Güncelleme: 5 Kasım 2026 · Okuma süresi: 20 dakika
Bir ofis binasında klima arızası konfor sorunudur; hastanede ise ameliyathanenin basınç dengesi bozulduğunda enfeksiyon riski, elektrik kesildiğinde yaşam destek cihazı riski doğar. Hastane, kendi kendine yetebilen ve kesintisiz çalışması gereken bir yapıdır: medikal gaz ve su tesisatı damar sistemi, zayıf akım ve izole güç sinir ağı, hijyenik havalandırma ise bağışıklık sistemi gibidir.
Bu rehber; Türkiye mevzuatı (TBDY 2018, Sağlık Bakanlığı tasarım standartları, yangın ve gürültü yönetmelikleri), uluslararası normlar (DIN 1946-4, TS EN ISO 7396-1, IEC 60364-7-710) ve şantiye pratiği üzerinden hastane yapımını baştan sona anlatıyor. Maliyet bölümündeki resmî rakamlar 2026 tebliğinden alınmıştır; piyasa rakamları açıkça "uzman tahmini" olarak işaretlenmiştir.
İçindekiler
- 1. Hastaneyi Ayıran Mühendislik Farkları
- 2. Fizibilite, Arsa ve Fonksiyon Programı
- 3. Mevzuat ve İhale Süreci
- 4. BIM ve Medikal Planlama
- 5. Deprem Tasarımı ve Sismik İzolasyon
- 6. Radyasyon ve Manyetik Alan Yalıtımı
- 7. Hijyenik HVAC ve Sıhhi Tesisat
- 8. Elektrik, IT İzole Güç ve Zayıf Akım
- 9. Medikal Gaz, Pnömatik Tüp ve Asansör
- 10. Yangın Güvenliği ve Yatay Tahliye
- 11. İnce İşler, Hijyen ve Akustik
- 12. Hastane İnşaatı Maliyeti (2026)
- 13. İş Programı ve Kritik Yol
- 14. Test, Devreye Alma ve Kabul
- 15. Sık Yapılan Hatalar ve Tavsiyeler
- Sık Sorulan Sorular
1. Hastaneyi Ayıran Mühendislik Farkları
1.1 Kesintisiz çalışma ve yedeklilik
- Yedeklilik (N+1 ve 2N): Soğutma grupları, kazanlar, pompalar, jeneratörler, medikal gaz kaynakları ve trafo merkezlerinde yedeklilik seviyesi her sistem için ayrı risk ve kapasite hesabıyla belirlenir; kritik sistemlerde N+1, en kritik hatlarda 2N yaygındır. N+1, bir ekipman arızalandığında ya da bakıma alındığında sistemin tam kapasitede çalışmaya devam etmesi demektir.
- Güç sürekliliği: Şebeke kesildiğinde jeneratörler devreye girer; güvenlik beslemesi gereken yüklerin çoğu için geçiş süresi en çok 15 saniyedir. Ameliyat lambası gibi belirli yaşamsal yükler için bu süre 0,5 saniyeyi aşamaz; bunlar ve kesintiye hiç dayanamayan cihazlar UPS gibi kesintisiz kaynaklarla beslenir (IEC 60364-7-710).
- Otonomi: Şebeke elektriği, su ve doğalgaz kesildiğinde hastanenin bir süre kendi başına çalışabilmesi için yakıt tankı, su deposu ve medikal gaz stoku boyutlandırılır. Tasarımda yaygın hedef 72 saattir; kesin süreyi idarenin ihtiyaç programı belirler.
1.2 Yoğun mekanik ve elektrik tesisatı
Konutta mekanik ve elektrik tesisatının toplam maliyetteki payı yaklaşık %15–20 iken tam teşekküllü bir hastanede bu oran %40–50'ye çıkar (uzman tahmini). Asma tavan içi hijyenik hava kanalları, medikal gaz boruları, pnömatik tüp hatları, kablo tavaları, değişken debili hava kutuları ve sprinkler hatlarıyla doludur. Bu yüzden kat yüksekliği konuttaki 3 m civarından belirgin biçimde yüksektir; 4,20–5,00 m sık görülen bir aralıktır, ancak kesin yüksekliği tesisat kesit koordinasyonu, kiriş geçişleri ve cihaz gereksinimleri belirler. Ameliyathane, görüntüleme ve teknik katlar normal hasta katlarından farklı yükseklik isteyebilir.
1.3 Temiz-kirli akış ayrımı
Hastane planında estetikten önce enfeksiyon kontrolü gelir. Steril malzeme ile kirli akış (tıbbi atık, kirli çamaşır, morg) fiziksel olarak ayrılmalıdır; ayrı koridor ve asansör mümkün değilse kesişme zaman planlaması, kapalı taşıma arabaları ve işletme prosedürleriyle kontrol altına alınır. Bu kural plan şemasını, asansör sayısını ve şaft yerlerini baştan belirler.
2. Fizibilite, Arsa ve Fonksiyon Programı
2.1 Yatak başına alan
Yatak başına düşen toplam brüt bina alanı (otopark hariç) erken fizibilitede kullanılan bir planlama göstergesidir; mevzuat şartı değildir ve hastanenin türüne göre değişir:
| Hastane türü | Yatak başına brüt alan |
|---|---|
| Dal ve butik hastaneler | 120–150 m² |
| Genel hastaneler (200–400 yatak) | 180–220 m² |
| Eğitim ve araştırma, şehir hastaneleri | 240–300 m² |
Örneğin 200 yataklı bir genel hastane yaklaşık 36.000–44.000 m² kapalı alana karşılık gelir.
2.2 Arsa ve girişler
Hastane vaziyet planında farklı kullanıcıların erişimleri birbirinden ayrılır. Büyük hastanelerde tipik olarak beş ayrı erişim kurgulanır; küçük projelerde bazıları birleştirilebilir:
- Poliklinik ve ziyaretçi ana girişi
- Acil servis girişi (ambulans ve ayaktan acil ayrı)
- Personel ve idari giriş
- Lojistik, malzeme kabul ve tıbbi atık çıkışı
- Morg ve cenaze çıkışı (ziyaretçi görüş alanı dışında)
Heliport öngörülüyorsa Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) kriterlerine uygun olmalı ve acil servise, ameliyathaneye ve yoğun bakıma güvenli, kontrollü ve kesintisiz bir hasta transfer güzergâhıyla bağlanmalıdır.
2.3 Fonksiyonel ilişkiler
- Acil servis, radyoloji, ameliyathane ve yoğun bakım hastanenin "sıcak çekirdeği"dir. Travma hastası acilden görüntülemeye, oradan ameliyathaneye ya da yoğun bakıma yalnızca bu işe ayrılmış sedye asansörleriyle dakikalar içinde ulaşabilmelidir.
- Merkezi sterilizasyon ünitesi: İçinde kirli malzeme kabulü, yıkama ve dekontaminasyon, kontrol ve paketleme, sterilizasyon ve steril depolama tek yönlü bir akışla sıralanır; kirli ve temiz bölgeler fiziksel olarak ayrılır. Ameliyathaneye yakın konması ve temiz ile kirli malzeme için ayrı düşey bağlantı kurulması tercih edilir; bağlantısız çözümde steril transfer ayrıca planlanır. Otoklavlar için temiz buhar üretimi, paslanmaz buhar hatları ve yumuşatılmış ya da saf su altyapısı mekanik tesisatın en zorlu kalemlerindendir.
Bu ilişkiler mahal listesinde baştan tanımlanmalıdır. Mahal kodlaması ve listesi için ücretsiz mahal tablosu aracımızı kullanabilirsiniz.
3. Mevzuat ve İhale Süreci
3.1 Temel mevzuat
| Düzenleme | Neyi belirler |
|---|---|
| Türkiye Sağlık Yapıları Asgari Tasarım Standartları (Sağlık Bakanlığı) | Birimlerin alan, ilişki ve teknik asgari şartları |
| Özel Hastaneler Yönetmeliği (2025) | Özel hastanelerde Bakanlık proje onayı, ruhsatlandırma ve eklerindeki birim bazında fiziki şartlar |
| Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY 2018) | Bina kullanım sınıfı BKS=1, performans hedefleri, deprem yalıtımlı bina tasarımı |
| Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik | Sağlık yapılarında kompartıman, tahliye ve söndürme şartları |
| Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik | Hasta odaları ve tıbbi mahaller için ses yalıtım şartları |
| Nükleer Düzenleme Kurumu (NDK) mevzuatı | Röntgen, BT, radyoterapi ve nükleer tıp birimlerinin zırhlama ve yetkilendirmesi |
| Otopark ve sığınak yönetmelikleri | Yatak ve poliklinik sayısına göre otopark ve sığınak ihtiyacı |
| Diğer | Erişilebilirlik, binalarda enerji performansı, tıbbi atık, içme-kullanma suyu ve iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı |
3.2 Kamu ihalesi
Kamu hastaneleri 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na göre ihale edilir; sözleşme süreci 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na tabidir. Büyük hastaneler çoğunlukla uygulama projesi karşılığı anahtar teslim götürü bedel yöntemiyle ihale edilir; şehir hastaneleri ise kamu-özel iş birliği modeliyle yapılmıştır. Götürü bedelli işlerde:
- İhale dokümanındaki uygulama projeleri, mahal listeleri ve pursantaj (iş kalemi ağırlık) tablosu esastır.
- 4735 sayılı Kanun'un 24. maddesine göre iş artışı, anahtar teslim götürü bedel işlerde sözleşme bedelinin %10'una, birim fiyat işlerde %20'sine kadar yapılabilir; birim fiyat işlerde Cumhurbaşkanı bu oranı sözleşme bazında %40'a kadar artırabilir. Bu oranlar kendiliğinden kullanılabilecek bir hak değildir: artışın öngörülemeyen bir durumdan doğması, sözleşmeye esas proje içinde kalması ve işin teknik ya da ekonomik olarak ayrılamaması gerekir. Bu yüzden ihale öncesi metraj ve keşif kontrolü yüklenici için hayati önem taşır.
- Uzun süreli işlerde fiyat farkı ve teminat takibi nakit akışını doğrudan etkiler. Ayrıntılar için fiyat farkı hesabı rehberimize ve teminat mektubu takibi yazımıza bakabilirsiniz.
4. BIM ve Medikal Planlama
Büyük hastane projelerinde BIM (Yapı Bilgi Modellemesi); disiplinler arası koordinasyon, çakışma kontrolü, metraj ve işletme verisinin yönetimi için temel araçtır. Mevzuat tarafında 5 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete'de (sayı 33331) iki yönetmelik yayımlandı: projelerin dijital olarak hazırlanmasına ilişkin yönetmelik 1 Eylül 2027'den itibaren bina büyüklüğüne ve nüfusa göre kademeli olarak, elektronik ortamda teslim ve yönetim (e-PYS) yönetmeliği ise 1 Eylül 2028'de yürürlüğe giriyor. Ayrıntılar için dijital proje yönetmeliği rehberimize bakabilirsiniz.
4.1 Detay seviyesi ve çakışma kontrolü
- Modellerin detay seviyesi (LOD) işverenin bilgi gereksinimleri ve BIM uygulama planında belirlenir; hastane projelerinde mimari, statik, mekanik, elektrik ve medikal ekipman modelleri sıklıkla LOD 350–400 seviyesinde istenir.
- Kaba inşaat başlamadan önce bütün disiplinler birleştirilip çakışma kontrolü (clash detection) yapılır. En kritik yer koridor asma tavanlarının dar boşluğudur: eğimli pis su boruları, geniş dönüş yarıçaplı pnömatik tüp hatları, hijyenik hava kanalları ve kablo tavaları burada kirişlerle çakışır. Bu kesit, disiplinler birlikte çizilerek baştan çözülmelidir.
- Model elemanlarının doğru sınıflandırılması için Türkçe IFC sözlüğümüzü kullanabilirsiniz.
4.2 Medikal ekipman planlaması
Hastanede mimar odaları tek başına tasarlayamaz. Biyomedikal mühendisleri ve cihaz üreticileri tasarım aşamasında sürece katılır:
- Cihaz ağırlıkları statik projeye işlenir. Örneğin bir MR cihazının mıknatısı birkaç tondan on tonun üzerine kadar çıkabilir.
- Cihazların ısı yükleri (kW) mekanik, anlık güç çekişleri (kVA) elektrik hesaplarına girer.
- Cihaz taşıma yolu: Büyük görüntüleme cihazlarının ilk montajda ve 10–15 yıl sonraki yenilemede binaya hangi cepheden, hangi sökülebilir duvar ya da döşeme boşluğundan gireceği projede baştan işaretlenir.
5. Deprem Tasarımı ve Sismik İzolasyon
5.1 Kullanım sınıfı ve performans hedefi
TBDY 2018'e göre hastaneler Bina Kullanım Sınıfı BKS=1 kapsamındadır ve bina önem katsayısı I=1,5'tir. Bu binalarda depremden sonra kullanılabilirliği esas alan daha yüksek performans hedefleri uygulanır; hedefler deprem düzeyine, tasarım yaklaşımına ve deprem tasarım sınıfına göre belirlenir. BKS=1 olmak, binanın her depremde hiç hasar almayacağı anlamına gelmez. Taşıyıcı sistemin yanında taşıyıcı olmayan elemanlar da sismik askı ve sınırlayıcılarla sabitlenmelidir: medikal gaz ve sprinkler boruları, kablo tavaları, asma tavanlar, jeneratör ve soğutma grupları, MR ve BT cihazları, ameliyat lambaları ve tavan kolonları (pendant). Ameliyathane ve yoğun bakımda pendant ve lambalar ciddi moment yükü oluşturur; döşemeye bağlanan çelik taşıyıcı karkasları kaba inşaatla birlikte planlanmalı ve tavanla milimetrik koordine edilmelidir. Bina ayakta kalsa bile tesisatı kopan bir hastane hizmet veremez.
5.2 Sismik izolasyon
Sağlık Bakanlığı 2013'te yayımladığı genelgeyle, o dönemin 1. ve 2. derece deprem bölgelerindeki 100 ve üzeri yataklı kamu hastanelerinde sismik izolatör kullanımını zorunlu hale getirdi. 2019'dan beri eski deprem bölgeleri haritası yerine TBDY 2018 ve Türkiye Deprem Tehlike Haritası kullanılıyor; deprem yalıtımlı binaların tasarımı TBDY'nin 14. bölümünde düzenleniyor. Güncel bir projede izolasyon şartını ve kapsamını idarenin şartnamesi belirler.
- İzolatör tipleri: Kurşun çekirdekli kauçuk izolatör (LRB) ya da sürtünmeli sarkaç (FPS).
- Hareket payı: Bina izolatör seviyesinde yatayda hareket eder. Hareket miktarı izolatör tipine, deprem tehlikesine, zemine ve yapı geometrisine göre statik projede hesaplanır (tasarım deplasmanı); büyük hastanelerde onlarca santimetreye ulaşır. Sismik boşluğun genişliğini bu hesap belirler.
- Kritik şantiye detayı: Binaya giren bütün borular (doğalgaz, su, kanalizasyon, yangın), elektrik kabloları ve bina çevresindeki tretuvar, merdiven ve asansör kuyusu birleşimleri bu hareketi karşılayacak esnek bağlantılar (sismik kompansatörler) ve hareketli derz kapaklarıyla geçilir. Aksi halde bina hasar görmese bile tesisat kopar ve hastane devre dışı kalır.

Montaj ve kabul: Sismik izolasyon, izolatörü satın alıp kolon altına koymaktan ibaret değildir. Üretici sertifikaları ve tasarıma uygunluk, prototip ve üretim kalite kontrol testleri, montaj öncesi kaide kotu ve ankraj toleransları, montaj sırasında geçici sabitleme ve sonrasında konum kontrolü birlikte planlanır. İzolatörler işletme döneminde muayene edilebilecek şekilde erişilebilir kalmalı; üzeri kapatılmamalı, çevresinde kalıp, harç ya da yabancı malzeme bırakılmamalıdır.
Temel tasarımı zemin verisine dayanır; hastane gibi kritik yapılarda zemin etüdü kapsamı daha geniş tutulur. Sondaj ve deney şartları için zemin etüdü teknik şartnamemize bakabilirsiniz.
6. Radyasyon ve Manyetik Alan Yalıtımı
Radyoloji, nükleer tıp ve radyoterapi birimleri Nükleer Düzenleme Kurumu'nun yetkilendirmesine tabidir. Zırhlama hesabı yetkili radyasyon fizikçisi tarafından yapılır ve inşaat bu hesaba göre yürür.
6.1 Radyoterapi (LINAC) bunkeri
- Lineer hızlandırıcı odaları labirent girişli yapılır. Duvar ve tavan kalınlıkları cihazın enerji seviyesine, iş yüküne ve zırhlama hesabına göre belirlenir; normal betonla çoğunlukla 150–250 cm mertebesindedir. Alan darsa birim hacim ağırlığı yaklaşık 3,2–3,5 t/m³ olan barit agregalı ağır beton kullanılır.
- Bu bölümdeki kalınlıklar ön fizibilite ve farkındalık içindir. Hiçbir radyasyon odasında zırh kalınlığı yalnızca cihaz türüne bakılarak belirlenemez; nihai değer, yetkili uzmanın zırhlama hesabı ve NDK şartlarıyla belirlenir.
- Döküm, soğuk derz oluşmayacak şekilde planlanır; derz zorunluysa kademeli (dişli) yapılır. Tesisat geçişleri radyasyonun düz bir yol bulamaması için düz değil, açılı ya da "U" veya "Z" biçimli kanallarla yapılır.
6.2 Röntgen, BT, anjiyo ve mamografi
- Duvarlar, kapılar ve gözlem pencereleri cihaz ve kullanım senaryosuna göre yapılan zırhlama hesabıyla korunur; uygulamada çoğunlukla 1,5–4,0 mm kurşun eşdeğeri görülür.
- Kurşun levhaların ek yerleri bindirmeli yapılır; vida ve çivi başları da kurşun şeritle kapatılır. Gözlem pencerelerinde kurşunlu cam kullanılır. Tesisat ve priz kutularının arkası da zırhlanmalıdır; en sık sızıntı buradan olur.
6.3 MR odası: RF kafesi ve helyum tahliyesi
- RF kafesi (Faraday kafesi): Dışarıdaki elektromanyetik dalgaların görüntüyü bozmaması için oda altı yüzeyiyle manyetik olmayan bakır ya da alüminyum panellerle sarılır; malzeme ve bağlantı detayları cihaz üreticisiyle belirlenir. Kafese giren elektrik hatları RF filtrelerinden, hava kanalları dalga kılavuzu (petek filtre) parçalarından geçer.
- Manyetik alan sınırı ve güvenlik bölgeleri: Mıknatısın çevresindeki 5 gauss çizgisi uzun süredir kullanılan ihtiyatlı bir tasarım referansıdır; güncel MR güvenlik kılavuzları farklı eşikleri de tartışır. Kalp pili ve implantlar için asıl ölçüt implantın MR koşulları ve güvenlik bölgeleridir. Alan komşu mahallere taşıyorsa, cihaz üreticisinin manyetik alan analizine göre yüksek manyetik geçirgenlikli çelik esaslı ekranlama yapılabilir; bu, RF kafesinden ayrı bir uygulamadır ve her MR odasında gerekmez.
- Helyum tahliyesi (quench): Mıknatısı soğutan sıvı helyumun acil durumda hızla gaza dönüşüp güvenle dışarı atılması için yalıtımlı, basınca dayanıklı ve güvenli bir dış noktaya açılan tahliye borusu yapılır. Boru arızalanırsa helyum odaya dolar, oksijen seviyesini düşürür ve oda basıncını kapının açılmasını zorlaştıracak kadar artırabilir. Bu yüzden odada oksijen sensörü, sesli ve ışıklı alarm, acil egzoz ve yazılı bir acil durum prosedürü bulunur.
6.4 Nükleer tıp
Hastaya radyoaktif madde verilen bu birimde hastanın kendisi radyasyon kaynağıdır. Radyoaktif iyot tedavi odalarının atıklarının nasıl yönetileceği izotopa, aktiviteye ve NDK şartlarına göre belirlenir; yaygın çözüm, atıkların kurşun zırhlı ve asit dayanımlı borularla bekletme (çürütme) tanklarına indirilmesi ve aktivite güvenli sınıra düştükten sonra kontrollü deşarjıdır.
7. Hijyenik HVAC ve Sıhhi Tesisat
Hastane havalandırmasında temel referanslar Alman DIN 1946-4 ve Amerikan ASHRAE 170 standartlarıdır. Konut ve ofis iklimlendirmesinden farkları için merkezi iklimlendirme rehberimize, uygulama şartları için HVAC teknik şartnamemize bakabilirsiniz.
7.1 Basınç kademesi
Enfeksiyon kontrolü için mahaller arası basınç farkı sabit ve değişken debili hava damperleriyle otomatik olarak korunur:
- Pozitif basınç (yaklaşık +10 ile +25 Pa): Ameliyathaneler, koruyucu izolasyon odaları (kemik iliği nakli, yanık ünitesi), sterilizasyonun temiz tarafı. Kapı açıldığında hava dışarı akar, içeri mikrop girmez.
- Negatif basınç (yaklaşık −10 ile −15 Pa): Hava yoluyla bulaşan hastalıklar için izolasyon odaları, otopsi salonu, kirli çamaşır ve atık odaları. Kapı açıldığında hava içeri akar, kirli hava koridora çıkmaz. Bu odaların havası geri dolaşıma verilmez, doğrudan dışarı atılır. Egzoz çıkışı taze hava alışlarına ya da insanların bulunduğu alanlara yakınsa veya idare şartnamesi istiyorsa, hava güvenli değiştirilebilir (bag-in/bag-out) HEPA filtreden geçirilir; Türkiye'deki kamu projelerinde bu yaygın bir şarttır.

7.2 Ameliyathane ve yoğun bakım tasarım değerleri
| Parametre | Ameliyathane sınıf Ia | Ameliyathane sınıf Ib | Yoğun bakım |
|---|---|---|---|
| Kullanım | Ortopedi, organ nakli, kalp cerrahisi | Genel cerrahi, kadın doğum | Genel yoğun bakım |
| Hava akışı | Düşük türbülanslı tek yönlü deplasman akışı (TAV); koruma alanı yaklaşık 3 × 3 m, besleme tavanı yaygın olarak 3,2 × 3,2 m | Türbülanslı karışım akışı; tanımlı koruma alanı yok | Karışım akışı |
| Son kademe filtre | H13 HEPA (DIN 1946-4), H14 yaygın | H13 HEPA (DIN 1946-4) | Proje şartnamesine göre |
| Dış hava | Oda hacmi, kullanım, kişi sayısı ve uygulanan standarda göre hesaplanır; DIN 1946-4 ameliyathaneler için asgari dış hava debisi tanımlar. | ||
| Sıcaklık | Kullanıcı tarafından ayarlanabilir; aralık standart ve proje şartnamesine göre belirlenir | ||
| Bağıl nem | %30–50 | %30–50 | %30–60 |
Değerler DIN 1946-4 esaslı yaygın tasarım kriterleridir. ASHRAE 170 gibi diğer standartlar farklı ölçütler kullanır (ör. hava değişim sayısı ve MERV sınıfı). Kesin değerleri idarenin teknik şartnamesi ve geçerli standart sürümü belirler.
7.3 Sıhhi tesisat ve Legionella
- Sıcak su ve Legionella: Yaygın işletme hedefi boyler çıkışında 60 °C, sirkülasyon dönüşünde en az 55 °C'dir. Ancak güvenli su sistemi yalnızca bu iki sıcaklıkla sağlanmaz: soğuk suyun sıcaklık kontrolü, sirkülasyonun hidrolik dengesi, ölü hat bırakılmaması, kullanım noktası sıcaklıklarının izlenmesi, depo temizliği ve risk bazlı mikrobiyolojik izleme içeren bir su yönetim planı gerekir. Termal şok ya da bakır-gümüş iyonizasyon gibi dezenfeksiyon yöntemleri bu plana göre uygulanır.
- Diyaliz suyu: Diyaliz ünitesi için paslanmaz çelik (AISI 316L) borularla, ölü nokta bırakmadan sürekli dolaşan ters ozmoz (saf su) tesisatı yapılır.
- Özel giderler: Alçı odası giderine alçı tutucu, laboratuvar kimyasal evyelerine polipropilen borularla asit nötralizasyon tankı bağlanır.
Genel boru ve pis su uygulaması için sıhhi tesisat şartnamemize bakabilirsiniz.
8. Elektrik, IT İzole Güç ve Zayıf Akım
Tıbbi mahallerin elektrik tesisatı TS HD 60364-7-710 (IEC 60364-7-710) standardına göre projelendirilir. Standart mahalleri üç gruba ayırır:
| Grup | Tanım | Örnek mahaller |
|---|---|---|
| Grup 0 | Hastaya bağlanan tıbbi cihaz kullanılmaz | Bekleme salonu, idari ofis |
| Grup 1 | Cihaz hastaya dışarıdan ya da vücut boşluklarına uygulanır | Hasta odası, poliklinik, fizik tedavi |
| Grup 2 | Kalbe yakın girişimler; kesinti hayati risk doğurur | Ameliyathane, yoğun bakım, anestezi, anjiyo, yenidoğan yoğun bakım |
Bir mahalin Grup 0, 1 ya da 2 sayılması yalnızca adına göre yapılmaz; uygulanan tıbbi işlem, kullanılan cihazlar ve besleme kesintisinin hasta güvenliğine etkisi değerlendirilerek elektrik ve sağlık ekiplerince birlikte belirlenir. Tablodaki örnekler tipik durumlardır.
8.1 Grup 2'de tıbbi IT sistemi
Normal binalarda bir cihazda toprak kaçağı olduğunda kaçak akım rölesi ya da sigorta atar ve elektrik kesilir. Açık kalp ameliyatı sırasında bu kabul edilemez. Bu yüzden Grup 2 mahallerde tıbbi yalıtım transformatörüyle beslenen IT sistemi kullanılır:
- Tıbbi IT sistemine bağlı devrelerde ilk yalıtım arızası beslemeyi kesmez, sistem çalışmaya devam eder. Yalıtım izleme cihazı sesli ve ışıklı alarm verir; arıza ameliyat bittikten sonra giderilir. Grup 2 mahallerdeki her devre IT sistemine bağlanmaz; standart, hangi devrelerin bu sistemle besleneceğini ve istisnaları tanımlar.
- Eşpotansiyel bağlantı: Grup 2 mahallerdeki metal yüzeyler (ameliyat masası, tavan kolonları, kapı kasaları, menfezler) uygun kesitli bakır iletkenlerle oda içindeki eşpotansiyel baraya bağlanır. Bağlantı iletkenlerinin direnci 0,2 ohm'u geçmemelidir.
- Enerji altyapısı: Jeneratörlerin senkronizasyonu ve yük paylaşımı, UPS'lerde statik ve bakım bypass düzeni, kritik yüklerin sınıflandırılması ve yangın durumundaki enerji kesme senaryoları projede baştan tanımlanır. Büyük hastanelerde kojenerasyon ya da trijenerasyon (aynı anda elektrik, ısı ve soğutma üretimi) de sık değerlendirilir.
Genel kablolama ve topraklama uygulaması için elektrik tesisatı şartnamemize ve topraklama şartnamemize bakabilirsiniz.
8.2 Zayıf akım sistemleri
Bir hastanede onlarca zayıf akım sistemi IP tabanlı olarak birlikte çalışır. Başlıcaları:
- Hemşire çağrı sistemi: Yatak başı ünitesi, banyo çekme ipi ve kapı üstü koridor lambası. Acil kodlar (Mavi Kod: solunum ya da kalp durması, Pembe Kod: bebek kaçırma, Beyaz Kod: sağlık çalışanına şiddet) konum bilgisiyle müdahale ekibinin telefonlarına düşer.
- Merkezi saat sistemi: Ameliyathane, yoğun bakım ve acildeki saatler zaman sunucusundan eşitlenir; müdahale saatlerinin kaydı için saniyesi saniyesine aynı olmalıdır.
- Sıramatik ve hasta yönlendirme: Hastane bilgi yönetim sistemiyle entegre ekranlar.
- Bebek ve varlık takip sistemi: Yenidoğanın bilekliği kat kapısına ya da asansöre izinsiz yaklaştığında kapılar kilitlenir ve alarm çalar.
- Bina otomasyonu (BMS): Klima santralleri, oda basınç-sıcaklık-nem sensörleri, ameliyathane kontrol panelleri, medikal gaz alarmları ve enerji izleme tek merkezden izlenir; arıza ve alarm kayıtları tutulur.
- Görüntü arşivi (PACS) altyapısı: BT, MR ve patoloji görüntüleri için omurgada 10/40 Gbit fiber, uçlarda Cat6A ve üzeri kablolama.
Yangın algılama tarafı için yangın algılama ve alarm şartnamemize bakabilirsiniz.
9. Medikal Gaz, Pnömatik Tüp ve Asansör
9.1 Medikal gaz tesisatı (TS EN ISO 7396-1)
Medikal gazlar merkezi santrallerden yatak başı ünitelerine ve tavan kolonlarına taşınır. Başlıca gazlar ve standart renkleri:
| Gaz | Renk | Kaynak |
|---|---|---|
| Medikal oksijen (O₂) | Beyaz | Sıvı oksijen tankı ve yedek tüp manifoldu |
| Medikal vakum | Sarı | Yedekli vakum santrali ve bakteri filtreleri |
| Tıbbi hava (4 bar) | Siyah-beyaz | Yağsız kompresör, kurutucu ve filtre grubu |
| Cerrahi hava / azot (7–10 bar, proje değeri) | Siyah-beyaz | Cerrahi el aletlerini çalıştırmak için |
| Diazot monoksit (N₂O) | Mavi | Tüp manifoldu |
| Karbondioksit (CO₂) | Gri | Tüp manifoldu |
| Anestezik gaz tahliyesi (AGSS) | Projeye göre | Ameliyathanede narkoz gazlarını dışarı atar |
- Standartlar: Basınçlı medikal gazlar ve vakum TS EN ISO 7396-1, anestezik gaz tahliye sistemi (AGSS) TS EN ISO 7396-2 kapsamındadır.
- Boru: Yalnızca EN 13348'e uygun, içi yağdan arındırılmış dikişsiz bakır boru kullanılır. Yalnızca renge güvenilmez: borular gazın adı, sembolü, basıncı (ör. "Tıbbi hava 4 bar", "Cerrahi hava 7 bar") ve akış yönü okuyla etiketlenir.
- Kaynak: Boru içinde oksit (kurum) oluşmaması için kaynak sırasında içinden sürekli azot geçirilir (azot yastıklama).
- Kaynaklar ve alarmlar: Her gaz için ana kaynak ve otomatik devreye giren yedek kaynak bulunur; basınç düşüşü ve kaynak değişimi alarmları hemşire istasyonuna ve teknik merkeze iletilir.
- Bölge vana kutuları: Her katta ve her yoğun bakım ve ameliyathane girişinde, basınç göstergeli ve acil durumda müdahale edilebilen bölge vana kutuları bulunur.

Kaynaklar, boru ve sert lehim, bölge vanaları, alarm ve test kabul kriterlerinin ayrıntıları için medikal gaz tesisatı teknik şartnamemize bakabilirsiniz.
9.2 Pnömatik tüp sistemi
Kan tüpleri, numuneler, ilaç ve evrak, boru ağı içinde kapsüllerle saniyeler içinde laboratuvara ve eczaneye ulaşır. Dönüş yarıçapları geniş olduğu için şaft ve koridor koordinasyonunda ilk yerleştirilen sistemlerden biridir; yarıçap üreticinin şartına göre alınır.
9.3 Asansörler
- Yatak ve sedye asansörleri: EN 81-20/50 ve EN 81-70'e uygun, trafik hesabına göre boyutlanan, genellikle 2.000–2.500 kg beyan yüklü, hasta yatağıyla birlikte serum askısı, oksijen tüpü ve personeli alacak derinlikte kabinler; kapı net açıklığı genellikle 1.300 mm.
- Acil ve travma asansörü: Acil servis ve heliporttan doğrudan ameliyathaneye çıkan, anahtar ya da kartla öncelik verilen asansör.
- Temiz ve kirli servis asansörleri: Yemek, temiz çamaşır ve ilaç için ayrı; tıbbi atık, kirli çamaşır ve morg için tamamen ayrı kuyular.
10. Yangın Güvenliği ve Yatay Tahliye
Ofiste yangın çıktığında herkes merdivenden iner. Yoğun bakımda solunum cihazına bağlı ya da ameliyat masasında narkoz altındaki hastayı ise merdivenden indiremezsiniz.
10.1 Yatay tahliye ve kompartımanlar
- Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre hastanelerin 300 m²'den büyük yatılan katları iki ya da daha fazla yangın kompartımanına ayrılır veya korunumlu yatay tahliye alanları oluşturulur; yatay tahliye alanı hesabında kullanıcı yükü 2,8 m²/kişi alınır. Kompartıman ayırıcı elemanları tanım gereği en az 60 dakika yangın dayanımlıdır; gerekli süre bina yüksekliği, kullanım sınıfı ve eleman türüne göre yönetmeliğin Ek-3/B tablolarından belirlenir ve hastanelerde çoğu zaman daha yüksektir. Aynı maddeye göre hastane koridorları 2 m'den dar olamaz. Koridorlarda duman sızdırmaz yangın kapıları kullanılır.
- Her kompartıman, komşu kompartımandan gelecek hastaları yataklarıyla alabilecek büyüklükte ve kendi duman kontrol bölgesine sahip olmalıdır.
- Yangında hastalar merdivene değil, koridordaki yangın kapısından geçirilerek yan kompartımana yatay olarak taşınır.
- Yönetmeliğe göre her yatay tahliye alanından en az bir korunumlu kaçış yoluna ulaşılabilmelidir; planda her kompartımanın kendi merdivenine bağlanması bu yüzdendir.
- Yangın alarmı; damperler, duman kontrol ve basınçlandırma fanları, asansörlerin yangın modu, medikal gaz bölge vanaları ve hemşire çağrı sistemiyle birlikte bir yangın senaryosu olarak tasarlanır ve test edilir.
- Kompartıman duvarlarını delen bütün kablo tavaları, borular ve kanallar yangın damperleri ve ısıyla şişen yangın durdurucu ürünlerle kapatılır. Kompartımanın gerçek dayanımını bu geçişler belirler.

Yangın kapısı ayrıntıları için yangın kapısı şartnamemize bakabilirsiniz.
10.2 Söndürme sistemleri
- Söndürme sistemi yönetmeliğin kapsam ve istisnalarına, mahalin yangın tehlikesine ve içindeki cihazlara göre tasarlanır; hastanelerin büyük bölümü otomatik sprinkler sistemiyle korunur. Uygulama şartları için sprinkler şartnamemize bakabilirsiniz.
- Veri odası, pano odaları ve arşiv gibi suyun zarar vereceği mahallerde gazlı söndürme sistemleri (FK-5-1-12, HFC-227ea ya da inert gaz) kullanılır. MR odasında söndürme çözümü cihaz üreticisiyle birlikte belirlenir; manyetik alana girecek bütün ekipman manyetik olmayan malzemeden olmalıdır.
11. İnce İşler, Hijyen ve Akustik
11.1 Zemin kaplamaları
- Homojen PVC ve linolyum: Hasta odaları ve koridorlarda genellikle 2 mm kalınlıkta, ek yerleri sıcak kaynak kordonuyla birleştirilen antibakteriyel homojen PVC kullanılır. Uygulama şartları için PVC zemin kaplaması şartnamemize bakabilirsiniz.
- Elektrostatik kontrollü zemin: Ameliyathane, anjiyo ve görüntüleme odalarında statik elektrik yükünü dağıtan (antistatik ya da iletken) zemin, mahal ve cihaz gereksinimlerine göre seçilir. İletken PVC'nin altında bakır şerit ızgarası bulunur ve eşpotansiyel baraya bağlanır. Zeminin elektrik direnci EN 1081 yöntemiyle ölçülür; kabul değeri projede tanımlanır.
- Kepli süpürgelik: Hijyenik alanlarda duvar ile zemin 90 derece birleşmez; köşede toz ve bakteri birikir. PVC, köşeye konan içbükey profilin üzerinden duvara 10–15 cm döndürülerek kesintisiz bir yüzey oluşturulur.
11.2 Duvar, tavan ve kapı
- Modüler hijyenik paneller: Ameliyathanelerde derzli seramik kullanılmaz. Paslanmaz çelik, antibakteriyel kompakt laminat ya da temperli boyalı camdan üretilen, köşeleri yuvarlatılmış modüler temiz oda panelleri kullanılır.
- Hermetik kapılar: Ameliyathane kapıları kapandığında dört kenardan sızdırmazlık sağlayan hermetik sürgülü kapılardır ve el değmeden, ayak ya da dirsek sensörüyle açılır.
- Duvar koruma: Koridorlarda yerden yaklaşık 80–90 cm yükseklikte, sedye çarpmalarına karşı duvarı koruyan ve hastaların tutunmasını sağlayan antibakteriyel küpeşteler ve köşe koruyucular kullanılır.
- Asma tavan: Ameliyathane ve temiz alanlarda sızdırmaz ve silinebilir panel tavan, diğer alanlarda bakım kapaklı tavan kullanılır. Genel uygulama için asma tavan şartnamemize bakabilirsiniz.
11.3 Akustik
Hastaneler, Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik'te gürültüye en duyarlı yapılar arasındadır:
- Hasta odaları arasındaki bölme duvarlarda ses yalıtımı hedefi oda kullanımına, komşu mahale ve yönetmelikteki sınıfa göre belirlenir; DnT,w ≥ 50 dB sık kullanılan bir tasarım hedefidir. Bu değer çift karkaslı, çift kat alçı levhalı ve yüksek yoğunluklu taş yünü dolgulu duvarlarla sağlanır. Ayrıntılar için alçı levha bölme duvar şartnamemize bakabilirsiniz.
- Döşemelerde darbe sesi (adım ve sedye tekerleği) için şap altına elastik ara katman konarak yüzer şap yapılır. Konuyu katlar arası ses izolasyonu rehberimizde ayrıntılı anlattık.
12. Hastane İnşaatı Maliyeti (2026)
12.1 Resmî birim maliyetler
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın 2026 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Tebliği (Resmî Gazete, 3 Şubat 2026, sayı 33157) hastaneleri yatak sayısına göre sınıflandırır:
| Yapı | Sınıf ve grup | 2026 birim maliyet |
|---|---|---|
| Hastaneler, 200 yatak altı | IV-C | 40.500 TL/m² |
| Eğitim ve araştırma hastaneleri | V-A | 42.350 TL/m² |
| Hastaneler, 200'den fazla ve 400'den az yatak | V-B | 43.850 TL/m² |
| Hastaneler, 400 yatak ve üzeri | V-C | 48.750 TL/m² |
| Şehir hastaneleri | V-D | 53.500 TL/m² |
| Fizik tedavi ve rehabilitasyon merkezleri | IV-B | 33.900 TL/m² |
| Ağız ve diş sağlığı merkezleri, toplum sağlığı merkezleri | III-C | 23.400 TL/m² |
Kaynak: 2026 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Tebliği, RG 03.02.2026/33157.
12.2 Piyasada gerçekleşen maliyet
| Yapı | Anahtar teslim inşaat maliyeti |
|---|---|
| Hastane, 200 yatak altı | 58.000–70.000 TL/m² |
| Hastane, 200–400 yatak | 62.000–75.000 TL/m² |
| Hastane 400 yatak üzeri, eğitim ve araştırma hastanesi | 68.000–85.000 TL/m² |
| Sismik izolatörlü şehir hastanesi ve kampüsler | 78.000–105.000 TL/m² |
ForumCAD uzman tahmini, Kasım 2026, KDV ve tıbbi cihaz hariç. Bölge, zemin, cephe ve donanım seviyesine göre değişir.
Bu rakamlara sismik izolasyon, radyasyon zırhlaması, MR kafesi, mekanik ve elektrik tesisatı dahildir. Tıbbi cihazlar, arsa, dış altyapı ve peyzaj, otopark binası, proje ve danışmanlık hizmetleri ile finansman giderleri hariçtir.
Tıbbi cihaz donanımı (görüntüleme, ameliyathane, yoğun bakım ve laboratuvar cihazları) ayrı bir bütçe kalemidir; hastanenin uzmanlık alanına, cihaz seçimine ve konfigürasyona göre çok değiştiği için tek bir oranla ifade edilemez. Onkoloji ve kalp merkezi gibi hastanelerde bu bütçe genel hastaneye göre çok daha yüksektir.
12.3 İmalat ağırlıkları (pursantaj)
200 yataklı, yaklaşık 40.000 m²'lik bir hastanede imalat gruplarının toplam maliyetteki tipik payları:
| İmalat grubu | Pay | Kritik alt kalemler |
|---|---|---|
| Kaba inşaat ve geoteknik | %20–24 | İksa, kazık, betonarme, çelik, radyasyon bunkerleri |
| Sismik izolasyon | %3–5 | İzolatörler, prototip testleri, esnek geçiş bağlantıları |
| İnce işler ve cephe | %22–26 | Giydirme cephe, PVC kaplamalar, kurşunlama, hermetik kapılar, temiz oda panelleri |
| Mekanik tesisat ve medikal gaz | %24–28 | Hijyenik klima santralleri, soğutma grupları, laminer akış tavanları, medikal gaz, pnömatik tüp, saf su |
| Elektrik ve zayıf akım | %18–22 | Jeneratörler, UPS, IT izole güç panoları, hemşire çağrı, bina otomasyonu, fiber altyapı |
| Asansör, altyapı ve çevre | %4–6 | Yatak asansörleri, heliport, nötralizasyon ve bekletme tankları |
Uzman tahmini. Aralıklar birbirinden bağımsızdır; gerçek bir projede oranların toplamı %100 olacak şekilde ihale dokümanındaki pursantaj tablosu ve metraj esas alınır.
Hastane dışındaki yapı tipleri için kalem kalem maliyet hesabı yapan ücretsiz keşif ve maliyet şablonlarımıza, hakediş ve nakit akışı takibi için hakediş ve proje yönetimi Excel dosyamıza bakabilirsiniz.
13. İş Programı ve Kritik Yol
30.000–50.000 m²'lik (200–300 yataklı) bir hastanenin yer tesliminden geçici kabule kadar yapım süresi tipik olarak 24–36 aydır. Hastane programını konut programından ayıran şey, kritik yolun çoğu zaman beton değil, uzun teslim süreli ekipman ve onay süreçlerinden geçmesidir. İş programının genel kuralları için iş programı nasıl hazırlanır rehberimize bakabilirsiniz.
13.1 İş kırılım yapısı (WBS)
Bir hastane iş programında ana iş paketleri kabaca şöyledir; her birinin altında blok, kat, mahal ve disiplin bazlı faaliyetler yer alır:
| WBS | Ana iş paketi |
|---|---|
| 1 | Proje, ruhsat ve idari onaylar; tasarım dondurma |
| 2 | Mobilizasyon ve şantiye kurulumu |
| 3 | Zemin iyileştirme, iksa ve temel |
| 4 | Sismik izolasyon ve taşıyıcı sistem |
| 5 | Cephe ve çatı |
| 6 | Mekanik ana dağıtım ve santraller |
| 7 | Elektrik ana dağıtım, jeneratör ve UPS |
| 8 | Medikal gaz ve özel tesisatlar |
| 9 | Mimari ince işler |
| 10 | Tıbbi mahallerin özel imalatları (ameliyathane, radyoloji, MR, yoğun bakım) |
| 11 | Asansörler ve düşey ulaşım |
| 12 | Tıbbi cihazların teslimi, montajı ve üretici kabul testleri |
| 13 | Test, ayar, dengeleme ve entegre sistem testleri |
| 14 | Geçici kabul, eksik işler, eğitim ve dokümantasyon |
13.2 Kritik yolu belirleyen işler
- Sismik izolatör siparişi ve testleri (ilk 6 ay): İzolatörler projeye özel üretilir ve prototip testlerinden geçer. Temel bittiğinde sahada olmaları için sipariş işin başında verilmelidir.
- Çakışma kontrolü ve numune oda onayı (yaklaşık 4.–8. ay): Bir hasta odası, bir yoğun bakım yatağı ve bir ameliyathane 1:1 ölçekte numune olarak yapılır. Hekimler, hemşireler ve idare prizlerin yerinden lavabo yüksekliğine kadar her şeyi burada test edip onaylar; seri imalat ondan sonra başlar.
- Uzun teslimli ekipman: Soğutma grupları, jeneratörler, trafo ve orta gerilim hücreleri, hijyenik klima santralleri ve asansörlerin üretim süreleri aylarla ölçülür; siparişleri programda kilometre taşı olarak izlenmelidir.
- Tıbbi cihaz teslim ve montajı: MR, BT, anjiyo ve ameliyathane donanımının teslim tarihleri, taşıma yolları ve üretici kabul testleri programda ayrı faaliyetler olarak yer alır; mahal hazırlığı bu tarihlere göre kilitlenir.
- Tozsuz imalat dönemi (yaklaşık 18.–26. ay): Hijyenik hava kanalları sahaya iki ucu kapalı gelir, montajda da ağızları kapalı tutulur. İnşaat tozu bitip bina temizlenmeden klima santralleri çalıştırılmaz; aksi halde kanallar ve HEPA filtreler tozla dolar.
- Test, ayar ve validasyon (son 2–4 ay): Bir sonraki bölümde anlatılan testler programa ayrı faaliyetler olarak konmalıdır; çoğu projede gecikme burada ortaya çıkar.
13.3 Çalışan hastane yanında inşaat: enfeksiyon kontrolü
Mevcut bir hastaneye ek blok yapılıyor ya da hastane içinde renovasyon yapılıyorsa inşaat başlamadan bir enfeksiyon kontrol risk değerlendirmesi yapılır. Başlıca önlemler:
- Çalışma alanının toz geçirmez bölmelerle klinik alanlardan ayrılması ve tozlu imalatlarda alanın negatif basınçta tutulması
- İşçi, malzeme ve moloz güzergâhlarının hasta güzergâhlarından ayrılması; atığın kapalı taşınması
- Mevcut klima santrallerinin taze hava emiş noktalarının ve hava kanallarının toza karşı korunması
- Kapı önlerinde yapışkan paspas, düzenli ıslak temizlik ve hava kalitesi izlemesi
Kamu yapısı için örnek bir programı 24 derslikli okul iş programı şablonumuzda inceleyebilirsiniz. Hastane ya da kamu binası projeniz için Primavera P6 iş programı gerekiyorsa iş programı hazırlama hizmetimize bakabilirsiniz.
14. Test, Devreye Alma ve Kabul
Hastane inşaatı bittiğinde hemen hasta kabul edilmez. Test ve devreye alma süreci aslında tasarımda başlar: performans kriterleri ve test planı baştan yazılır, montajda saha kontrolleri yapılır, ardından her sistem tek tek, sonra arıza senaryolarıyla ve en sonda bütün sistemler birlikte (entegre testler) denenir. Genellikle 2–4 ay süren test, ayar, dengeleme ve validasyon dönemi başlar. Teslimden önce kontrol edilmesi gereken 10 kritik başlık:
- Ameliyathane ve yoğun bakım validasyonu (ISO 14644-1, DIN 1946-4): Bağımsız akredite kuruluşça HEPA filtre sızdırmazlık testi, partikül sayımı, hava değişim sayısı ve oda basınç farklarının doğrulanması.
- Medikal gaz (TS EN ISO 7396-1): Basınç ve sızdırmazlık testleri, çapraz bağlantı testi (oksijen prizinden gerçekten oksijen geldiğinin doğrulanması), gaz kimliği, partikül ve yağ kalıntısı analizleri.
- Radyasyon yetkilendirmesi (NDK): Zırhlı odalarda sızıntı ölçümleri ve Nükleer Düzenleme Kurumu kullanım izinleri.
- MR RF kafesi testi: Cihaz üreticisinin şart koştuğu ekranlama değerinin ölçülüp onaylanması.
- IT izole güç ve eşpotansiyel testleri: Yalıtım transformatörleri, yalıtım izleme cihazları ve eşpotansiyel bağlantı dirençlerinin ölçülüp raporlanması.
- İletken zemin testi (EN 1081): Ameliyathane zeminlerinin elektrik direncinin ölçülmesi.
- Su analizi ve Legionella testi: Depolar ve bütün tesisatın dezenfekte edilip mikrobiyolojik ve kimyasal analiz raporunun alınması.
- Tam enerji kesintisi senaryosu: Ana şalter indirilerek UPS'lerin kesintisiz devraldığının, jeneratörlerin en geç 15 saniyede yükü aldığının; yangın senaryosunda damperlerin, basınçlandırma fanlarının ve asansörlerin yangın moduna geçtiğinin canlı test edilmesi.
- Sismik izolasyon boşluk kontrolü: İzolatör katındaki hareket derzlerinde moloz, kalıp tahtası ya da sabit boru kalmadığının tek tek denetlenmesi.
- Uygulama sonu (as-built) modeli ve işletme eğitimi: Ekipman seri numaraları, garanti belgeleri ve bakım periyotlarının işlendiği modelin ve dokümanların hastane teknik müdürlüğüne teslimi.
15. Sık Yapılan Hatalar ve Tavsiyeler
- Kirişlere sonradan karot delmek: Koordinasyonda unutulan boru geçişleri için taşıyıcı kirişlerin delinmesi. BKS=1 bir hastanede donatı kesmek kabul edilemez.
- Sismik derzi kapatmak: İzolatörlü binada hareket boşluğunun tuğla, şap ya da sabit boruyla kapatılması izolasyonu kilitler ve deprem anında beklenen davranışı ortadan kaldırır.
- Medikal gaz borusunu azotsuz kaynaklamak: Boru içinde oluşan oksit kurumu, ilk kullanımda cihazlara ve hastaya ulaşabilir.
- MR ve pano odalarının üstünden su borusu geçirmek: Üst kattaki bir sızıntı MR cihazını ya da ana panoyu devre dışı bırakır. Bu odaların üstünden sulu boru geçirilmez; zorunluysa damlama tavası kullanılır.
- Bakım ekipmanını ameliyathanenin üstüne koymak: Damper, vana ve hava kutuları ameliyathane tavanında olursa arızada teknisyen steril alana girer. Bunlar koridor tavanına alınmalıdır.
Proje yöneticileri için tavsiyeler
- Klinik kullanıcıyı baştan sürece katın: Başhekim, ameliyathane sorumlu hemşiresi ve enfeksiyon kontrol komitesi avan proje aşamasında onay vermelidir. İnşaat bittikten sonra gelen "bu kapı ters açılıyor, sedye dönmüyor" itirazı yüksek maliyetli kırım demektir.
- Kapasite rezervi bırakın: Kablo tavaları, şaftlar, ana panolar ve soğutma gruplarında yeni tıbbi teknolojiler için yaklaşık %20 boş kapasite bırakın.
- Gün ışığını ve sessizliği ihmal etmeyin: Omurga cerrahisi hastaları üzerinde yapılan bir çalışmada, daha fazla gün ışığı alan odalardaki hastaların saat başına ağrı kesici kullanımı %22 daha düşük bulunmuştur (Walch ve ark., 2005).
Hastane ya da kamu binası projeniz için Primavera P6 iş programı. Metraja dayalı süreler, kat ve disiplin bazlı iş kırılımı, kritik yol ve aylık iş programı; idare onayına hazır.
Sık Sorulan Sorular
- Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY 2018), RG 18.03.2018/30364
- 2026 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Tebliği, RG 03.02.2026/33157
- Sağlık Bakanlığı 2013 genelgesi, hastanelerde deprem yalıtımı (MEF Üniversitesi, "Deprem Yalıtımlı ve Geleneksel Binalarda Tesisatlar İçin Sismik Koruma Hesabı ve Gereksinimi" çalışmasında aktarıldığı şekliyle)
- Nükleer Düzenleme Kurumu, Radyasyon Tesislerine ve Radyasyon Uygulamalarına İlişkin Yetkilendirmeler Yönetmeliği
- Sağlık Bakanlığı, Türkiye Sağlık Yapıları Asgari Tasarım Standartları; Özel Hastaneler Yönetmeliği
- Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik; Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik
- 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu; 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu md. 24
- DIN 1946-4 (sağlık yapılarında havalandırma); ASHRAE 170
- TS EN ISO 7396-1 ve 7396-2 (medikal gaz ve anestezik gaz tahliye sistemleri); EN 13348 (medikal gaz bakır boruları)
- Mimarlık ve Mühendislik Projelerinin Dijital Olarak Hazırlanması Hakkında Yönetmelik ve Elektronik Ortamda Teslimi ve Yönetilmesi Hakkında Yönetmelik, RG 05.08.2026/33331
- CDC, Guidelines for Environmental Infection Control in Health-Care Facilities
- TS HD 60364-7-710 / IEC 60364-7-710 (tıbbi kullanım alanları elektrik tesisatı); EN 1081 (zemin elektrik direnci)
- Walch J.M. ve ark., "The effect of sunlight on postoperative analgesic medication use", Psychosomatic Medicine, 2005
- Piyasa maliyetleri ve pursantaj oranları: ForumCAD uzman tahmini, Kasım 2026
Hastane ya da kamu binası projeniz için iş programı, metraj kontrolü veya teknik şartname desteği mi lazım? Yazın.
WhatsApp'tan YazınProjeniz İçin Maliyet Analizi Yapılsın mı?
15 yıllık deneyimle inşaat, tadilat ve iç mimarlık projeleriniz için gerçekçi maliyet analizi. İlk görüşme ücretsiz.