, karma taşıyıcı sistem, yapısal düzensizlik, okul-hastane yakını
Fenni Mesul Aranmaz (Kural Olarak)
Bina yüksekliği 18,50 m altı
Makineyle yıkılan, risk faktörü bulunmayan yapılar
6306 kapsamı kamu kurumu yıkımları (bugünden itibaren)
2. Yüksek Yapı Tanımları İlk Kez Belirlendi
Yönetmelik iki yeni kategori tanımladı ve bunlar için özel yıkım kuralları (EK-5) getirdi:
Yüksek Yapı
Bina yüksekliği 21,50 m'den fazla
VEYA yapı yüksekliği 30,50 m'den fazla
Yıkım planı: EK-5'e göre hazırlanacak
Makine veya patlayıcı tekniği EK-5 esaslarına uygun seçilecek
Çok Yüksek Yapı
Bina yüksekliği 51,50 m'den fazla
VEYA yapı yüksekliği 60,50 m'den fazla
EK-5 + ek güvenlik tedbirleri
Perdeleme, örtülü yol, koruma fanı zorunlu
3. Patlayıcılı Yıkımda Yeni Ekip ve Ekipman Zorunluluğu
Daha önce yalnızca fenni mesul yeterliydi. Artık patlayıcı kullanılan her yıkımda üç kişi ve teknik donanım zorunlu:
| Görev | Kim? | Şart |
|---|
| Fenni Mesul | İnşaat mühendisi | Yıkım boyunca sorumlu |
| Patlatmadan Sorumlu Mühendis | İnşaat / maden / çevre / jeoloji / jeofizik müh. | Bakanlık onaylı sertifika VEYA alanda tezli yüksek lisans. Patlatma sırasında şantiyede müellif ile birlikte bulunmak zorunda. |
| Ateşleyici | Belge sahibi kişi | B sınıfı yeterlik belgesi zorunlu |
| Sensör ve Kamera | Ekipman | Kalibre edilmiş titreşim + basınç sensörü. Yüksek hızlı kamera ile yıkım kayıt altına alınacak. |
| Meteoroloji Değerlendirmesi | Patlatma öncesi | Meteorolojik şartlar değerlendirilmeden patlatma yapılamaz |
Test Patlatması
Gerekli görüldüğünde EK-5 esaslarına göre test patlatması yapılabilecek. Bu durumda EK-6'da yer alan Form-8'in doldurulması zorunlu. Tüm patlayıcılı yıkımlar — yapının yüksekliğinden bağımsız olarak — yüksek yapıların patlayıcıyla yıkılmasına ilişkin kurallara tabi.
4. Yıkım Ruhsatı Süre Uzatımı Hakkı
Aşağıdaki koşulların varlığında müteahhit talep edebilir, ilgili idare onaylarsa:
- Yapının bitişik nizamda olması
- Yüksek yapı sınıfında bulunması
- Çevre koşullarının makineyle yıkımı zorlaştırması
- Mücbir sebep bulunması
Uzatma: bir defaya mahsus, en fazla 3 ay.
5. Seçici Yıkım Tanımı Eklendi
Yönetmeliğe ilk kez giren kavram: tehlikeli atıkların önce ayıklanması, geri dönüştürülebilir malzemelerin ayrıştırılması, ardından yıkımın kontrollü yapılması. Atık yönetimi mevzuatıyla uyumu hedefliyor. Tüm yıkımlar için zorunlu kılınmamış.
EK-5 Nedir — Yüksek Yapı Yıkım Planı
Yeni yönetmeliğin en kapsamlı yeniliği EK-5. Yüksek ve çok yüksek yapıların yıkımı için ilk kez hazırlanan bu ek, yıkım planında bulunması gereken tüm teknik ve idari unsurları tanımlıyor.
EK-5 Kapsamı
Yıkım Tekniği Seçimi
Yüksek yapıda makine veya patlayıcıyla yıkım tekniği, yapı özelliklerine göre EK-5 esaslarına uygun seçilecek.
EK-5 Kapsamı
Makineyle Yıkım Aşamaları
Yüksek yapılarda makineyle yıkımın izlenecek aşamaları, güvenlik mesafeleri ve ekipman şartları tanımlanmış.
EK-5 Kapsamı
Patlayıcı Hesap ve Modelleme
Yapının yıkılma davranışı, patlatmanın çevreye etkileri — hesap ve modelleme esasları EK-5'te ayrıntılı.
EK-5 Kapsamı
Şantiye Güvenlik Sistemi
Perdeleme, örtülü yol, koruma fanı. Toz, titreşim, gürültü sınır değerleri çevre ve iş sağlığı mevzuatıyla uyumlu.
EK-5 Kapsamı
İskele Standartları
İç-dış cephe iskeleleri: TS EN 12810/12811. Seyyar çalışma kuleleri: TS EN 1004-1 uyumlu seçilecek.
EK-6 (Yeni)
Form-8 — Test Patlatması
Test patlatması yapıldığında EK-6'daki Form-8 doldurulacak. Yeni yönetmelikle hayata giren dokümantasyon yükümlülüğü.
Kamu Kurumları İstisnası — Bugünden Geçerli
Yönetmeliğin yayım tarihiyle hemen yürürlüğe giren tek değişiklik bu. 6306 sayılı Kanun (Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Kanunu) kapsamında kamu kurumu ve kuruluşları tarafından yapılacak yıkımlarda müteahhit ve şantiye şefi artık aranmayacak.
Önemli Koşul
Müteahhit ve şantiye şefi zorunluluğu kalktı — ancak yıkım planı hazırlanması gereken tüm yıkımlarda ilgili kamu kurumu her türlü fenni mesuliyeti üstlenmek zorunda. Sorumluluk ortadan kalkmıyor, yalnızca aracı ortadan kalkıyor.
Akustik Rapor Şartı Güncellendi
Yıkım faaliyetlerine ilişkin akustik raporlar artık Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği'nde (30/11/2022 tarihli ve 32029 sayılı RG) belirtilen uzmanlığa sahip kişilerce hazırlanacak. Eski yönetmelikte farklı bir gürültü yönetmeliğine atıf yapılıyordu. Raporun ekinde uzmanlığı belgeleyen diploma, yıkım ve patlatma eğitim belgeleri, sertifikalar sunulacak.
Müteahhitler ve Mühendisler İçin 6 Pratik Adım
01
Bina yüksekliğini ölçün
18,50 m, 21,50 m ve 51,50 m sınırları kritik. Yükseklik tipine göre fenni mesul ve EK-5 zorunluluğu değişiyor.
02
Patlayıcı kullanacak mısınız?
Evet ise: patlatmadan sorumlu mühendis, B sınıfı ateşleyici, sensör ve kamera şimdiden planlamaya alın.
03
Bodrum katı sayısını kontrol edin
İkiden fazla bodrum katı olan her binada fenni mesul zorunlu — bina yüksekliğinden bağımsız.
04
Yüksek yapı mı? EK-5 hazırlayın
21,50 m üzeri bina yüksekliği veya 30,50 m üzeri yapı yüksekliğinde yıkım planı EK-5 formatında hazırlanacak.
05
Kamu kurumuysa: 6306 kapsamını doğrulayın
Müteahhit/şantiye şefi istisnasından yararlanmak için 6306 kapsamında olmanız ve fenni mesuliyeti üstlenmeniz gerekiyor.
06
Süre sıkışması var mı? Uzatma talep edin
Bitişik nizam, yüksek yapı veya mücbir sebep varsa ilgili idareden tek seferlik 3 aylık uzatma hakkı kullanılabilir.
Yıkım ruhsatı, EK-5 yıkım planı veya fenni mesuliyet kapsamı hakkında teknik danışmanlık alın.
WhatsApp'tan Yazın
Sık Sorulan Sorular
Bina yıkımı için fenni mesul zorunlu mu?
12 Ağustos 2027 itibarıyla bina yüksekliği 18,50 metreyi aşan tüm yapılarda fenni mesuliyet zorunlu olacak (eski sınır 21,50 metreydi). Patlayıcıyla yapılan tüm yıkımlarda ve ikiden fazla bodrum katı olan her binada yükseklikten bağımsız olarak fenni mesul zorunludur. Bitişik nizam, karma taşıyıcı sistem veya çevresel risk faktörü varsa 18,50 m altındaki binalar için de idare fenni mesul isteyebilir.
Patlayıcıyla yıkımda kimler görev almak zorunda?
Fenni mesul (inşaat mühendisi) + patlatmadan sorumlu mühendis (Bakanlık sertifikalı veya alanda tezli yüksek lisans) + B sınıfı yeterlik belgeli ateşleyici. Patlatma sırasında müellif ve patlatmadan sorumlu mühendis şantiyede birlikte bulunmak zorunda. Ayrıca kalibre edilmiş titreşim-basınç sensörü ve yüksek hızlı kamera zorunlu.
Yüksek yapı yıkımında EK-5 nedir?
EK-5, yeni yönetmelikle eklenen ve bina yüksekliği 21,50 m veya yapı yüksekliği 30,50 m üzerindeki yapıların yıkımına özgü teknik ve idari esasları tanımlayan belgedir. Yıkım tekniği seçimi, aşamalar, patlayıcı hesap ve modelleme, personel nitelikleri, perdeleme sistemleri EK-5'te düzenlenmiştir. 12 Ağustos 2027'den itibaren yüksek yapı yıkım planları EK-5'e göre hazırlanacak.
Yıkım ruhsatının süresi uzatılabilir mi?
Evet. Bitişik nizam, yüksek yapı sınıfı, çevre koşullarının zorlaştırması veya mücbir sebep durumunda — müteahhidin talebi ve idarenin onayıyla — bir defaya mahsus en fazla 3 ay uzatılabilir.
Kamu kurumlarının yıkımlarında müteahhit aranacak mı?
12 Ağustos 2026'dan itibaren geçerli: 6306 sayılı Kanun kapsamında kamu kurumları tarafından yapılan yıkımlarda müteahhit ve şantiye şefi aranmaz. Ancak yıkım planı gerektiren tüm işlerde fenni mesuliyet ilgili kamu kurumunca üstlenilmek zorunda.
Yönetmelik değişiklikleri ne zaman yürürlüğe giriyor?
İki tarih var: 12 Ağustos 2026 — sadece kamu kurumları istisnası yürürlükte. 12 Ağustos 2027 — fenni mesul eşiği (18,50 m), yüksek yapı tanımları, patlayıcılı yıkım ekibi, EK-5 planı dahil tüm diğer değişiklikler yürürlüğe girecek.
Seçici yıkım nedir, zorunlu mu?
Seçici yıkım, tehlikeli atıkların önce ayıklanması ve geri dönüştürülebilir malzemelerin ayrıştırılarak yıkımın kontrollü yapılması anlamına gelir. Yönetmeliğe ilk kez resmi tanım olarak girmiştir. Tüm yıkımlar için zorunlu kılınmamış; yıkım planında öngörülen tekniğe göre uygulanır.
18,50 metrenin altındaki binalarda fenni mesul hiç gerekmez mi?
Kural olarak gerekmez; ancak önemli istisnalar var. Bitişik nizam, karma taşıyıcı sistem, yapısal düzensizlik, okul-hastane-kültür tesisi yakını gibi risk faktörlerinde idare yine de isteyebilir. Patlayıcılı yıkımlar ve ikiden fazla bodrum katlı binalar için yükseklikten bağımsız her zaman zorunlu.
İlgili içerikler: Yapı Yıkımı Teknik Şartnamesi · BIM Zorunluluğu 2027 Rehberi