ForumCAD
Teknik Şartname Serisi — FCAD-TS-061
Çelik Merdiven
İmalatları
Teknik Şartnamesi
Bu Şartname Kimlere Hitap Eder?
İhale dosyasına çelik merdiven kalemi ekleyecek proje yöneticilerine; kaçış merdiveni onaylatacak mimar ve mühendislere; teklif hazırlayan çelik imalatçılara; saha kontrol yapacak şantiye şeflerine ve keşif birimiyle harmanlayacak teknik personele. Taşıyıcı hesap, titreşim analizi, yangın dayanımı, ergonomi ve yüzey koruma — hepsi bu şartnamede bir arada.
Madde 1 — Kapsam ve Sınıflandırma
Bu şartname; yapılarda kullanılan çelik taşıyıcı sistemli merdivenlerin malzeme, boyutlandırma, imalat, yüzey koruma, montaj ve muayene gereksinimlerini kapsar. Taşıyıcı elemanlar basamak altı kirişleri (stringer), sahanlık plakaları, korkuluk taşıyıcı dikmeler ve ankraj plakalarından oluşan tam çelik veya karma sistemleri içerir.
| Sınıf | Tanım | Tipik Uygulama |
|---|---|---|
| S1 — İç Mekan Konut | Kontrollü nem, estetik ön planda | Villa, daire, rezidans |
| S2 — İç Mekan Ticari | Yüksek trafik, dayanıklılık ön planda | Ofis, AVM, otel |
| S3 — Kaçış / Yangın Merdiveni | Yangın dayanımı zorunlu, yönetmelik kapsamında | Her türlü yapı |
| S4 — Dış Mekan | Hava şartları, korozyon ön planda | Teras, bahçe, kıyı |
| S5 — Endüstriyel / Platform | Ağır yük, titreşim dayanımı | Fabrika, depo, teknik alan |
| S6 — Dekoratif / Tasarım | Estetik ön planda, hafif yük | Konsol, uçan basamak, showroom |
Madde 2 — Atıfta Bulunulan Standartlar
| Standart / Mevzuat | Konu |
|---|---|
| TS EN 1090-1/2 | Çelik yapıların imalatı ve montajı — Yapı çelik bileşenleri |
| TS EN 1993-1-1 | Eurocode 3 — Çelik yapıların tasarımı (Genel kurallar) |
| TS EN 1991-1-1 | Yapılara etkiyen yükler — Özgül ağırlıklar, bina yükleri |
| TS 3748 | Binalarda merdiven — Eğim, rıht yüksekliği, basamak genişliği |
| TS EN ISO 12944 | Çelik yapıların korozyon koruma sistemleri |
| TS EN ISO 1461 | Sıcak daldırma galvaniz kaplamalar |
| TS EN ISO 8501-1 | Yüzey hazırlığı — Pastan arınma dereceleri |
| TS EN ISO 9606-1 | Kaynakçı yeterlilik sınavı |
| TS EN ISO 5817 | Ergitme kaynağı kabul seviyeleri |
| TS EN 14122-3 | Makinelere erişim — Merdivenler ve merdiven korkulukları |
| BYKHY 2015 | Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik |
| TBDY 2018 | Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği — Kaçış merdiveni gereksinimleri |
Madde 3 — Ergonomi ve Boyutlandırma
3.1 Rıht–Basamak Genişliği İlişkisi
Çelik merdivenlerde basamak ergonomisi TS 3748 çerçevesinde hesaplanır. Temel kural: 2R + T = 62 – 65 cm (R = rıht yüksekliği, T = basamak genişliği / tabla).
| Kullanım | Min. Rıht (mm) | Maks. Rıht (mm) | Min. Tabla (mm) | Min. Genişlik (mm) |
|---|---|---|---|---|
| Konut (S1) | 140 | 185 | 230 | 900 |
| Ticari / Ofis (S2) | 140 | 175 | 250 | 1200 |
| Kaçış Merdiveni (S3) | 130 | 175 | 250 | 1200 |
| Dış Mekan (S4) | 130 | 180 | 250 | 900 |
| Endüstriyel (S5) | 150 | 250 | 200 | 600 |
Usta Der Ki
"Rıht genişliğini sormadık, çizime göre kestik. Zaten her merdiven aynı."
Şantiye Gerçeği
2R+T formülü uygulanmadan yapılan merdivende rıht 190 mm'yi aşarsa insan 3-4 adımda ritmini kaybeder. Uzun vadede diz ve bel ağrısı şikayet olarak geri döner. Çelik merdivende sonradan boyut değiştirmek neredeyse imkânsızdır — stringer yeniden kesilir, basamaklar sökülür. Hesap önce yapılır, sonra kesim yapılır.
3.2 Rıht Yüksekliği Eşitliği
Aynı merdiven kolundaki tüm basamaklarda rıht yüksekliği tutarlı olacaktır. Ardışık iki basamak arasında rıht yüksekliği farkı maksimum 5 mm olacaktır. Birden fazla kol içeren yapılarda kollar arası sapma da bu sınırda tutulacaktır. İlk ve son basamak özellikle kontrol edilecektir — sahanlık bağlantısında rıht farkı en sık görülen hatadır.
3.3 Basamak Burun (Nosing) Profili
Basamak ön kenarı (burun), kullanım sırasında en yüksek kayma ve darbe riskinin oluştuğu bölgedir.
- Burun çıkması: Rıhtan öne taşma 20 – 30 mm arasında olacaktır; 30 mm'yi aşan çıkma denge sorunu oluşturur.
- Burun kenar profili: Dik (90°) keskin kenar kabul edilmez. Minimum 5 mm yuvarlatılmış profil (R5) veya 45° pah uygulanacaktır.
- Kontrast şerit: S2, S3 ve S6 sınıflarında basamak burnuna görsel kontrast sağlayan sarı veya beyaz kaymaz şerit yapıştırılacaktır.
- Dış mekanda (S4) metal burun profili, zemine gömülü antiskid çıtalı alüminyum veya paslanmaz çelik burun koruma profili kullanılacaktır.
Usta Der Ki
"Burun profili takılmadı, düz kestik. Şartnameye yazılmamış ki."
Şantiye Gerçeği
Keskin köşeli çelik basamak burnuna ayak çarptığında ciddi yaralanma meydana gelir. Merdiven kazalarının büyük bölümü basamak burun bölgesinde yaşanır — ya kayarak ya da tökezleyerek. Burun profili hem güvenlik hem de görsel uyarı işlevi görür. Binaya kullanım izni verilmesini etkileyen bir detaydır; özellikle kaçış merdiveni denetiminde sorgulanır.
3.4 Başlangıç ve Bitiş Sahanlığı
- Sahanlık derinliği: minimum merdiven genişliğine eşit, hiçbir durumda 900 mm'den az olmayacaktır.
- Çelik sahanlık levhası: minimum 6 mm sac, kenar takviyeli veya kafes kirişle desteklenecektir.
- Uzun kolda sahanlık: 18 basamağı aşan her kolda ara sahanlık zorunludur (BYKHY Madde 51).
Madde 4 — Taşıyıcı Sistem ve Profil Seçimi
4.1 Stringer (Ana Taşıyıcı Kiriş) Tipleri
| Stringer Tipi | Tipik Profil | Kullanım | Avantaj |
|---|---|---|---|
| Kutu profil stringer | 100×50×4 – 200×100×6 | Konut, ofis, dekoratif | Estetik, burulma dayanımı yüksek |
| HEA / HEB stringer | HEA 120 – HEA 240 | Ticari, endüstriyel | Standart, hesaplanabilir |
| UNP / UPE stringer | UNP 120 – UNP 200 | Orta yük, ekonomik | Basamak otururma kolaylığı |
| Levha kiriş stringer | Özel kesit | Dekoratif, tasarım | Serbest form, ince görünüm |
| Merkezi tek stringer | 200×200×6 veya HEB 200 | Uçan basamak | Minimal görüntü, statik hesap zorunlu |
4.2 Stringer Kesit Boyutlandırma Kuralı
Hızlı boyutlandırma için pratik kural: Stringer profil yüksekliği = Açıklık / 20. Örneğin 4 m açıklıklı merdivende minimum 200 mm profil yüksekliği. Bu değer statik hesapla doğrulanacaktır; yalnızca ön boyutlandırma için kullanılır.
4.3 Titreşim Kontrolü (Footfall Analizi)
Çelik merdivenlerin en sık şikayet konusu titreşimdir. İnsanın normal yürüyüş ritmi 1,5–2,5 Hz frekansı oluşturur. Bu frekansın harmonikleri (3–5 Hz) merdiven doğal frekansıyla çarpıştığında rezonans oluşur ve yürüyüşte belirgin sarsıntı hissedilir.
- Minimum doğal frekans: Konut ve ofis merdiveni için > 4 Hz, kalabalık kullanım alanları için > 5 Hz.
- 5 m'yi aşan tek kol açıklıklarında ve uzun kollu tasarımlarda dinamik analiz zorunludur.
- Titreşim sorunu genellikle stringer kesitini büyüterek veya ara destek ekleyerek çözülür — montaj sonrası çözümü son derece maliyetlidir.
Usta Der Ki
"Titreşim hesabı neden? Çelik sağlam, oturmaz."
Şantiye Gerçeği
5 m açıklıklı ince kesitli çelik merdivende iki kişi aynı anda merdivendeyken frekans eşleşebilir. Sakinler ve çalışanlar bu durumu "merdiven titriyor, güvenli mi?" diye soruyor. Stringer kesiti monte edilmeden önce sayısal kontrolden geçmesi, sonradan ankraj takviyesi veya kolon eklenmesinin önüne geçer. Hesap maliyeti, tamir maliyetinin yüzde birinden azdır.
Madde 5 — Basamak Tipleri ve Gereksinimleri
| Basamak Tipi | Min. Kalınlık | Antiskid | Ses Yalıtımı | Tipik Kullanım |
|---|---|---|---|---|
| Çelik sac basamak | 4 mm | Zorunlu (damgalı veya profil) | Gerekli | Endüstriyel, kaçış |
| Izgara (grating) basamak | 30 mm yüksek | Doğal (yüzey yapısı) | Gerek yok | Endüstriyel, dış mekan |
| Ahşap kaplamalı çelik | Çelik alt 3 mm + ahşap 18 mm | Yüzey işlemine göre | Damp mat önerilir | Konut, ofis |
| Mermer / granit kaplamalı | Çelik alt 4 mm + taş 20-30 mm | Matleştirilmiş yüzey + kanal | Elastik alt tabaka | Prestij konut, otel |
| Beton kaplamalı çelik | Çelik alt 5 mm + beton 50 mm | Kaymaz karo veya yüzey | Konumlama çarpanı düşük | Kaçış, ticari |
Usta Der Ki
"Antiskid neden? Boya yapıştırır, kaymaz."
Şantiye Gerçeği
Dış mekanda veya nemli ortamda düz çelik basamak yağışlı havada kayma katsayısı 0,15'e kadar düşmektedir. Bu değer kritik eşik olan 0,40'ın çok altındadır. Boyalı yüzey su altında kayma önleyemez. Antiskid profil veya damgalı sac yüzey kaymaya karşı tek gerçek çözümdür; korkuluk kayma engellemez, yalnızca düşmeden korur.
Madde 6 — Korkuluk Gereksinimleri
6.1 Minimum Yükseklikler
| Kullanım | Min. Korkuluk Yüksekliği | Yasal Dayanak |
|---|---|---|
| Konut merdiveni | 900 mm | TS 3748 |
| Ticari / ofis / kamu | 1100 mm | BYKHY / yerel imar |
| Kaçış merdiveni | 1100 mm | BYKHY Madde 51 |
| Endüstriyel platform | 1000 mm + ara koruyucu ray | TS EN 14122-3 |
| Çocuk kullanım alanları | 1200 mm, düşey çubuk aralık maks. 100 mm | Belediye şartnameleri |
6.2 Yatay Yük Kapasitesi
- Konut ve ofis korkuluğu: minimum 1,0 kN/m yatay çizgi yükü (TS EN 1991-1-1)
- Kalabalık kullanım alanları (AVM, okul, hastane): minimum 3,0 kN/m
- Kalabalık kitlesel toplanma alanları: minimum 5,0 kN/m
- Dikme aralığı: yapısal maksimum 1,0 m; dekoratif görünüm için maksimum 1,2 m (hesap ile)
6.3 Boşluk Kontrolü
- Düşey çubuk veya panel aralığının maksimum açıklığı: 100 mm (çocuk düşme riski)
- Yatay ara ray: insanların ayak basmasını teşvik eden yatay ara ray kullanılmayacaktır
- El tutamağı profili: tutma yüzeyini elverişli biçimde saran yuvarlak veya oval profil; çizgi yüzeyi maksimum 50 mm genişlik
Madde 7 — Kaçış ve Yangın Merdiveni Özel Gereksinimleri
Bu Madde Yangın Yönetmeliği Kapsamındadır
Kaçış merdiveni gereksinimleri BYKHY 2015 ve yerel belediye itfaiye onay süreçleri kapsamındadır. Aşağıdaki gereksinimler asgari sınırı tanımlar; proje onayında yetkili makam ek koşul belirleyebilir.
7.1 Yapısal Yangın Dayanımı
Çıplak çelik 500–550°C'de akma dayanımının yarısını kaybeder. Yangın durumunda 15–20 dakika içinde yapısal göçme yaşanabilir. Kaçış merdivenlerinde yangın dayanımı zorunludur.
| Yapı Sınıfı | Min. Yangın Dayanımı | Yöntem |
|---|---|---|
| 4 kata kadar yapı | R30 (30 dakika) | Yangın boyası (intümesans), min. DFT üretici TDS'e göre |
| 4–8 kat arası | R60 | İntümesans boya veya mineral yün kaplama |
| 8 kattan fazla | R90 | Mineral yün veya alevle genişleme board kaplama |
| Yüksek riskli yapı (hastane, okul) | R120 ve üzeri | Betonarme veya özel kaplama — yangın mühendisi projesi |
Usta Der Ki
"Yangın merdiveni çelik, dayanıklı. Boya yaptırırız yeterli."
Şantiye Gerçeği
Normal dekoratif veya antipas boya yangın dayanımı sağlamaz. İntümesans (şişe açılır) yangın boyası 500°C'de genişleyerek çelik yüzeyini izole eder ve R30–R90 dayanım sağlar. Bu boyanın uygulanması ve DFT kontrolü üretici sertifikalı uygulamacı tarafından yapılmak zorundadır. Onaysız yangın boyası uygulaması belediye itfaiye denetiminde kabul edilmez; yapı kullanım iznini doğrudan etkiler.
7.2 Kaçış Yolu Gereksinimleri
- Yangın merdiveni net genişliği: minimum 1,20 m (BYKHY Madde 53)
- Yangın merdiveninde bir katta maksimum 8 basamak, ardından sahanlık
- Kaçış merdiveni duvar veya yangın bölmesiyle ana yapıdan ayrılacaktır
- Basamak yüzeyleri kaymazlıkla muamele edilmiş olacaktır
- Işıklı tahliye yönlendirme: her sahanlıkta ve giriş/çıkış noktasında zorunlu
- Kaçış merdiveni kapıları: yangın dayanımlı, kendiliğinden kapanan, dışa açılan
Madde 8 — Deprem Yükü ve TBDY 2018 Kapsamı
Kaçış Merdiveni Deprem Dayanımı — Kritik Bağlantı Noktası
Deprem sırasında çelik kaçış merdiveni, ankraj noktaları aracılığıyla yapıdan bağımsız davranmaya çalışır. Yanlış boyutlandırılmış ankraj plakası deprem yatay ivmesi altında beton içinde oynar; en kritik anda, depremi takiben tahliye sırasında merdiven düşme riski taşır.
8.1 Deprem Yükü Hesabı
TBDY 2018 kapsamında kaçış merdiveni taşıyıcı sistemi ve ankrajları deprem yükleri altında doğrulanacaktır.
- Merdiven kütlesi ile deprem ivmesinden oluşan yatay kuvvet her ankraj noktasına dağıtılacaktır.
- Deprem hesabında kullanılan sismik bölge ve zemin sınıfı, yapı projesindeki değerlerle örtüşecektir.
- Kimyasal ankraj çekme ve kayma kapasiteleri üretici tablolarından seçilirken deprem yükü kombinasyonları dikkate alınacaktır.
8.2 Bina ile Bağlantı Detayı
- Kaçış merdiveni, yapıdan izole çalışabilen veya yapıya belirli özgürlük derecesiyle bağlı esnek ankraj detayına sahip olacaktır.
- Rijit bağlantıda bina ve merdiven aynı sismik davranışı sergilemeli; farklı rijitlikte ise deplasmanı absorbe edecek kaymalı bağlantı kullanılacaktır.
- Deprem bölgesi DD-2 ve üzerinde kaçış merdiveni ankrajları sismik tasarım belgesi kapsamında belgelenecektir.
Madde 9 — Yüzey Hazırlığı ve Korozyon Koruma
9.1 Yüzey Hazırlığı
| Yöntem | Min. Derece | Uygulama Alanı |
|---|---|---|
| Kumlama / bilya püskürtme | Sa 2,5 | Epoksi, PU boya veya yangın boyası öncesi (zorunlu) |
| Asit yıkama + degreasing | Pas/yağ arındırılmış | Toz boya ve galvaniz öncesi |
| Motorlu tel fırça + aseton | St 3 | Yalnızca iç mekan kuru, tek kat standart boya |
Usta Der Ki
"Temizlik zaman alır, antipas boya süreriz yeterli."
Şantiye Gerçeği
Yağ ve oksit tabakası üzerindeki antipas boya malzeme ile değil, bu ara tabaka ile yapışır. Dış mekanda 6–18 ay içinde boya kabuk halinde sökülür, alttan korozyon ilerler. Yangın boyası için yüzey hazırlığı daha da kritiktir — Sa 2,5 altında kumlama yapılmış yüzeyde intümesans boyanın adezyon değeri garantinin altına düşmekte ve yangın testinde arzu edilen performansı verememektedir.
9.2 Ortam Kategorisine Göre Koruma Sistemi
| Ortam | Örnekler | Min. Sistem | Min. DFT |
|---|---|---|---|
| C1 — İç mekan kuru | Konut, ofis | Epoksi astar + PU son kat | 100 µm |
| C2 — İç mekan nem değişken | Mutfak, ticari zemin | 2 kat epoksi + son kat | 140 µm |
| C3 — Dış mekan kentsel | Teras, bahçe | 2 kat epoksi + PU son kat | 180 µm |
| C4 — Dış mekan yüksek nem | Kıyı, havuz, ıslak zemin | Galvaniz + epoksi (duplex) | Galv. min. 85 µm + boya 80 |
| C5 — Deniz suyu / kıyı | Deniz kenarı, iskele | Paslanmaz çelik AISI 316 veya duplex + özel PU | Galv. min. 85 µm + boya 120 |
| Kaçış merdiveni (tüm) | Tüm sınıflar | İntümesans yangın boyası + son kat | Üretici TDS'e göre (R sınıfına bağlı) |
Kıyı ve Deniz Kenarı Uygulamaları — Paslanmaz Çelik
C5 ortam kategorisinde (deniz suyu, tuz buharı) galvaniz duplex sistemin ömrü 10–15 yıl olabilir. Uzun vadeli çözüm için AISI 316 paslanmaz çelik veya yüzey kaplamalı özel alaşımlı çelik stringer tercih edilmelidir. İlk maliyet yüksek olmakla birlikte 20 yıllık toplam sahip olma maliyeti duplex sistemin altında kalır.
Madde 10 — Kaynak Gereksinimleri
10.1 Kaynakçı Yeterliliği ve Kalite Seviyesi
Taşıyıcı birleşimlerin tamamı TS EN ISO 9606-1 sertifikalı kaynakçı tarafından yapılacaktır. Basamak-stringer birleşimleri, ankraj plakası bağlantıları ve sahanlık kiriş birleşimleri TS EN ISO 5817 B Kalite Seviyesi'ne uygun olmak zorundadır.
- Çatlak: sıfır tolerans (tüm sınıflar)
- Nüfuziyet eksikliği: taşıyıcı birleşimlerde kabul edilemez
- Gözenek (porozite): maksimum yüzde 0,5 proje kesiti (B sınıfı)
- Yanma çentiği (undercut): maksimum 0,5 mm (B sınıfı)
- Kaynak sıçrantısı: boya öncesi tamamen temizlenecektir
Usta Der Ki
"Kaynak yaptık, basamak tuttu. Yıllar geçecek."
Şantiye Gerçeği
Basamak-stringer birleşiminde nüfuziyet eksikliği ile yapılmış bir kaynak, basit statik yükler altında belki yıllar tutar. Ancak merdivene her adımda binen yorulma yükleri, yetersiz nüfuziyetli kök çatlağını ilerletir. 5–8 yıl içinde birleşim bölgesinde çatlak ve gövde şeklinde basamakta oynama görülür. Bu aşamada onarımı neredeyse imkânsızdır, stringer komple yenilenmesi gerekir.
10.2 Ses İletimi Kontrolü (Footfall Noise)
Çelik merdivenlerde basamak ucunda darbe sesi ve adım sesi katlar arası iletilir. Özellikle yalın çelik basamak için bu sorun yoğun şikayet konusudur.
- Stringer ile ankraj plakaları arasına elastomerik pedler veya titreşim sönümleyici rondela kullanılacaktır.
- Ahşap, mermer veya karo kaplamalı basamaklarda çelik-taş arasına minimum 3 mm elastomer tabaka (damp mat) yerleştirilecektir.
- Stringer ile duvara bağlantı noktalarında akustik flanking kesme elemanları kullanılacaktır.
Madde 11 — Ankraj ve Montaj Gereksinimleri
11.1 Ankraj Plakası Boyutları
| Yüklenme | Min. Plaka (mm) | Min. Kalınlık | Ankraj |
|---|---|---|---|
| Konut merdiveni | 150×150 | 10 mm | 4×M12 kimyasal ankraj |
| Ticari / ofis | 200×200 | 12 mm | 4×M16 kimyasal ankraj |
| Kaçış merdiveni | 250×250 | 15 mm | 4×M20 kimyasal ankraj |
| Endüstriyel | 300×300 | 20 mm | Statik hesapla belirlenir |
Usta Der Ki
"Ankraj plakasını küçük yaptık, zaten beton sıkıyor."
Şantiye Gerçeği
Merdiven ankrajı statik yükten çok yatay darbeler ve yatay kuvvetlerle sınanan bağlantıdır. Panik durumunda kalabalık bir kitle kaçış merdiveninde itme kuvveti oluşturabilir; depremde yatay ivme doğrudan ankraja yüklenir. Boyutsuz ankraj plakaları geçen yıllar içinde beton içinde oynamaya başlar, basamak eğilimi giderek artar ve en kritik anda göçme riski taşır.
11.2 Montaj Toleransları
- Stringer diklik toleransı: 2 m'de maksimum 2 mm sapma
- Basamak yataylık toleransı: her basamakta maksimum 3 mm eğim (yatay düzlemde)
- Rıht yüksekliği tutarlılık: ardışık iki basamak arasında maksimum 5 mm fark
- Korkuluk dikme diklik toleransı: 1 m'de maksimum 2 mm
- El tutamağı sürekliliği: tüm uzunluk boyunca 30–50 mm'de tutanak sağlanacaktır
Madde 12 — Kalite Kontrol ve Muayene
| Kontrol Kalemi | Yöntem | Kabul Kriteri |
|---|---|---|
| Stringer profil boyutu | Kumpas / ultrasonik | Proje kesitine göre ±%5 |
| Rıht yüksekliği üniformluğu | Cetvel, her basamak | Ardışık basamaklarda maksimum 5 mm fark |
| Basamak yataylık | Su terazi | Her basamakta maksimum 3 mm |
| Burun profili ve çıkma | Cetvel + görsel | 20–30 mm çıkma, R5 veya pah kenar |
| Kaynak görsel muayene | Göz + 5× büyüteç | B sınıfı — çatlak yok |
| Boya / toz boya DFT | DFT ölçer | Spesifike minimum DFT |
| Yangın boyası DFT | DFT ölçer + üretici TDS | R sınıfına uygun DFT aralığında |
| Galvaniz kalınlığı | Manyetik ölçer | TS EN ISO 1461 minimum değerleri |
| Antiskid etkinliği | Kayma katsayısı ölçümü | Kuru min. 0,55 / Islak min. 0,40 |
| Korkuluk yatay yük testi | Statik yük uygulama | Tasarım yükünde kalıcı şekil değişimi yok |
| Ankraj sıkılığı | Tork anahtarı | Üretici moment değeri |
| Doğal frekans (gerekirse) | İvmeölçer veya analiz yazılımı | S1/S2: > 4 Hz, S3/S5: > 5 Hz |
Madde 13 — Reddedilme Kriterleri
- 2R+T formülü sonucu 62–65 cm aralığının dışında kalan boyutlandırma
- Ardışık basamaklarda 5 mm'yi aşan rıht yüksekliği farkı
- Burun profili uygulanmamış veya keskin köşeli basamak
- Kaynak birleşiminde çatlak veya kabul edilemez nüfuziyet eksikliği
- Kaçış merdiveninde yangın boyası eksikliği veya belgesiz uygulama
- Dış mekan / kıyı uygulamasında galvaniz yokluğu
- Korkuluk yüksekliğinin TS 3748 ve BYKHY gereksiniminin altında olması
- Antiskid uygulamasının eksik veya etkisiz olması (kayma katsayısı testi sonucu)
- Ankraj plakası boyutunun şartname minimum değerinin altında olması
- Doğal frekansın 4 Hz altında olması (konut ve ofis S1/S2 sınıfı)
- Boya DFT'sinin spesifikasyonun yüzde 80'inin altında olması
- Teslim belgelerinin eksik olması (statik hesap, DFT raporu, yangın boyası sertifikası)
Kabul Edilmez Usta İfadeleri
"Titreşim hesabı gerekmez" / "Yangın boyası şartname dışında, boya yaparız" / "Rıhtı ölçtük, tamam" (hesapsız) / "Kaynak tuttu, yeterli" / "Antiskid pahalı, zımpara süreriz" / "Ankraj plakası küçük ama beton tutuyor" / "Burun profili takmadık, düz kestik" / "Deprem hesabı ayrı mühendis işi" — hiçbiri teknik gereksinimden vazgeçme gerekçesi olamaz.
Madde 14 — Teslimde Zorunlu Belgeler
- Statik hesap raporu: Stringer boyutlandırma, titreşim analizi, ankraj kapasitesi ve korkuluk yük kontrolü
- Kaynakçı yeterlilik sertifikası: TS EN ISO 9606-1 kapsamında, uygulanacak pozisyon ve malzeme sınıfını kapsayan
- DFT ölçüm raporu: Boya ve varsa yangın boyası kuru film kalınlığı ölçüm sonuçları
- Yangın boyası sertifikası: Üretici onaylı uygulayıcı belgesi + R sınıfı test raporu
- Galvaniz kalınlık ölçüm raporu: Dış mekan ve kıyı uygulamalarında
- Kayma katsayısı test raporu: Antiskid yüzeyi doğrulayan kuru/ıslak ölçüm
- Malzeme sertifikaları (mill sertifikası): EN 10204-3.1 veya 3.2 kapsamında, kullanılan çelik sınıfına ait
- As-built çizimi: Montaj sonrası gerçekleşen boyut ve ankraj konumlarını gösteren güncellenmiş çizim
Neden Teslim Belgesi Listesi Bu Kadar Önemli?
Belge paketi olmadan teslim edilen çelik merdiven, yapı kullanım izninde sorgulanır. Yangın boyası sertifikası olmayan kaçış merdiveni belediye itfaiye denetimini geçemez. Bunun ötesinde: yıllar sonra bir hasar anlaşmazlığında belge olmayan iş, tamamen üstlenicinin sorumluluğundadır. Belge paketi hem yasal güvence hem de mühendislik kanıtıdır.
Madde 15 — Bakım ve Uzun Dönem Koruma
- Boyalı iç mekan: yılda bir görsel muayene; çizik ve boya sökülmesinde 30 gün içinde rötuş
- Dış mekan galvanizli: 5 yılda bir yüzey kontrolü; beyaz pas oluşumunda tel fırça + alüminyum boya
- Yangın boyası: 3 yılda bir yangın mühendisi denetimi; DFT ölçümü ve belgelendirme
- Antiskid yüzey: yıllık kayma katsayısı testi; değerin 0,40'ın altına düşmesi halinde yenileme
- Burun profilleri: yıllık görsel kontrol; gevşeyen veya kopan profil derhal değiştirilecektir
- Ankraj noktaları: deprem veya olağanüstü yüklenme sonrasında kontrol
- Korkuluk ve tutamak: yıllık el tutamağı sıkılığı ve titreşim kontrolü
Projenize özel çelik merdiven şartnamesi, yangın dayanımı hesabı veya keşif bütünleşimi için yazın.
WhatsApp'tan YazınResmi Teknik Şartname — PDF
FCAD-TS-061 · Tüm maddeler · Sözleşmeye doğrudan eklenebilir format
İlgili şartnameler: Kutu Profil İmalatları · Granit ve Mermer Merdiven Basamağı · Çelik Konstrüksiyon Montajı